Λέτε να έκανε λάθος ο Ντεϊσελμπλούμ όταν έγραψε στην ημερήσια διάταξη του Eurogroup ότι θα συζητηθεί η παράταση του ελληνικού «προγράμματος»; Μόνο για απροσεξία μπορεί να τον κατηγορήσει κάποιος. Οτι δηλαδή δε σκέφτηκε πως η είδηση θα έκανε πάταγο στην Ελλάδα και γι’ αυτό έπρεπε να είναι προσεκτικός στη διατύπωση που χρησιμοποίησε. Επί της ουσίας, όμως, δεν έγραψε κάτι που δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Το ελληνικό «πρόγραμμα» θα συνεχιστεί και το 2015 (και βλέπουμε), πρώτον γιατί η Ελλάδα έχει λαμβάνειν δόσεις από το ΔΝΤ μέχρι και το πρώτο τρίμηνο του 2016 (οι παλικαρισμοί του Σαμαρά, ότι δεν χρειάζεται αυτά τα λεφτά, τα οποία θα τα αναζητήσει από τις «αγορές», αποτελούν πλέον ένα θλιβερό για τον ίδιο παρελθόν) και δεύτερο γιατί θα συζητηθεί η περιβόητη προληπτική γραμμή πίστωσης, η οποία έχει συμφωνηθεί καταρχήν όχι όμως και στις λεπτομέρειές της. Κι επειδή προληπτική γραμμή πίστωσης δεν υπάρχει χωρίς όρους (για υπογραφή Μemorandum of Understanding, δηλαδή Μνημονίου, κάνει λόγο το καταστατικό του ESM), η συζήτηση που θα γίνει στο Eurogroup θα αφορά τη συνέχιση του ελληνικού «προγράμματος».
Την περασμένη Δευτέρα, «ανώτατος κοινοτικός αξιωματούχος» (λέγε με Γιούνκερ) ανέφερε πως, επειδή αυτή τη στιγμή η βασική υπόθεση εργασίας είναι ότι με βάση τις σημερινές διαθέσεις των «αγορών» η έξοδος της Ελλάδας για δανεισμό απ’ αυτές δε φαίνεται εφικτή, θα χρειαστεί η δημιουργία «ενός πλέγματος οικονομικής προστασίας του ελληνικού κράτους, προληπτικού κυρίως χαρακτήρα». Ενα σημαντικό μέρος των κονδυλίων για τη δημιουργία του πλέγματος μπορεί να προέλθει από το μάλλον αχρείαστο απόθεμα των 11 δισ. ευρώ που είχε δημιουργηθεί για τις τράπεζες, οπότε δε θα απαιτηθεί η δέσμευση νέων κονδυλίων για την Ελλάδα, αλλά ο αναπροσανατολισμός υπαρχόντων.
Αυτό -πάντα κατά τον «ανώτατο κυβερνητικό αξιωματούχο- θα απαιτήσει μια νέα συμφωνία με την Ελλάδα, η οποία ναι μεν δε θα έχει τα χαρακτηριστικά του υφιστάμενου Μνημονίου, όμως θα έχει από τη μια μεριά χρηματικά ποσά που αν κριθεί αναγκαίο θα εκταμιευθούν για τις ανάγκες του ελληνικού κράτους και από την άλλη μεριά μετρήσιμους στόχους τους οποίους η Ελλάδα θα δεσμευτεί ότι θα πετύχει.
Ο ίδιος δεν παρέλειψε να συμπληρώσει ότι τα χρονικά περιθώρια για τη λήψη των σχετικών αποφάσεων έχουν στενέψει. Θα πρέπει μέχρι το Eurogroup της 8ης Δεκέμβρη να έχει κλείσει η σχετική διαπραγμάτευση, ώστε στη συνέχεια να επικυρωθεί από το Συμβούλιο και μέχρι τα τέλη του χρόνου και από τα κοινοβούλια ορισμένων κρατών-μελών της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και το γερμανικό. Οσο για το ΔΝΤ, για πολλές χώρες η συνέχιση της παρουσίας του είναι εκ των ων ουκ άνευ, οπότε θα παραμείνει στην Ευρωζώνη.
Το βράδυ της ίδιας μέρας υποστήριξε τα ίδια ο Χαρδούβελης συνεντευξιαζόμενος στον Πρετεντέρη. Μίλησε για μια «διαφορετική σχέση» για «μια περίοδο προσαρμογής, έως ότου να βγούμε εντελώς από το μνημόνιο, όπως είναι η Πορτογαλία και η Ιρλανδία», στη διάρκεια της οποίας οι ελεγκτές «δεν θα μπαίνουν τόσο πολύ στη μικροδιαχείριση των πραγμάτων». Οσο για το ΔΝΤ, «θα είναι παρατηρητής». Αναφέρθηκε στο χαρακτηρισμό «δομημένη συμβατική σχέση», που χρησιμοποίησε ο Βίζερ του EuroWorking Group, και είπε ότι είναι το ίδιο με το δικό του χαρακτηρισμό «συνετή και καθαρή έξοδος»!
Οπως αντιλαμβάνεστε, πρόκειται για ένα παιχνίδι με τις λέξεις. Για το πώς θα σερβιριστεί στον ελληνικό λαό η νέα συμφωνία και το αν η τρόικα (ή όπως αλλιώς ονομαστεί το ελεγκτικό όργανο) θα έρχεται κάθε έξι και όχι κάθε τρεις μήνες. Δίνεται βάρος στα εξωτερικά στοιχεία της «νέας σχέσης», γιατί στα χρόνια των Μνημονίων από την αστική «αντιμνημονιακή» κατεύθυνση τονίζονταν ιδιαίτερα αυτά τα στοιχεία: η «κακή» τρόικα, οι υποχρεώσεις που αναλήφθηκαν και μας έδεσαν τα χέρια κτλ. Ποια είναι, όμως, τα βασικά χαρακτηριστικά της «μνημονιακής» περιόδου;
Δύο είναι τα βασικά χαρακτηριστικά. Πρώτο, η κανονική αποπληρωμή των τοκοχρεολυσίων (αυτό σημαίνει ο όρος «βιωσιμότητα» του χρέους) και, δεύτερο, η προώθηση της κινεζοποίησης, η οποία συνδέεται πρώτο με την αύξηση του ποσοστού του κέρδους για το κεφάλαιο που είναι επενδυμένο στην Ελλάδα και δεύτερο με τη δημιουργία πλεονασμάτων που θα οδεύουν προς την εξυπηρέτηση του χρέους.
Αυτά τα δύο βασικά χαρακτηριστικά κανένα από τα δυο «αντίπαλα» πολιτικά στρατόπεδα δεν τα αμφισβητεί. Αν δεν υπήρχε ο κίνδυνος των εκλογών, δε θα γινόταν η σχετική συζήτηση για το μετα-Μνημόνιο. Ολα θα ακολουθούσαν τη φυσιολογική τους πορεία: προληπτική γραμμή πίστωσης (ο Σόιμπλε το φωνάζει από τον Ιούνη του 2013) και ένα νέο «πρόγραμμα», την υλοποίηση του οποίου θα ελέγχει ένας μηχανισμός επιτήρησης διαφορετικός μορφικά από την τρόικα.
