Είδαμε στο πρώτο άρθρο αυτής της σειράς, ότι ο κατάπλους των δυο ελληνικών καϊκιών της διεθνούς αποστολής του Free Gaza Movement στο λιμάνι της Γάζας, για πρώτη φορά από το 1967, χαρακτηρίστηκε –και ήταν– ένα ιστορικό γεγονός, που έγινε δεκτό με ντελίριο ενθουσιασμού από τον παλαιστινιακό λαό. «Η Γάζα γυρίζει σελίδα», ήταν η εκτίμηση σύμπασας της πολιτικής ηγεσίας της Λωρίδας. Ποιο είναι, όμως, το εύρος αυτής της επιτυχίας και ποιες οι προοπτικές της;
Ενα πρώτο βήμα
Οποιος κάνει την εκτίμηση ότι το Ισραήλ κατατροπώθηκε και ότι ο αποκλεισμός της Γάζας έλαβε τέλος θα κάνει ένα τεράστιο λάθος. Το Ισραήλ υπέστη μια τακτική ήττα και ως κράτος θα προσπαθήσει να ανακτήσει όλο το χαμένο έδαφος. Η νίκη που επιτεύχθηκε ήταν μικρή, τακτικού χαρακτήρα και γι’ αυτό ασταθής. Ο πόλεμος συνεχίζεται και η έκβασή του είναι ανοιχτή.
Για να μην αναλωνόμαστε σε αναλύσεις, θα μιλήσουμε με ένα άκρως διδακτικό παράδειγμα. Τη δεύτερη μέρα της αποστολής μας στη Γάζα, μέλη της αποστολής αποφάσισαν να βγουν με ψαράδες της Γάζας στ’ ανοιχτά, για να σπάσουν το όριο των 6 μιλίων που αυθαίρετα έχει επιβάλλει το Ισραήλ ως ζώνη αλιείας. Στην ελληνική αποστολή αντιμετωπίσαμε αυτή την πρωτοβουλία με μεγάλο σκεπτικισμό. Καταλαβαίναμε τις διαθέσεις των μελών της αποστολής, καταλαβαίναμε τον ακτιβίστικο αυθορμητισμό που ο ενθουσιασμός τον ανέβαζε στα ύψη, έπρεπε όμως να σκεφτόμαστε και να δρούμε πολιτικά.
Τι θα γινόταν αν τα ισραηλινά σκάφη χτυπούσαν την «αρμάδα» των ψαροκάικων; Η νίκη που επιτεύχθηκε με τον κατάπλου θα ακυρωνόταν. Κάναμε την ανάλυσή μας, την παρουσιάσαμε σε άλλα μέλη της αποστολής, αρκετοί συμφώνησαν ότι θα έπρεπε να αποφευχθούν βιαστικές κινήσεις και να καταβληθεί προσπάθεια με προσεκτικούς πολιτικούς χειρισμούς να κατοχυρωθεί αυτό το πρώτο βήμα, όμως επικράτησε ο ακτιβιστικός ενθουσιασμός. Το «Δημήτρης Κ» βγήκε μαζί με τα παλαιστινιακά ψαροκάικα για ψάρεμα (σ’ ένα παλαιστινιακό καΐκι κρεμάστηκε η ελληνική σημαία κι αυτό ήταν μια έξυπνη κίνηση, διότι φαίνονταν να είναι δύο τα ελληνικά σκάφη). Το Ισραήλ δεν έμεινε με σταυρωμένα χέρια. Τέσσερα πολεμικά σκάφη του βγήκαν, κύκλωσαν την ψαράδικη «αρμάδα» και με συνεχείς ελιγμούς την παρενοχλούσαν απειλητικά (όποιος ξέρει από θάλασσα μπορεί να καταλάβει τι σημαίνει τέσσερα ταχύπλοα πολεμικά σκάφη να παρενοχλούν με ελιγμούς αργοκίνητα ψαροκάικα). Η «αρμάδα» έφτασε μέχρι τα 9 μίλια, μπήκε και στα αιγυπτιακά χωρικά ύδατα για λίγο και επέστρεψε μέσα σε κλίμα ενθουσιασμού, χωρίς οι άνθρωποι που συμμετείχαν να έχουν αξιολογήσει το γεγονός ότι το Ισραήλ όχι μόνο έκανε αισθητή την παρουσία του, αλλά και προειδοποίησε πως δεν σκοπεύει να κάνει πίσω.
