«Ελεύθεροι και δυνατοί, όχι άθλιοι σκλάβοι». Αυτός είναι ο τίτλος βίντεο ζύμωσης που κυκλοφόρησε η Χεζμπολά. Στο βίντεο εναλλάσσονται εικόνες από τις πολεμικές επιχειρήσεις της Λιβανέζικης Αντίστασης με αποσπάσματα από την τελευταία πύρινη ομιλία του γενικού γραμματέα του κόμματος, σεΐχη Ναΐμ Κάσεμ, από την οποία προέρχεται και ο τίτλος.
Nαΐμ Κάσεμ: Ας ακούσουν όσοι βρίσκονται κοντά ή μακριά. Απειλείται η ύπαρξή μας. Θα την υπερασπιστούμε μέχρι να συμβεί ένα από τα δύο: νίκη ή μαρτύριο. Στο δρόμο του Ιμάμη Χουσεΐν, ειρήνη σ’ αυτόν. Βλέπω τον θάνατο μονάχα σαν ευτυχία. Και τη ζωή με καταπίεση μόνο σαν δυστυχία.
Ολες αυτές οι θυσίες που έγιναν είναι για να χτίσουμε το μέλλον. Η Αντίσταση θα υπερασπιστεί τη γη, το λαό και την τιμή. Γιατί θέλουμε να είμαστε λεύτεροι και αξιοπρεπείς, όχι άθλιοι σκλάβοι. Αυτά τα όπλα θα παραμείνουν στα χέρια μας. Και όποιον τα αντιμετωπίσει θα τον αντιμετωπίσουμε όπως αντιμετωπίζουμε το «Ισραήλ».
Ω γενναίοι μαχητές της Αντίστασης, εξαντλήσατε τους εχθρούς και αποκρούσατε τα σχέδιά τους, με τον ιερό σας πόλεμο, με το θάρρος σας και με τις υπέροχες θυσίες σας. Είστε το λαμπρό φως για τη λευτεριά και τη νίκη της αλήθειας. Χτίζετε το μέλλον για ένα λαμπρό Λίβανο και όλη την περιοχή. Συντρίψατε κάτω από τα πόδια σας τον μύθο της ισχύος του «ισραηλινού» εχθρού. Φτιάχνετε μια αξιοπρεπή ζωή για τη σημερινή και τις επόμενες γενιές. Είστε σίγουρα νικητές. Κανένας δεν μπορεί να σας νικήσει, Θεού θέλοντος. Αλάχου άκμπαρ!
Ολοι αυτοί οι φόνοι και οι καταστροφές που προκάλεσε το «Ισραήλ» και η Αμερική μαζί του έγιναν για να μας κάνουν να γονατίσουμε. Αλλά δε θα γονατίσουμε, ακόμα κι αν ο κόσμος μας πολιορκήσει. Ποτέ μα ποτέ. Οσοι βρίσκονται κοντά ή μακριά θα μάθουν ότι είμαστε οι ήρωες του πεδίου και οι κάτοχοι της τιμής, του πατριωτισμού και της αξιοπρέπειας. Θα παραμείνουμε στο πεδίο και δε θα γονατίσουμε. Θα βγούμε απ’ αυτόν τον πόλεμο με τα κεφάλια μας ψηλά. Και θα διώξουμε τον εχθρό ηττημένο, Θεού θέλοντος. Και σύντομα θ’ ανακοινώσουμε την τρίτη απελευθέρωση [του Λιβάνου], με τη θέληση του Θεού.
Λόγια προπαγάνδας για εσωτερική κατανάλωση; Ας δούμε πώς απαντά σ’ αυτό ο Ράμζι Μπαρούντ, σε άρθρο του που δημοσιεύτηκε χτες στο The Palestine Chronicle.
