Την ώρα που γραφόταν αυτό το άρθρο, κατέφθασε στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο της εφημερίδας Δελτίο Τύπου του ΥΠΕΝ με τίτλο «Κώστας Σκρέκας: “Η Ευρώπη υιοθετεί το ελληνικό μοντέλο ανάκτησης υπερεσόδων στην ηλεκτροπαραγωγή’’» και υπότιτλο «Κατατίθεται άμεσα τεχνική πρόταση για πλαφόν στο φυσικό αέριο».
Η πρόταση για επιβολή πλαφόν στο φυσικό αέριο δεν υπήρχε, βέβαια, στην ατζέντα της χτεσινής έκτακτης συνεδρίασης του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ. Μολονότι έλαβε επιστολή από 15 χώρες, η Κομισιόν πήρε πίσω ένα non paper που είχε ετοιμάσει, καθώς οι συμπατριώτες της που διοικούν τον γερμανικό ιμπεριαλισμό τράβηξαν άγρια τ’ αυτί της Φον ντερ Λάιεν και την υποχρέωσαν να συμμορφωθεί. Οι γερμανοί ιμπεριαλιστές ξέρουν πως είναι πιο δύσκολο να πολεμήσουν μια πρόταση που περιλαμβάνεται στην ατζέντα, ενώ αν δεν περιλαμβάνεται δε χρειάζεται να κάνουν τίποτα.
Ο Σκρέκας, θεωρώντας ότι απευθύνεται σε υβρίδια Λωτοφάγων και Χαχόλων, έκανε είδηση την «υιοθέτηση του ελληνικού μοντέλου ανάκτησης υπερεσόδων στην ηλεκτροπαραγωγή», κάνοντας γαργάρα τον μέγα στόχο της επιβολής πλαφόν στο φυσικό αέριο, για τον οποίο πανηγύριζε πριν από ελάχιστες μέρες ο Μητσοτάκης, γράφοντας στο Twitter: «Σπουδαία νέα στον αγώνα κατά των υψηλών τιμών της ενέργειας. Μια πλειοψηφία 15 κρατών-μελών υποστηρίζει τώρα το αίτημα προς την Επιτροπή να εφαρμόσει ανώτατο όριο τιμών για το φυσικό αέριο».
Τα… σπουδαία νέα είναι πως το πλαφόν δεν υπάρχει ούτε ως θέμα συζήτησης στην ατζέντα του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας, ενώ οι 15 χώρες που το υποστήριζαν έγιναν πέντε! Οπως μας ενημέρωσε ο Σκρέκας, «κατά τη διάρκεια κλειστής πρωινής συνάντησης, Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Βέλγιο και Πολωνία συμφώνησαν να καταθέσουν την επόμενη εβδομάδα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μια τεχνική πρόταση για τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργεί το πλαφόν»!
Πού είναι οι άλλες δέκα χώρες και κυρίως πού είναι η Γαλλία που είχε συνυπογράψει την επιστολή των 15; Εμείς το γράψαμε ότι η Γαλλία βρίσκεται στη μέση. Και για να επιβεβαιωθεί ότι στην ΕΕ κουμάντο κάνει ο γερμανογαλλικός άξονας και όχι τυχάρπαστες συμμαχίες με εμπνευστή τον υπηρεσιακό Ντράγκι και συμμετέχοντες κάτι δευτεροκλασάτους τύπου Μητσοτάκη, έγινε γνωστό ότι τη Δευτέρα ο Μακρόν θα πεταχτεί μέχρι το Βερολίνο για να συναντήσει τον Σολτς και να παζαρέψουν οι δύο μια λύση που θα την επιβάλουν στις υπόλοιπες χώρες.
Γι’ αυτό και ο Μητσοτάκης έμεινε με τα «σπουδαία νέα» γραμμένα σε κωλόχαρτο και ο Σκρέκας έβαλε μπροστά άλλο παραμύθι. Θα προσέξατε, ασφαλώς, πως και το παραμύθι των «15» και το καινούργιο της «ανάκτησης υπερεσόδων στην ηλεκτροπαραγωγή» παρουσιάζονται ως… ελληνική πρωτοβουλία. Ο Μητσοτάκης, εκτός από τα προβλήματα του ελληνικού λαού, που τα έχει ήδη λύσει, είναι και… μέγας οραματιστής και τεχνοκράτης (δύο σε ένα, όπως το σαμπουάν+κοντίσιονερ) που δίνει λύσεις στα αδιέξοδα ολόκληρης της ΕΕ.
