Η ώρα της Αυτής Εξοχότητος. Θα γράφαμε «το σόου της Ντόρας», αλλά δεν επιτρέπεται η χρήση τόσο πεζών και χυδαίων εκφράσεων για μια κόρη Μητσοτάκη, πρωθυπουργό εν αναμονή.
Από το πρωί στην πέριξ των φυλακών Κορυδαλλού περιοχή όλα έδειχναν πως κάτι εξαιρετικό πρόκειται να συμβεί. Οκτώ και κάτι και στο συνήθως άδειο αυτή την ώρα καφενεδάκι της γωνίας δεν έβρισκες θέση να καθήσεις. Τις είχαν καταλάβει όλες ασφαλίτες, άσχετοι με τη συνήθη φρουρά που τους γνωρίζουμε όλους έναν προς έναν. Με το που άκουγαν σειρήνα διερχόμενου περιπολικού ή ασθενοφόρου, σηκώνονταν όλοι και κοίταζαν προς το δρόμο. Μέχρι που είδαν την πομπή με τα οχήματα και τις μοτοσικλέτες της Αυτής Εξοχότητος και μας άδειασαν τη γωνιά, να αποτελειώσομε ήσυχα τον καφέ μας. Σκορπίστηκαν στους γύρω δρόμους να φυλάξουν άγνωστο τι. Στην είσοδο του δικαστήριου παραταγμένες οι κάμερες και στο Κέντρο Τύπου κάμποσοι δημοσιογράφοι μετά από καιρό (πλην των εκπροσώπων της «Ελευθεροτυπίας», της «Κόντρας», των «Νέων» και του «Ριζοσπάστη», που καλύπτουν ανελλιπώς τη δίκη).
Το δικαστήριο, βέβαια, ήταν υποχρεωμένο να τηρήσει τα τυπικά και να ην προσφωνήσει σκέτα «Θεοδώρα Μπακογιάννη» και όχι «η Αυτής Εξοχότης η υπουργός Εξωτερικών». Η εισαγγελέας, όμως, φρόντισε να ζητήσει εμμέσως συγνώμη από την Αυτής Εξοχότητα, που αναγκάστηκε να περιμένει ένα μισάωρο μετά τις 9:00, επιτιμώντας (ευγενικά και με χαμόγελο είν’ αλήθεια) την Γ. Κούρτοβικ για την καθυστέρηση προσέλευσής της. Βέβαια, κάθε μέρα η δίκη αρχίζει στις 9:30 για τον ίδιο λόγο, όμως, είπαμε, η σημερινή είναι μια ξεχωριστή μέρα.
Η Α.Ε. ξεκίνησε την αγόρευσή της (αγόρευση ήταν, όχι μαρτυρική κατάθεση) με μια βιογραφία-αγιογραφία του τέως συζύγου της, αναμεμιγμένη με κηρύγματα περί δημοκρατίας και με κουβαδιές λάσπης για τους αγωνιστές της 17Ν που «δεν έχουν καμιά σχέση με την Αριστερά» (προφανώς έχει ο Μητσοτάκης και το σόι του). Ηταν ένα κήρυγμα εύκολο για μια έμπειρη πολιτικό, που ξέρει να χειρίζεται το λόγο, ιδιαίτερα όταν δεν έχει αντίλογο. Αναρωτιόμαστε μόνο, αν και στους μάρτυρες υπεράσπισης θα επιτραπεί να κάνουν εισαγωγική τοποθέτηση είκοσι λεπτών, εκθέτοντας τις πολιτικές τους απόψεις.
Οι ερωτήσεις από την έδρα καθαρά αβανταδόρικες. Ειδικά της εισαγγελέα, που είχε διαβάσει καθετί σχετικό με τον Π. Μπακογιάννη και μέσα στη ζέση της να μπουν και άλλες πινελιές στην αγιογραφία, συνέλαβε την Α.Ε… αδιάβαστη, καθώς η τελευταία δε θυμόταν τίποτα από τα βιβλία του Μπακογιάννη, που επικαλούνταν η εισαγγελέας! Ο πρόεδρος ρώτησε και τα τυπικά, περί κινήτρων κ.λπ. Στην περί κινήτρων ερώτηση, η Α.Ε.έδωσε μια ενδιαφέρουσα απάντηση. Είπε ότι «η συμφιλίωση, που πρέσβευε ο Μπακογιάννης, ήταν το ακριβώς αντίθετο απ’ αυτό που επεδίωκε η τρομοκρατία». Μίλησε για απόπειρα να πληγεί η δημοκρατία, η οποία όμως απέδειξε ότι ήταν ώριμη και γι’ αυτό ανθεκτική. Ουσιαστικά, έδωσε τον ορισμό του «πολιτικού εγκλήματος», περιγράφοντας μια ανθρωποκτονία στο πλαίσιο του πολιτικού ανταγωνισμού. Μίλησε, μάλιστα, και για σύγκρουση δύο κόσμων. Από την άλλη, δεν δίστασε να υποδείξει την ποινή (να μείνουν ισόβια στη φυλακή) και να κατονομάσει αυτούς που από την Αστυνομία πληροφορήθηκε ότι ήταν οι δράστες: Κουφοντίνας και Κωτσάρης (ούτε το όνομα του δεύτερου δε θυμόταν σωστά και της το υπενθύμισαν από την έδρα). Με άλλα λόγια, «έδωσε γραμμή» στο δικαστήριο, ζητώντας να επαναλάβει την πρωτοβάθμια απόφαση.