Η αυταπάτη της Ζώνης Ασφαλείας: Γιατί ο πόλεμος του Νετανιάχου στον Λίβανο οδεύει προς αποτυχία
27 Μάη 2026
Του Ράμζι Μπαρούντ *
Παρά τα στρατιωτικά κέρδη, παρά την πολιτική πίεση και παρά τις προσπάθειες χειραγώγησης τμημάτων του λιβανικού πολιτικού κατεστημένου, το Ισραήλ απέτυχε να μεταβάλει θεμελιωδώς την εξίσωση.
Ο πόλεμος του Ισραήλ στον Λίβανο είναι καταδικασμένος να αποτύχει. Αυτό δεν αποτελεί απλή πρόβλεψη ούτε επιχείρημα βασισμένο στην ιδεολογία ή σε ευσεβείς πόθους. Είναι ένα λογικό συμπέρασμα που προκύπτει από την ιστορία, τη στρατιωτική πραγματικότητα και το στρατηγικό αδιέξοδο που ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δημιούργησε για άλλη μια φορά για τη χώρα του.
Η ίδια η ιστορία θα έπρεπε να είχε διδάξει αυτό το μάθημα στο Ισραήλ.
Η επέκταση των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων στον νότιο Λίβανο για τη δημιουργία μιας λεγόμενης ζώνης ασφαλείας δεν αποτελεί νέα στρατηγική. Το Ισραήλ το επιχείρησε και στο παρελθόν και απέτυχε. Μετά την εισβολή του στον Λίβανο το 1978, το Ισραήλ εγκαθίδρυσε σταδιακά και διατήρησε μια ουδέτερη ζώνη στον νότο μέσω άμεσης στρατιωτικής κατοχής και δι’ αντιπροσώπων, κυρίως μέσω του Στρατού του Νοτίου Λιβάνου. Το εγχείρημα αυτό διήρκεσε πάνω από δύο δεκαετίες.
Κατέληξε σε αποτυχία.
Η λιβανική Αντίσταση μετέτρεψε την κατοχή σε έναν δαπανηρό πόλεμο φθοράς. Μέσω επίμονων τακτικών ανταρτοπολέμου και συνεχούς στρατιωτικής πίεσης, η Αντίσταση διέβρωσε σταθερά την ικανότητα του Ισραήλ να διατηρεί την παρουσία του. Τον Μάη του 2000, οι ισραηλινές δυνάμεις αποχώρησαν, γεργονός που πολλοί Ισραηλινοί θεωρούν ταπεινωτική υποχώρηση.
Το 2006, το Ισραήλ επιχείρησε να επαναλάβει εκείνο το αποτυχημένο πείραμα. Κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Ιούλη, οι ισραηλινοί ηγέτες πίστεψαν ότι μπορούσαν να νικήσουν αποφασιστικά τη Χεζμπολά και να αναδιαμορφώσουν την πολιτική εξίσωση του Λιβάνου. Αντί γι’ αυτό, η Αντίσταση απορρόφησε την επίθεση, προσαρμόστηκε γρήγορα και στέρησε από το Ισραήλ τη συντριπτική νίκη που επιδίωκε. Ο πόλεμος έληξε όχι με θρίαμβο, αλλά με ακόμη μία ντροπιαστική ισραηλινή αποχώρηση και ακόμη μία στρατηγική ήττα.
Ωστόσο, οι πολιτικές φιλοδοξίες συχνά διαγράφουν την ιστορική μνήμη.
Μετά τον Οκτώβρη του 2023, όταν η Χεζμπολά εισήλθε στην αντιπαράθεση υποστηρίζοντας τη Γάζα εν μέσω της ισραηλινής γενοκτονίας κατά των Παλαιστίνιων, το Ισραήλ πίστεψε ότι είχε επιτέλους βρει την ευκαιρία του. Ο στόχος δεν ήταν πλέον απλώς να απομακρυνθεί η Χεζμπολά από τα σύνορα. Το Ισραήλ είδε την ευκαιρία να εκπληρώσει ένα παλιό όνειρο: την κατοχή του νότιου Λιβάνου μέχρι τον ποταμό Λιτάνι, τη μόνιμη αλλαγή του πολιτικού τοπίου του Λιβάνου και τη θεμελιώδη αναδιαμόρφωση της ισορροπίας δυνάμεων στην περιοχή.