Γιατί, όμως, η Γερμανία, που δεν είναι παραγωγός αλλά εισαγωγέας φυσικού αερίου, δεν θέλει την επιβολή ευρωπαϊκού πλαφόν στην τιμή; Το φυσικό αέριο (και γενικότερα οι ενεργειακές πρώτες ύλες) δεν είναι εμβόλια για τον κοροναϊό, που τα αγόρασε η ΕΕ σε ενιαία τιμή και τα διένειμε στις χώρες μέλη (η καθεμιά πλήρωσε τα εμβόλια που πήρε). Το φυσικό αέριο, ως ενεργειακή πρώτη ύλη επηρεάζει άμεσα τα βασικά οικονομικά μεγέθη, όπως η ανταγωνιστικότητα της καπιταλιστικής βιομηχανίας, η αξία της εργατικής δύναμης, τα δημόσια οικονομικά.
Η Γερμανία υποστηρίζει πως αν επιβληθεί πλαφόν, το φυσικό αέριο θα πρέπει να διανεμηθεί με πολιτικούς όρους ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ και όχι με όρους αγοράς. Σε μια τέτοια περίπτωση, η τροφοδοσία της Γερμανίας με φυσικό αέριο θα περιορίζεται από κάποιου είδους αναλογικότητα, ενώ αν η αγορά είναι ανοιχτή, η Γερμανία θα μπορεί να αγοράζει όσο αέριο μπορεί να βρει, καθώς και ο κρατικός προϋπολογισμός της έχει λεφτά και η βιομηχανία της αντέχει να πληρώσει υψηλότερες τιμές και να διατηρήσει την ισχύ της έναντι των ευρωπαίων ανταγωνιστών της.
Δεν είναι τυχαίο που η κυβέρνηση Σολτς, χωρίς ν’ ακουστεί αντιπολιτευτική αντίρρηση, αποφάσισε να εξαγοράσει την Uniper, τον κολοσσό που αγοράζει και διανέμει το φυσικό αέριο στη γερμανική αγορά (κάποιες πολύ μικρότερες εταιρίες δεν παίζουν κανένα ρόλο). Το γερμανικό ιμπεριαλιστικό κράτος παίρνει τον διανομέα φυσικού αέριου, για να μπορεί να επιδοτεί τις ζημιές του από τον κρατικό προϋπολογισμό.
Ο πυρήνας της γερμανικής στάσης στην αγορά φυσικού αερίου είναι ο ίδιος με την αρνητική στάση της στην έκδοση ευρωομολόγων. Οπως ακριβώς δεν ήθελε να δανείζεται με ίσους όρους με τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, με τον ίδιο τρόπο δεν θέλει να αγοράζει φυσικό αέριο με τους ίδιους όρους και να υπόκειται σε περιορισμούς ως προς τις ποσότητες που θα μπορεί να αγοράσει. Η Γερμανία θέλει να παίρνει τη μερίδα του λέοντος από τις κατ’ ανάγκην περιορισμένες ποσότητες φυσικού αερίου που θα φτάνουν στην Ευρώπη, αφού έχει τη δυνατότητα να τις πληρώσει σε αγοραίες τιμές.
Δεν είναι τυχαίο ότι την Πέμπτη, μια μέρα πριν την έκτακτη σύνοδο του Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, η κυβέρνηση Σολτς ανακοίνωσε την εισαγωγή πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου στη γερμανική αγορά, χρηματοδοτώντας το σχέδιο με ένα ποσό από τον κρατικό προϋπολογισμό, που μπορεί να φτάσει μέχρι 200 δισ. ευρώ μέχρι την άνοιξη του 2024! «Το διπλό μπαμ θα βοηθήσει να πέσουν γρήγορα οι τιμές ενέργειας και να το αντιληφθούν όλοι. Κανείς δεν θα πρέπει να ανησυχεί σκεπτόμενος το φθινόπωρο και τον χειμώνα ή τα Χριστούγεννα και τη νέα χρονιά ή τους λογαριασμούς. Τα ποσά θα πρέπει και πάλι να μειωθούν», δήλωσε ο Σολτς.