Μερικές μέρες αργότερα και ενώ τα δύο σκάφη του Free Gaza Movement είχαν επιστρέψει στην Κύπρο, ακτιβιστές που είχαν παραμείνει στη Γάζα ξαναβγήκαν για ψάρεμα μαζί με τους Παλαιστίνιους. Αυτή τη φορά το Ισραήλ δεν περιορίστηκε σε παρενοχλήσεις. Γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχουν ξένα σκάφη στην ψαράδικη «αρμάδα», μόλις αυτή έφτασε στα 7 μίλια βρέθηκε μπροστά σε πυροβολισμούς από τα ισραηλινά πολεμικά σκάφη. Προειδοποιητικές βολές στον αέρα και στη θάλασσα μπροστά από τα σκάφη, που ανάγκασαν τα ψαροκάικα να επιστρέψουν στην ιχθυόσκαλα της Γάζας. Τι θα γίνει όταν φύγουν και οι τελευταίοι ακτιβιστές από τη Γάζα, αν οι Παλαιστίνιοι ψαράδες δοκιμάσουν να βγουν έξω από τα 6 μίλια; Οι βολές δεν θα είναι προειδοποιητικές και οι σφαίρες θα χτυπήσουν στο ψαχνό, όπως τόσες φορές μέχρι τώρα έχει γίνει (στην Κύπρο, λίγο πριν αναχωρήσουν τα σκάφη για τη Γάζα, έγινε τελετή μνήμης για τους δολοφονημένους παλαιστίνιους ψαράδες).
Το παράδειγμα του ψαρέματος δείχνει χαρακτηριστικά το εύρος και την αστάθεια της νίκης που επιτεύχθηκε. Ο αποκλεισμός της Γάζας έσπασε σε συμβολικό επίπεδο. Δεν τερματίστηκε και δε μπορεί να τερματιστεί με σκόρπιες ακτιβιστικές ενέργειες. Αυτές μπορούν να βοηθήσουν σε επίπεδο παραδειγματικής σηματοδότησης, όταν είναι καλά σχεδιασμένες, ώστε να μη μπορεί το Ισραήλ να τις ακυρώσει και να επανακτήσει το χαμένο έδαφος. Δεν είναι τυχαίο που η πολιτική ηγεσία της Γάζας «υπέδειξε» τις αραβικές κυβερνήσεις ως εκείνες που πλέον έχουν την «καυτή πατάτα» στα χέρια τους. Ο αποκλεισμός (τουλάχιστον από θαλάσσης) θα σπάσει, όταν η Γάζα αποκτήσει κανονική επικοινωνία (εμπορική και επιβατική) με τον έξω κόσμο και απ’ αυτό απέχουμε ακόμα πολύ. Επομένως, ενέργειες όπως αυτή του Free Gaza Movement, που είναι απαραίτητο να συνεχιστούν, για να μη καταντήσει αυτή η πρώτη νίκη ένα πυροτέχνημα, θα πρέπει να σχεδιαστούν προσεκτικά, να έχουν ευρεία πολιτική και επικοινωνιακή στήριξη, ώστε το Ισραήλ να μη μπορεί να τις ακυρώσει. Αν δευτερώσει και τριτώσει το «κακό» για το σιωνιστικό κράτος, τότε ο δρόμος θ’ ανοίξει και αυτό το ιστορικό πρώτο ταξίδι θα βρει την πλήρη δικαίωσή του.
Επιστημονική γενοκτονία
Οταν λέμε ότι η Γάζα έχει μετατραπεί σε μια τεράστια ανοιχτή φυλακή, στο μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης που γνώρισε η Ιστορία, δεν υπερβάλλουμε. Σε μια έκταση που δεν είναι μεγαλύτερη από την έκταση της Ανδρου, 1.400.000 άνθρωποι υφίστανται μια γενοκτονία σχεδιασμένη με επιστημονικό τρόπο.
Αν πας στην αγορά της Γάζας, θα σχηματίσεις λάθος εντύπωση. Θα δεις τους πάγκους στο παζάρι να έχουν πατάτες, μελιτζάνες, ντομάτες, αγγούρια και γενικώς τα περισσότερα ζαρζαβατικά που έχουν και οι ελληνικές λαϊκές αγορές. Η συντριπτική πλειοψηφία των ποσοτήτων είναι ισραηλινής προέλευσης. Η Γάζα αποτελεί τη μεγαλύτερη αγορά για την ισραηλινή αγροτική οικονομία. Οι τιμές, όμως, είναι στα ύψη, διότι καθορίζονται αυθαίρετα και μονοπωλιακά από τους εβραίους εμπόρους. Ετσι, η φτωχολογιά της Γάζας περιορίζεται σε μικροποσότητες και σε χαμηλότατης ποιότητας τρόφιμα. Οι καλύτερες ποιότητες είναι μόνο για τα εύπορα (αστικά και μικροαστικά) στρώματα.
