Ας αφήσουμε το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ, με τη βοήθεια των φιλικών στο κάθε κόμμα ΜΜΕ και δημοσιογράφων, να ερίζουν καθημερινά για την έννοια και το πεδίο εφαρμογής της «πολιτικής ευθύνης», απ’ αφορμή τη θεαματική απόδραση από τον Κορυδαλλό. Είναι πραγματικά αστείο το θέαμα, να βλέπεις και να ακούς τους υπουργούς και τα στελέχη της ΝΔ να υποστηρίζουν με πάθος, ότι υπάρχει μόνο «διοικητική ευθύνη», κάνοντας γαργάρα τα όσα έλεγαν για ανάλογες περιπτώσεις για τους υπουργούς του ΠΑΣΟΚ. Και είναι εξίσου αστείο να βλέπεις και να ακούς τους Πασόκους να υπερασπίζονται με το ίδιο πάθος πως τουλάχιστον ο υπουργός Δικαιοσύνης όφειλε να αναλάβει την πολιτική ευθύνη και να παραιτηθεί, όταν δεν παραιτήθηκε ούτε ένας δικός τους υπουργός μετά το ναυάγιο του «Σαμίνα» που έστειλε στον υγρό τάφο 81 ψυχές.
Αυτός ο καυγάς είναι βολικός για όλους τους, γιατί αποπροσανατολίζει από την ουσία του ζητήματος. Αλλωστε, μετά από κάθε επεισόδιο του καυγά στα τηλεοπτικά παράθυρα, όπου ξιφουλκούν με στιλ προσπαθώντας να γράψουν πόντους σε βάρος του πολιτικού αντίπαλου, μόλις σβήσουν οι κάμερες, πιάνονται α’λα μπρατσέτα και τραβούν για τα in στέκια του Κολωνακίου, όπου θα συζητήσουν φιλικά και αγαπημένοι αυτά που δεν επιτρέπεται να πουν δημόσια. Επαγγελματίες είναι οι άνθρωποι. Οι τηλεοπτικές μονομαχίες είναι τμήμα της δουλειάς τους.
Εμείς ας επικεντρωθούμε σ’ αυτό που κανένας αστός πολιτικός δεν θέλει να συζητηθεί. Ας θέσουμε το κρίσιμο ερώτημα: γιατί κάθε φορά που κάποιος ή κάποιοι ξεφτιλίζουν το κράτος αναζητούνται υπεύθυνοι για ανικανότητα; Γιατί δεν αναγνωρίζεται ως βασικό στοιχείο η ικανότητα του αντίπαλου; Θυμίζουν τη λογική εκείνων που κουμαντάρουν τις μεγάλες ποδοσφαιρικές ομάδες: όταν κερδίζουν, κερδίζουν αυτοί, ενώ όταν χάνουν, δεν κερδίζει ο αντίπαλος αλλά φταίνε οι παίχτες και ο προπονητής.
Τα πράγματα, εν προκειμένω, είναι εξαιρετικά απλά. Κάποιοι οργάνωσαν μια εξαιρετικά πρωτότυπη απόδραση από μια φυλακή στην καρδιά της Αθήνας, που θεωρείται υψίστης ασφάλειας. Ενήργησαν με ένα τρόπο που ούτε οι σκηνοθέτες του Χόλιγουντ δεν έχουν πολυχρησιμοποιήσει (μια ταινία έχει γυριστεί πριν από πολλά χρόνια με παρόμοιο θέμα). Σχεδίασαν την ενέργειά τους με κάθε λεπτομέρεια. Επέλεξαν ακόμα και τη μέρα που ο ουρανός της Αττικής ήταν γεμάτος με ελικόπτερα που εξυπηρετούσαν τις εργοστασιακές ομάδες του Ράλι Ακρόπολις. Και ενήργησαν αστραπιαία. Μόλις μισή ώρα κράτησε η όλη επιχείρηση από τη στιγμή που σαν γιάπηδες νοίκιασαν το ελικόπτερο-ταξί μέχρι που το εγκατέλειψαν έξω από το νεκροταφείο του Σχιστού. Λιγότερο από ένα λεπτό κράτησε η κρίσιμη φάση της επιχείρησης, η προσέγγιση στο προαύλιο της φυλακής και η «απαγωγή» των δύο κρατούμενων.
Πού να προλάβει να αντιδράσει ο μηχανισμός; Πού να καταλάβουν τι έγινε οι αποσβολωμένοι φύλακες; Μέχρι να κλείσουν το στόμα από τη σαστισμάρα, το μηχανικό πουλί είχε κάνει φτερά. Πάλι καλά που δεν έπαθε κάποιος απ’ αυτούς αμόκ ν’ αρχίσει να ρίχνει ριπές κατά του ελικόπτερου, με κίνδυνο να προκαλέσει μακελειό. Από την άποψη αυτή, να επαινεθούν θα έπρεπε οι φύλακες για τον επαγγελματισμό τους και όχι να κατηγορούνται για αντιεπαγγελματισμό. Τουλάχιστον αυτοί αναγνώρισαν έμπρακτα τη «μαγκιά» του αντίπαλου. Την ικανότητά του στο σχεδιασμό και την εκτέλεση μιας πρωτότυπης απόδρασης, που παρόμοιά της άλλη μία έχει γίνει παγκοσμίως. Ενώ η θρασύδειλη πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης (ο Παπαληγούρας και ο «ισχυρός ανήρ», ο γενικός γραμματέας Πανούρης) όχι μόνο δεν είχε την ευθιξία να παραιτηθεί, αλλά άρχισε «να παίρνει κεφάλια» στη φυλακή, στρουθοκαμηλίζοντας και προσπαθώντας να κρυφτεί πίσω από τις «διοικητικές ευθύνες».
Τι απέδειξε η θεαματική απόδραση; Οτι το κράτος δεν είναι ανίκητο. Οτι με αποφασιστικότητα, με φαντασία, με λίγες δυνάμεις, μπορείς να το χτυπήσεις στο πιο ευαίσθητο σημείο του, να παραλύσεις τους πιο σκληρούς μηχανισμούς του. Οι Μάρτυρες της Αλ Κάιντα χτύπησαν το αμερικάνικο θηρίο στην καρδιά του, τους δίδυμους πύργους του Μανχάταν και το Πεντάγωνο (αυτό το τελευταίο συχνά το ξεχνάμε). Οι Ιρακινοί αντιστασιακοί χτυπούν τα κατοχικά στρατεύματα ακόμα και μέσα στην πράσινη ζώνη της Βαγδάτης. Ο Επαναστατικός Αγώνας έβαλε βόμβα στη γειτονιά του Βουλγαράκη, που τον φυλάνε 45 ασφαλίτες. Και ο Νίκος Παλαιοκώστας κατάφερε να πάρει τον αδελφό του από τον Κορυδαλλό μ’ ένα τρόπο που δεν τον φανταζόταν κανείς. Τα παραδείγματα αναφέρονται σε διαφορετικό τόπο και χρόνο, έχουν διαφορετικό ιδεολογικοπολιτικό και κοινωνικό στίγμα, όμως σαν κόκκινη κλωστή τα διαπερνά όλα η κατάρρευση της θεωρίας του πανίσχυρου και άτρωτου αστικού κράτους. Η θεωρία που σπέρνει τον τρόμο και την παράλυση, επικαλούμενη το ανίκητο του αστικού κράτους, δέχτηκε ένα ακόμα καίριο πλήγμα. Ας κρατήσουμε αυτό και ας ευχαριστήσουμε αυτούς που μας το πρόσφεραν.