Να μην ξεχάσουμε και το κάζο της Φον ντερ Λάιεν, που ανακοίνωσε δημόσια πρόταση της Κομισιόν για επιβολή πλαφόν μόνο στο ρωσικό φυσικό αέριο, που η τρικομματική κυβέρνηση της Γερμανίας την υποχρέωσε να τσαλακώσει το χαρτί και να το φάει μπροστά στην πύλη του Βραδεμβούργου. Αντιλαμβάνεται κανείς γιατί αυτήν τη φορά η Ούρσουλα δεν έκανε καμιά δημόσια ανακοίνωση για την πρόταση των 15 και μόλις πήρε το μήνυμα από το Βερολίνο πήρε πίσω το non paper, χωρίς να αναγκαστεί να τσαλακώσει και να καταπιεί το χαρτί κάποιας επίσημης ανακοίνωσής της.
Τι ακριβώς αποφάσισαν χτες οι υπουργοί Ενέργειας της ΕΕ δεν είναι γνωστό από επίσημη πηγή την ώρα που γράφεται αυτό το σημείωμα και δεν πρόκειται να πάρουμε τοις μετρητοίς αυτά που ανακοίνωσε με το Δελτίο Τύπου ο Σκρέκας.
Η πρόταση της Κομισιόν προέβλεπε τρία μέτρα:
- Επιβολή πλαφόν στις χοντρικές τιμές των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας, εκτός από τις μονάδες φυσικού αερίου (το ελληνικό «μοντέλο» περιλαμβάνει και τις μονάδες παραγωγής με φυσικό αέριο).
- Υποχρεωτική μείωση της ζήτησης κατά 3%-5% σε ώρες αιχμής και κατά 10% προαιρετικά.
- Επιβολή έκτακτης φορολογίας ύψους 33% στα κέρδη των πετρελαϊκών εταιριών, των επιχειρήσεων φυσικού αερίου και άλλων ορυκτών καυσίμων, με δυνατότητα επιλογής των κρατών-μελών για το αν θα φορολογήσουν τα κέρδη του 2022 ή του 2023 (μια χρονιά μόνο).
Μιλώντας γενικά, πρόκειται για κάποια ημίμετρα, προκειμένου τα μονοπώλια που ασχολούνται με τα ορυκτά καύσιμα και την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας να μειώσουν λίγο την κερδοσκοπία τους, για να μη στραγγαλιστούν οι κλάδοι της καπιταλιστικής παραγωγής που αγοράζουν ενέργεια και να μην εκτροχιαστούν οι κρατικοί προϋπολογισμοί που αναγκαστικά πρέπει να καλύπτουν ένα μέρος του παραπανίσιου κόστους για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις. Τα αστικά κράτη είναι υποχρεωμένα να δράσουν ως συλλογικός καπιταλιστής, για να μην αφήσουν την αρπακτικότητα κάποιων επιχειρήσεων της ελεύθερης αγοράς να τινάξουν στον αέρα το ίδιο το σύστημα της ελεύθερης αγοράς.
Το «ελληνικό μοντέλο», για το οποίο πανηγυρίζει ο Σκρέκας, είναι περισσότερο «αγοραίο», αφού -όπως έχουμε αποδείξει- το κράτος δεν επιδοτεί τους λογαριασμούς των πολιτών, αλλά τα κέρδη των καπιταλιστικών επιχειρήσεων παραγωγής ενέργειας. Με τον πληθωρισμό σε διψήφιο νούμερο, το κράτος συγκεντρώνει πολλαπλάσια φορολογικά έσοδα από την έμμεση φορολογία (από τον ελληνικό λαό δηλαδή). Κάθε μήνα, με το κλείσιμο του κρατικού προϋπολογισμού, καταγράφεται ακόμη μεγαλύτερη υπέρβαση των φορολογικών εσόδων σε σχέση με τα προϋπολογισθέντα.