Στη Γάζα υπάρχουν επίσης μαγαζιά με ρούχα, είδη νοικοκυριού, ηλεκτρικές συσκευές, ακόμα και χρυσαφικά και είδη κινητής τηλεφωνίας (έχει τη δική της εταιρία). Μη φανταστείτε, βέβαια, εικόνα σύγχρονης πόλης της Δύσης, σκεφτείτε επαρχιακή ελληνική κωμόπολη τη δεκαετία του ‘60. Πώς, όμως, να πλησιάσει σ’ αυτά τα μαγαζιά η συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού, που πλήττεται από την ανεργία; Μια βόλτα στους προσφυγικούς καταυλισμούς της Γάζας, της Τζαμπαλίγια, της Ράφα αποκαλύπτει εικόνες απόλυτης εξαθλίωσης. Ελάχιστα είναι τα σπίτια που ξεχωρίζουν (δίπατα, σχετικά καινούργια, με αλουμινένια πορτοπαράθυρα). Τα υπόλοιπα δεν είναι παρά παράγκες με τσιμεντόλιθους και τσίγκινες στέγες. Παμπάλαιες σαρακωμένες πόρτες και ξεχαρβαλωμένα παράθυρα, συχνά έχουν καταρρεύσει και αντικαταστάθηκαν από σανίδια και νάιλον, σημάδι πως οι ένοικοί τους στερούνται ακόμα και τα στοιχειώδη. Μπαίνοντας σε μερικά απ’ αυτά τα σπίτια αισθανθήκαμε ένα σφίξιμο στην καρδιά. Οικογένειες 12 και 15 ανθρώπων ζουν σε ένα-δυο δωματιάκια με μια άθλια κουζίνα. Τη μέρα τα δωματιάκια χρησιμοποιούνται ως καθιστικά και τη νύχτα ως κρεβατοκάμαρες (τα στρώματα είναι στοιβαγμένα πάνω από κάποια σαραβαλιασμένη ντουλάπα και κατεβαίνουν το βράδυ). Ηλεκτρική συσκευή δεν υπάρχει ούτε για δείγμα. Δε μπορούν πλέον να μαγειρέψουν ούτε με γκάζι, γιατί οι εισαγωγές απαγορεύονται. Τεράστιες στοίβες οι άδειες φιάλες υγραερίου σε διάφορα σημεία της Γάζας, υπενθυμίζουν τον επιστημονικό χαρακτήρα του αποκλεισμού: δεν σ’ αφήνω να πεθάνεις, δεν σ’ αφήνω όμως και να ζήσεις.
Οι σιωνιστές χτυπούν στις υποδομές, που αποτελούν την καρδιά κάθε οικονομίας, τον όρο επιβίωσης κάθε κοινωνίας. Μιλήσαμε για τις άδειες φιάλες υγραερίου, που οδηγούν τη φτωχολογιά στο μαγείρεμα με ξύλα στις αυλές. Ολόκληρος ο τομέας της ενέργειας πλήττεται καίρια. Οι διακοπές ηλεκτρισμού είναι πολύωρες κάθε μέρα, διότι τα καύσιμα χορηγούνται με το σταγονόμετρο. Ετσι, δε μπορεί να λειτουργήσει η μικρή βιοτεχνία, που αποτελεί την κυρίαρχη μορφή οικονομίας στη Γάζα. Εργαστήρια υπολειτουργούν ή κλείνουν και οι εργάτες περιφέρονται άσκοπα στο παζάρι. Είδαμε μια ολόκληρη βιοτεχνική περιοχή, με μεσαίου μεγέθους μονάδες (μεγάλες για τα δεδομένα της Γάζας) να είναι νεκρωμένη. Στην ίδια περιοχή είδαμε μια σειρά εργοστάσια βομβαρδισμένα και διαλυμένα. Σαν κρατήρες ηφαιστείου έχασκαν οι τεράστιες τρύπες που είχαν κάνει στα κτίρια οι βόμβες από τα F-16. To πρόσχημα ήταν ότι αυτές οι βιοτεχνίες προσέφεραν υλικά και μηχανήματα για την κατασκευή των ρουκετών «Κασάμ» που χρησιμοποιεί η Αντίσταση. Ομως οι «Κασάμ» εξακολουθούν να εκτοξεύονται και μετά την καταστροφή των βιοτεχνιών. Εκείνο που καταστράφηκε ήταν ένα βασικό παραγωγικό κύτταρο μιας χαμηλού επιπέδου καπιταλιστικής οικονομίας.