Αρχικά, τα γεγονότα έμοιαζαν να ευνοούν το Ισραήλ. Κατάφερε να δολοφονήσει ολόκληρο στρώμα της ηγεσίας της Χεζμπολά, συμπεριλαμβανομένου του γενικού γραμματέα Χασάν Νασράλα. Το Ισραήλ πραγματοποίησε επίσης σειρά επιχειρήσεων πληροφοριών σχεδιασμένων να αποπροσανατολίσουν και να αποδυναμώσουν το κίνημα. Η επιχείρηση με τις συσκευές επικοινωνίας και τους βομβητές τον Σεπτέμβρη του 2024, παρά τη βιαιότητά της, ήταν ίσως η πιο δραματική από αυτές τις προσπάθειες, σηματοδοτώντας ένα πρωτοφανές επίπεδο ισραηλινής διείσδυσης στις πληροφορίες.
Οι εξελίξεις αυτές δημιούργησαν την εντύπωση, ιδιαίτερα στους δυτικούς κύκλους, ότι η Χεζμπολά είχε υποστεί στρατηγική κατάρρευση.
Ωστόσο, το Ισραήλ δεν κατάφερε να εξασφαλίσει αυτό που ο Νετανιάχου αποκαλούσε επανειλημμένα «ολοκληρωτική νίκη».
Παρά τα στρατιωτικά κέρδη, παρά την πολιτική πίεση και παρά τις προσπάθειες προσεταιρισμού τμημάτων του λιβανικού πολιτικού κατεστημένου προς άμεσες διαπραγματεύσεις και ακόμη και συζητήσεις που έμοιαζαν με εξομάλυνση σχέσεων, το Ισραήλ απέτυχε να αλλάξει θεμελιωδώς την εξίσωση.
Επειτα ήρθε αυτό που προοριζόταν να αποτελέσει την αποφασιστική φάση.
Η μεταγενέστερη κλιμάκωση εναντίον του Ιράν δεν σχεδιάστηκε απλώς ως αντιπαράθεση με την ίδια την Τεχεράνη, αλλά ως προσπάθεια καταστροφής του ευρύτερου Αξονα της Αντίστασης. Οι ισραηλινοί υπολογισμοί ήταν ξεκάθαροι: ένα αποδυναμωμένο Ιράν, ή ακόμη και μια αλλαγή καθεστώτος, θα διέκοπτε τους στρατηγικούς δεσμούς που συνδέουν μεταξύ τους τα διάφορα κινήματα αντίστασης. Η Χεζμπολά θα απομονωνόταν, θα γινόταν πολιτικά ευάλωτη και στρατιωτικά εκτεθειμένη.
Το σχέδιο, αν πετύχαινε, θα μεταμόρφωνε τη Μέση Ανατολή για γενιές. Ομως απέτυχε. Και, ακόμη χειρότερα για τον Νετανιάχου, γύρισε μπούμερανγκ.
Το Ιράν άντεξε. Ακόμη σημαντικότερο, επέδειξε ανθεκτικότητα και στρατηγικό βάθος που εξέπληξαν πολλούς παρατηρητές. Αντί να υποχωρήσει, η Τεχεράνη ανέκτησε την πρωτοβουλία και επανεμφανίστηκε ως κεντρικός παράγοντας στη διαμόρφωση των όρων των περιφερειακών διαπραγματεύσεων.
Οι συσχετισμοί έχουν πλέον αντιστραφεί. Τώρα η Τεχεράνη θέτει τους δικούς της όρους στο τραπέζι και ο Λίβανος φαίνεται ολοένα και περισσότερο να βρίσκεται στο επίκεντρό τους. Αναφορές γύρω από τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις υποδηλώνουν ότι ο τερματισμός των ισραηλινών επιθέσεων στον Λίβανο και η εξασφάλιση πλήρους αποχώρησης συγκαταλέγονται μεταξύ των απαιτήσεων που προωθεί το Ιράν.