Ενα μέρος αυτών των αυξημένων φορολογικών εσόδων χρησιμοποιείται για την επιδότηση των λογαριασμών, ενώ οι τέσσερις καπιταλιστικές επιχειρήσεις ηλεκτροπαραγωγής έχουν μεταφέρει την περιβόητη ρήτρα αναπροσαρμογής στην τιμή που καθορίζουν κάθε μήνα, με τα κέρδη τους να παραμένουν το ίδιο φουσκωμένα όπως και προηγούμενα. Μάλιστα, η κυβέρνηση αρχίζει από τον Οκτώβρη να μειώνει την επιδότηση, επιβάλλοντας κλίμακα ανάλογα με την κατανάλωση, ώστε ο κόσμος που χρησιμοποιεί ηλεκτρική ενέργεια για θέρμανση τον χειμώνα (αντλίες θερμότητας, κλιματιστικά, θερμποπομπούς κτλ.) να βρεθεί μπροστά στο δίλημμα: ή χρυσοπληρώνεις ή παγώνεις. «Οποιος αρνείται να προσαρμοστεί, δυστυχώς, πεθαίνει», όπως με κανιβαλίστικη διάθεση είπε ο Πέτσας!
Γράφαμε την προηγούμενη εβδομάδα ότι ο καπιταλισμός στη Δύση μπαίνει σε μια φάση στασιμοπληθωρισμού, όπως ονομάζουν οι αστοί οικονομολόγοι τη συνύπαρξη υψηλού πληθωρισμού και επενδυτικής στασιμότητας. Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για στασιμότητα αλλά για καπιταλιστική ύφεση. Οι ιμπεριαλιστικές χώρες της Δυτικής Ευρώπης, οι μεγάλες χαμένες του πολέμου στην Ουκρανία, θα πέσουν πρώτες στη δίνη της νέας καπιταλιστικής ύφεσης.
Για τον ελληνικό καπιταλισμό αυτό σημαίνει:
- Νέο κύκλο ύφεσης, διότι η… «βαριά βιομηχανία», ο τουρισμός, θα επηρεαστεί από την ύφεση και το στένεμα των εισοδημάτων στην Ευρώπη, απ’ όπου αντλεί το συντριπτικό ποσοστό της πελατείας του.
- Περαιτέρω επιβάρυνση των λαϊκών εισοδημάτων, γιατί η ύφεση θα πλήξει τα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού και δεν θα υπάρχουν τα περιθώρια για τις ελάχιστες επιδοτήσεις σε κάποια βασικά προϊόντα, όπως φάνηκε ήδη από τη μείωση της κρατικής επιδότησης στην ηλεκτρική ενέργεια για τον Οκτώβρη.
- Επιβάρυνση της εξυπηρέτησης του χρέους, δημόσιου και ιδιωτικού, από την αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ. Ως προς το δημόσιο χρέος θα επιβαρυνθεί ο κρατικός προϋπολογισμός (δηλαδή ο ήδη σκληρά φορολογούμενος ελληνικός λαός), ως προς το ιδιωτικό χρέος θα γονατίσουν νοικοκυριά με στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου, οι μικρές καπιταλιστικές επιχειρήσεις που δεν μπορούν να μετακυλήσουν το κόστος στο προϊόν ή την υπηρεσία, ενώ θα τροφοδοτηθεί ο υπάρχων πληθωρισμός από τις μεγάλες καπιταλιστικές επιχειρήσεις που θα μετακυλήσουν το αυξημένο κόστος δανεισμού στην κατανάλωση.
Ποια είναι η άμυνα που έχει ο μισθωτός εργαζόμενος και ο συνταξιούχος στη σημερινή κατάσταση και στις ακόμη χειρότερες προοπτικές της; Η αύξηση των μισθών και των συντάξεων.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη και τα αστικά ΜΜΕ καλούν τον ελληνικό λαό να βάλει τα κεφάλια μέσα (βοηθούν και οι βρυχηθμοί του Ερντογάν στην καλλιέργεια μιας λογικής φόβου και υποταγής). Αν οι εργάτες, οι εργαζόμενοι, οι συνταξιούχοι δεν βγάλουν τα κεφάλια έξω για ν’ αντικρίσουν κατάματα τον εχθρό, που είναι στρογγυλοκαθισμένος στα διευθυντήρια των καπιταλιστικών ομίλων, στα κυβερνητικά επιτελεία και στις ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες, οι χειρότεροι εφιάλτες θα γίνουν πραγματικότητα.
