Οι Γιάννη-Αγιάννηδες δεν έλειψαν ούτε θα λείψουν ποτέ απ´ αυτό τον άδικο κόσμο. Οι Μπόνι και Κλάιντ σπανίζουν. Οι Ρομπέν των Δασών επίσης. Παρόμοια σπανίζουν οι κοινωνικοί ληστές που τόσο εξυμνήθηκαν από τη λαϊκή παράδοση, από την παγκόσμια λογοτεχνία, αλλά και από τον πασίγνωστο Βρετανό ιστορικό Ε. Χομπσμπάουμ στο βιβλίο του Οι ληστές (1969). Αυτό που ανθίζει, όμως, ακολουθώντας μια εντελώς παράλληλη πορεία με τον καπιταλισμό και τις περισσότερες φορές δύσκολα διαχωρίζεται απ´ αυτόν, είναι το οργανωμένο έγκλημα.
Ο Ιταλός Ρομπέρτο Σαβιάνο (1979-), γεννημένος στη Νάπολη, είναι από τους πολλούς που ασχολήθηκε με τρόπο δημοσιογραφικό και ταυτόχρονα λογοτεχνικό με τον κόσμο του οργανωμένου εγκλήματος και ειδικότερα της Καμόρα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ζει από το 2006 υπό καθεστώς μόνιμης αστυνομικής προστασίας, αφού στοχοποιήθηκε από τους ιταλούς μαφιόζους.
Εχει ενδιαφέρον ωστόσο ότι δέχτηκε επίσης σφοδρές επιθέσεις και μηνύσεις από τους Μελόνι και Σαλβίνι (τους οποίους αποκάλεσε καθάρματα), λόγω των σκληρών αντιμεταναστευτικών, ρατσιστικών και φασιστικών τους απόψεων. Ο Σαλβίνι μάλιστα απείλησε τον Σαβιάνο ότι θα του αφαιρέσει την αστυνομική προστασία, πράγμα που ισοδυναμεί με κρατική τρομοκρατία.
Η τράτα των παιδιών, αν και μυθιστόρημα, έχει ακρίβεια ως προς τις κοινωνικές συνθήκες που περιγράφονται σε αυτό, είναι όμως σαφώς υποδεέστερο από το βιβλίο του Γόμορρα που εκδόθηκε το 2006 και δημιούργησε διεθνή σάλο εξαιτίας συγκεκριμένων αποκαλύψεων για την εγκληματική δράση της Καμόρα που στην πραγματικότητα είναι μια πολυεθνική εταιρία και ένα σύνολο επιχειρήσεων που διαχέονται και διαπερνούν την «κανονική» οικονομία.
Η διαφορά της Καμόρα από την Μαφία είναι ότι η πρώτη στηρίζεται σε πιο αποκεντρωμένες δομές νεανικών συμμοριών που δρουν στις γειτονιές χωρίς αυστηρή συγκεντρωτική οργάνωση. Ομως οι δραστηριότητες και των δύο είναι σχεδόν ίδιες. Δηλαδή: διακίνηση ναρκωτικών, εκβιασμοί και προστασία, λαθρεμπόριο, παραγωγή και διακίνηση παράνομων απομιμήσεων πολυτελών ρούχων κλπ, εκμετάλλευση μεταναστών, κατασκευές και μεταφορές και σοβαρά περιβαλλοντικά εγκλήματα, για τα οποία προκλήθηκε σάλος πριν από κάποια χρόνια, όταν αποκαλύφθηκε ότι η Καμόρα πληρωνόταν από βιομηχανίες για το παράνομο θάψιμο τοξικών αποβλήτων που συνδέονταν με καρκίνους και άλλες ασθένειες.
Ο Σαβιάνο έχει κατηγορηθεί (ίσως όχι άδικα) ότι το λογοτεχνικό πέπλο στα βιβλία του καλύπτει τη δημοσιογραφική σημασία της πραγματικότητας που περιγράφει. Αυτό πιθανόν συμβαίνει γιατί ο Σαβιάνο, ως γνήσιος Ναπολιτάνος, γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα ότι η γέννηση της Καμόρα και της Μαφίας την εποχή εκείνη ήταν αποτέλεσμα ενός αδύναμου ακόμα κράτους και μεγάλων κοινωνικών ανισοτήτων, προτού αυτές οι οργανώσεις εξελιχθούν σταδιακά σε πολύπλοκα εγκληματικά δίκτυα. Εξάλλου, είναι γνωστή η βαθιά ριζωμένη ανοχή και συγκάλυψη αυτών των οργανώσεων από τις τοπικές κοινωνίες, καθώς χάρη στις επιχειρηματικές δραστηριότητές τους υπάρχουν απασχόληση, οικονομικά οφέλη και πολλών ειδών αλληλοεξυπηρετήσεις.
Ομως οι αλληλοεξυπηρετήσεις του πολύ μακρινού παρελθόντος έχουν αντικατασταθεί στην εποχή μας με τον αμοραλισμό, το χωρίς κανένα ηθικό φραγμό κυνήγι του χρήματος, τον άκρατο ατομικισμό και την επίδειξη του πλούτου. Ο Σαβιάνο περιγράφει πολύ καλά την ψυχολογία και τα κίνητρα των νεανικών συμμοριών που μοναδικός θεός τους είναι το χρήμα, μοναδικός στόχος τους ο εύκολος πλουτισμός και είδωλά τους οι παλαιότεροι μαφιόζοι.