Η επιστροφή της ίδιας της Χεζμπολά στο πεδίο της μάχης δύσκολα θα μπορούσε να είχε συμβεί ανεξάρτητα από αυτούς τους ευρύτερους περιφερειακούς υπολογισμούς.
Ωστόσο, τα δυτικά μίντια για άλλη μία φορά παρεξήγησαν — ή ίσως σκόπιμα παραποίησαν — τη διαδοχή των γεγονότων.
Ο ισραηλινός πόλεμος κατά του Λιβάνου δεν τελείωσε ποτέ πραγματικά.
Πράγματι, συμφωνία κατάπαυσης του πυρός υπογράφηκε στα τέλη του 2024. Ομως, ενώ ο Λίβανος σε μεγάλο βαθμό την τήρησε, το Ισραήλ παραβίαζε επανειλημμένα τους όρους της μέσω αεροπορικών επιδρομών, εισβολών και στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ετσι, η επιστροφή της Χεζμπολά στη στρατιωτική εμπλοκή δεν αποτέλεσε την αρχή ενός νέου πολέμου. Ηταν η συνέχιση ενός πολέμου που στην πραγματικότητα δεν σταμάτησε ποτέ.
Ισως ακόμη πιο αιφνιδιαστική για το Ισραήλ ήταν η φαινομενική ικανότητα της Χεζμπολά να ανακάμψει γρήγορα. Ακόμη σημαντικότερη ήταν η προθυμία της να διευρύνει την αντιπαράθεση παρά τις εκτεταμένες ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές, τις δολοφονίες και την καταστροφή.
Ακόμη και οι αντίπαλοι της Χεζμπολάχ μέσα στον Λίβανο αποδείχθηκαν ανίκανοι να αλλάξουν αυτή την πραγματικότητα. Καταβλήθηκαν προσπάθειες μέσω πολιτικής πίεσης, διπλωματικών διαύλων και διεθνών διαπραγματεύσεων για την απομόνωση του κινήματος και τη μείωση της ιρανικής επιρροής. Οι προσπάθειες αυτές κορυφώθηκαν σε διάφορες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων πιέσεων γύρω από περιφερειακές διαπραγματεύσεις και ενεργειών που στόχευαν τον διπλωματικό ρόλο της Τεχεράνης.
Παρ’ όλα αυτά, ελάχιστα άλλαξαν ουσιαστικά.
Αντιθέτως, η ρητορική της Χεζμπολά έγινε ολοένα και πιο δυναμική, ενισχυμένη από την ανανεωμένη αυτοπεποίθηση του Ιράν και από την επαναβεβαίωση της περιφερειακής του επιρροής.
Ο Νετανιάχου επιμένει τώρα ότι ο Λίβανος θα πρέπει να παραμείνει ξεχωριστός από οποιαδήποτε ευρύτερη συμφωνία που αφορά το Ιράν. Ομως οι επιθυμίες του είναι απίθανο να επικρατήσουν — όχι απαραίτητα επειδή ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ίσως γίνεται ολοένα πιο ανυπόμονος με τους πολιτικούς και στρατιωτικούς υπολογισμούς του Νετανιάχου, αλλά επειδή οι πραγματικότητες του πεδίου της μάχης υπαγορεύουν ολοένα και περισσότερο το αντίθετο.
Αυτή τη φορά, η Χεζμπολά φαίνεται προετοιμασμένη για έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς — ακριβώς το είδος πολέμου που τελικά εκδίωξε τις ισραηλινές δυνάμεις κατοχής το 2000.
Αυτό είναι το έδαφος της Χεζμπολά. Ο ανταρτοπόλεμος προσφέρει ευελιξία. Ο πόλεμος φθοράς δημιουργεί ευκαιρίες για προσαρμογή. Ο χρόνος ευνοεί εκείνους που είναι ικανοί να αντέξουν.