Ο αποκλεισμός είναι απόλυτος στα οικοδομικά υλικά, με αποτέλεσμα να έχουν μείνει στη μέση ακόμα και προγράμματα κατασκευής σπιτιών από τον ΟΗΕ, προκειμένου να στεγαστούν άνθρωποι που κατεδαφίστηκαν τα σπίτια τους για να γίνει η νεκρή ζώνη στην περιοχή της Ράφας. Επίσης, αποκλεισμός υπάρχει στα μεταλλικά υλικά (για να βρεις βίδα στη Γάζα πρέπει να βάλεις μέσον), στο ηλεκτρολογικό υλικό, ακόμα και στη γραφική ύλη, προκειμένου να πληγεί η εκπαίδευση, στην οποία οι Παλαιστίνιοι δίνουν τεράστια σημασία. Ετσι, καταφέρνουν να παραλύσουν ολόκληρη την παραγωγική βάση.
Στην αγροτική οικονομία τα προβλήματα είναι ίδια. Πέρα από τις καταστροφές καλλιεργειών στα σύνορα, που είναι συνεχείς, οι σιωνιστές ελέγχουν τα νερά, με αποτέλεσμα οι αγρότες να φυτοζωούν. Τα είδη άρδευσης απλώς δεν υπάρχουν, γιατί απαγορεύεται να εισαχθούν. Το ίδιο ισχύει για τα είδη ύδρευσης και αποχέτευσης. Οι κάτοικοι της Γάζας πίνουν νερό από ανοξείδωτα δοχεία που υπάρχουν σε κάθε σπίτι. Το πληρώνουν για χρυσάφι. Οι πόλεις δεν έχουν αποχετευτικά δίκτυα και τα λύματα πέφτουν σε χαβούζες που αποτελούν τεράστιες εστίες μικροβίων. Παράλληλα, έχουν αρχίσει να μολύνονται και τα υπόγεια ύδατα (τα πετρώματα στην περιοχή είναι σαθρά και υπάρχουν διηθήσεις) και οι κίνδυνοι για τα αγροτικά προϊόντα (και την υγεία του πληθυσμού) είναι τεράστιοι.
Εκεί όμως που μπορεί κάποιος να δει καλά τη συντελούμενη γενοκτονία είναι η κατάσταση στα νοσοκομεία και γενικότερα στην υγεία. Είδαμε με τα μάτια μας τις μισές θερμοκοιτίδες στο μεγαλύτερο νοσοκομείο της Γάζας να μη λειτουργούν, επειδή απαγορεύεται να εισαχθούν τα απαιτούμενα ανταλλακτικά. Πληροφορηθήκαμε ότι υπάρχει έλλειψη σε βασικά φάρμακα, διότι όλες οι εισαγωγές ελέγχονται από το Ισραήλ. Ασθενείς πεθαίνουν διότι λείπουν φάρμακα για χημειοθεραπεία. Μηχανήματα αιμοκάθαρσης έπαψαν να λειτουργούν, επειδή δεν εισάγονται ανταλλακτικά. Ασθενείς που πρέπει να μεταφερθούν για θεραπεία στην Ιορδανία πεθαίνουν αβοήθητοι, διότι η μεταφορά τους απαγορεύεται. Πρέπει δε να σημειώσουμε ότι μιλάμε για έναν πληθυσμό το 50% του οποίου είναι παιδιά με ό,τι αυτό συνεπάγεται στον τομέα της υγείας.
Πείσμα και αλληλεγγύη
Στους δρόμους των πόλεων της Γάζας δεν υπάρχουν διαφημιστικές αφίσες. Υπάρχουν μόνο φωτογραφίες μαρτύρων. Ολοι είναι με στρατιωτική περιβολή και κρατούν όπλα. Νέοι στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Οι οικογένειες των μαρτύρων τους τιμούν αναρτώντας τα πορτρέτα τους στους δρόμους. Ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες της οικογένειας είναι και το πορτρέτο. Λίγα είναι τοποθετημένα σε γυάλινες βιτρίνες σε μέγεθος 70Χ100. Τα πιο πολλά είναι στο μέγεθος Α3. Οσοι δε μπορούν να πληρώσουν τυπογραφείο, παίρνουν ένα σπρέι και γράφουν τ’ όνομα στον τοίχο. Γεμάτοι με ονόματα μαρτύρων είναι οι τοίχοι στον προσφυγικό συνοικισμό της Γάζας.
Για το φρόνημα αυτού του ξεχωριστού λαού θα μιλήσουμε στο επόμενο άρθρο.
© Copyright 2002. All rights reserve