Σε ένα σύστημα που αποθεώνεται το lifestyle των κάθε είδους ηλίθιων τηλεοπτικών ειδώλων και η κάθε είδους βλακεία των social media, που η επιτυχία μετριέται με την κατανάλωση και το χρήμα, η διάκριση και η κοινωνική άνοδος για τα μέλη αυτών των συμμοριών προϋποθέτει την προσχώρηση στο έγκλημα που πολλές φορές δεν έχει να κάνει με την έσχατη φτώχεια αλλά με τον ενστερνισμό μιας άκρατης ατομικιστικής ηθικής.
Πέρα από το οργανωμένο έγκλημα, αυτή η ατομικιστική ηθική διατρέχει και το μεγαλύτερο ποσοστό του κοινού εγκλήματος, καθώς η λατρεία του πλούτου είναι ο κοινός παρανομαστής στην καπιταλιστική κοινωνία. Το Μαχαγκόνι του Μπρεχτ και η παρακμή που το συνοδεύει είναι πανταχού παρόντα δίπλα μας.
Ακριβώς όπως η εξέλιξη των ναρκωτικών ουσιών, έτσι και το έγκλημα διογκώνεται και αναπτύσσεται προς το χειρότερο μαζί με την ανάπτυξη και σαπίλα του καπιταλισμού. Εξάλλου, αυτά τα δύο είναι αλληλένδετα μεταξύ τους. Η εμβληματική ταινία-σταθμός του παγκόσμιου κινηματογράφου Ο Νονός του Φ.Φ. Κόπολα τα έχει πει σχεδόν όλα. Ποιος δεν θυμάται την αποδεδειγμένη δικαστικά εμπλοκή του χριστιανοδημοκράτη ιταλού πρωθυπουργού Τζούλιο Αντρεότι στις δουλειές της Μαφίας ή την περιβόητη προεκλογική φωτογραφία της Χίλαρι Κλίντον με ένα μεγαλέμπορο ναρκωτικών;
Είναι πασίγνωστες και τεκμηριωμένες οι διαχρονικές σχέσεις του ιταλικού αστικού πολιτικού συστήματος με τις μαφιόζικες οργανώσεις, καθώς οι μεν τελευταίες παρέχουν στο σύστημα την επιρροή τους στις τοπικές κοινότητες, ψήφους, χρηματοδότηση και κάθε είδους «εξυπηρετήσεις», οι δε κυβερνήσεις τους δίνουν πρόσβαση σε δημόσια έργα, ευνοϊκές αποφάσεις και συγκάλυψη στις παρανομίες. Φυσικά, η τιμωρία αμφότερων είναι σπάνια έως αδύνατη, αφού όλα γίνονται μέσω τρίτων, δεν υπάρχουν γραπτές αποδείξεις και η ομερτά κλείνει όλα τα στόματα.
Σε ολόκληρο τον καπιταλιστικό κόσμο ο τρόπος λειτουργίας των «νόμιμων» επιχειρήσεων του οργανωμένου εγκλήματος είναι πανομοιότυπος με τη λειτουργία της «κανονικής» οικονομίας. Παρόμοια είναι και η εξάρτηση των κοινωνιών από αυτές τις παράλληλες οικονομίες.
Τι διαφορά από το ιταλικό σύστημα έχει πχ η υπόθεση του Noor 1 που δεν εξιχνιάστηκε ποτέ σε βάθος; Ο απαλλαγείς με βούλευμα ιδιοκτήτης του πλοίου, πάντως, ξεκίνησε να ελέγχει μέσω και του ποδοσφαίρου μια τεράστια ελληνική πόλη, για να μετατραπεί στη συνέχεια στον ισχυρότερο μιντιάρχη της χώρας. Τι διαφορά είχαν οι αλβανικές πυραμίδες από το χρηματιστήριο του Σημίτη; Ο παράνομος από τον νόμιμο τζόγο; Τι διαφορά έχουν τα ναρκωτικά της Καμόρα από τη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων που θεμελίωσαν ολόκληρες εφοπλιστικές αυτοκρατορίες (όνομα και μη χωριό);
‘Η, ακόμα, τι διαφορά έχει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ που έδωσε την αυτοδυναμία στον Μητσοτάκη; Τι διαφορά έχει η Φεράρι του Μαγειρία και της Σεμερτζίδου ή η Πόρσε του Φραπέ από την πολυτελή διαβίωση των μαφιόζων; Οπως ακριβώς ξεπλένεται το μαφιόζικο χρήμα έτσι και τα κέρδη των καπιταλιστών «εξαφανίζονται» μέσω off shore εταιρειών, κρυπτονομισμάτων, σκανδαλωδών φοροαπαλλαγών, υπερκοστολογήσεων και μιζών.
Το λεγόμενο οργανωμένο έγκλημα είναι ο φυσικός και αναντίρρητος σύμμαχος του καπιταλιστικού κράτους σε κάθε βρωμιά. Να είναι ένα μικρό παράδειγμα: Με τον ίδιο τρόπο που Η τράτα των παιδιών του Ρομπέρτο Σαβιάνο εξασκείται στη σκοποβολή πάνω σε ζωντανούς στόχους-μετανάστες, έτσι και οι λιμενόμπατσοι των ναυτικών συνόρων στοχεύουν απεγνωσμένους πρόσφυγες πάνω στα υπερφορτωμένα σαπιοκάραβα τους.
Ε.Σ.