Το Ισραήλ, αντίθετα, σπάνια διαθέτει την πολυτέλεια του χρόνου. Η ισραηλινή πολιτική κουλτούρα απαιτεί άμεσα αποτελέσματα. Οι δημόσιες προσδοκίες εντείνονται ακόμη περισσότερο καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, ιδιαίτερα σε μία από τις πιο αμφισβητούμενες πολιτικές περιόδους στην ιστορία του Ισραήλ.
Αναφορές ήδη υποδηλώνουν ότι οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αυξανόμενους τακτικούς περιορισμούς. Η χρήση drones, περιφερόμενων πυρομαχικών και αποκεντρωμένων επιχειρήσεων από τη Χεζμπολά περιπλέκει ολοένα και περισσότερο τις ισραηλινές κινήσεις και την επιμελητεία.
Αυτό ίσως εξηγεί την ολοένα πιο επιθετική ρητορική του Νετανιάχου σχετικά με την επέκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο.
Ο Νετανιάχου επιδιώκει να προβάλλει πρωτοβουλία, ισχύ και έλεγχο. Θέλει οι Ισραηλινοί να πιστεύουν ότι η κυβέρνηση διαθέτει συνεκτική στρατηγική. Ωστόσο, ακόμη και στα αρχικά του στάδια, το σχέδιο αναδημιουργίας μιας «ζώνης ασφαλείας» φαίνεται να αντιμετωπίζει ακριβώς τα εμπόδια που καταδίκασαν παρόμοιες στρατηγικές στο παρελθόν.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι συζητούν πλέον ανοιχτά την εντατικοποίηση των επιθέσεων στα νότια προάστια της Βηρυτού, το πολιτικό προπύργιο της Χεζμπολά. Πρόκειται για μια βίαιη αλλά απολύτως προβλέψιμη στρατηγική.
Ωστόσο, ακόμη και αυτό δύσκολα θα προσφέρει ανακούφιση στο Ισραήλ. Ο ηγέτης της Χεζμπολά Ναΐμ Κάσεμ έχει καταστήσει επανειλημμένα σαφές ότι η παράδοση θα σήμαινε την καταστροφή όχι μόνο της ίδιας της Αντίστασης, αλλά και ολόκληρων κοινοτήτων που συνδέονται με αυτήν.
Για τη Χεζμπολά, αυτό παρουσιάζεται ολοένα και περισσότερο ως υπαρξιακή μάχη.
Και τώρα που το κίνημα φαίνεται να έχει ανακτήσει τον ρυθμό του μετά τις ανατροπές της πρώιμης περιόδου του πολέμου, η ισραηλινή στρατιωτική παρουσία στον Λίβανο μοιάζει ολοένα λιγότερο με στρατηγικό επίτευγμα και περισσότερο με μια προσωρινή κατάσταση.
Παρά τη ρητορική του Νετανιάχου, τόσο η ισραηλινή ηγεσία όσο και το στρατιωτικό κατεστημένο της πιθανότατα κατανοούν μια πραγματικότητα που ίσως δεν είναι ακόμη έτοιμοι να αναγνωρίσουν δημόσια: ο πόλεμος στον Λίβανο έχει ήδη χαθεί.
* Παλαιστίνιος, γεννημένος στον προσφυγικό καταυλισμό της Νουσεϊράτ στη Λωρίδα της Γάζας, ο Δρ. Ramzy Baroud είναι δημοσιογράφος, συγγραφέας και αρχισυντάκτης του The Palestine Chronicle. Είναι συγγραφέας οκτώ βιβλίων. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του, με τίτλο «Before the Flood» («Πριν από τον Κατακλυσμό»), εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Seven Stories Press. Τα υπόλοιπα έργα του περιλαμβάνουν τα «Our Vision for Liberation» («το Οραμά μας για Απελευθέρωση»), «My Father was a Freedom Fighter» («Ο Πατέρας μου ήταν ένας Μαχητής της Ελευθερίας») και «The Last Earth» («Η Τελαυταία Γη»). Ο Baroud είναι μη μόνιμος ανώτερος ερευνητικός συνεργάτης στο Center for Islam and Global Affairs (CIGA).