Οταν δόθηκε ο λόγος στην υπεράσπιση και η συνήγορος του Δ. Κουφοντίνα προσπάθησε με μια δήλωση, όπως έχει δικονομικό δικαίωμα, να εξηγήσει τη στάση της, ξέσπασε σάλος. Η πολιτική αγωγή από τη μια και ο πρόεδρος από την άλλη (που κάποια στιγμή, μάλιστα, προσπάθησε να αφαιρέσει το λόγο από τη συνήγορο) διέκοπταν συνεχώς, σε μια προσπάθεια να μην ακουστεί η δήλωση παρουσία της Α.Ε. Και η μεν στάση της πολιτικής αγωγής είναι κατανοητή, όμως το δικαστήριο γιατί να επιδείξει τέτοια δουλικότητα απέναντι στη «σιδηρά κυρία» της Δεξιάς;»Γιατί μεροληπτείτε τόσο φανερά πια;», είπε έντονα στον πρόεδρο στη διάρκεια κάποιας από τις επανειλημμένες διακοπές ο Δ. Κουφοντίνας. Η Γ. Κούρτοβικ έδωσε μάχη, δεν έκανε χιλιοστό πίσω και κατάφερε, εν μέσω συνεχών διακοπών, να ολοκληρώσει τη δήλωσή της. Είπε, ότι η κ. Μπακογιάννη είναι υπουργός Εξωτερικών και υπ’ αριθμόν δύο παράγοντας στην κυβέρνηση και στο κόμμα της και στην πολιτική ζωή της χώρας και μ’ αυτή ακριβώς την ιδιότητά της ήρθε στο δικαστήριο. Δεν ήρθε να εισφέρει στα πραγματικά περιστατικά. Αυτό που ήρθε να εισφέρει είναι η πολιτική της ιδιότητα ως υπουργός Εξωτερικών. Βρίσκεται εδώ για να μεταφέρει την πολιτική βούληση της κυβέρνησης και την ηγεμονική βούληση των στρατηγικών συμμάχων της, των Αμερικανών, για βαριές καταδίκες, πέρα από το αποδεικτικό υλικό της δίκης. Η ιδιότητά της ασκεί αφόρητη πίεση στο δικαστήριο και δεν έπρεπε να έρθει να καταθέσει. Γι’ αυτό και η υπεράσπιση του Δημήτρη Κουφοντίνα δεν θα της υποβάλει ερωτήσεις.
Ο Γ. Γκουντούνας, εκ μέρους της υπεράσπισης του Χρ. Ξηρού, είπε ότι συντάσσεται με τη δήλωση της Γ. Κούρτοβικ και του Β. Καρύδη. Ούτε εμείς θα κάνουμε ερωτήσεις –είπε- για τους ίδιους λόγους, αλλά και γιατί δε θέλουμε να συμβάλουμε στη φιλοτέχνηση του προφίλ της νέας δεξιάς, της δεξιάς της παγκοσμξιοποίησης, ενός πειθήνιου των Αμερικανών στον παγκόσμιο τρομοπόλεμο. Που μπορεί να διεξάγεται στην Ασία, αλλά τα μετόπισθέν του βρίσκονται εδώ, στη χώρα μας.
Οι τοποθετήσεις αυτές επιβεβαιώθηκαν στο ακέραιο, όταν ο συνήγορος του Τζωρτζάτου θέλησε να υποβάλλει μερικές ερωτήσεις στη Μπακογιάννη. Οταν τη ρώτησε αν επιθυμία της είναι πάση θυσία να καταδικαστούν κάποιοι ή να καταδικαστούν οι πραγματικοί ένοχοι, απάντησε ότι πεποίθησή της είναι ότι οι άνθρωποι που έχουν καταδικαστεί δικαίως έχουν καταδικαστεί. Οταν τη ρώτησε, τι έχει μεγαλύτερη βαρύτητα, οι καταθέσεις των αυτοπτών μαρτύρων ή οι προανακριτικές ομολογίες, απάντησε αβίαστα: «Για μένα έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα οι ομολογίες», θυμίζοντας το παλιό δόγμα: «Οταν η πραγματικότητα δε συμφωνεί με τις απόψεις μας, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα». Πώς είστε σίγουρη ότι είναι αληθινές οι ομολογίες, έχετε κάνει καμιά έρευνα; ήταν το εύλογο ερώτημα του συνηγόρου, που απαντήθηκε με μια γνήσια μητσοτακική ατάκα: «Εγώ εμπιστεύομαι την Ελληνική Αστυνομία» («εσείς είστε το κράτος», είχε πει μιλώντας σε μπάτσους ο πατέρας της). Ολες οι υπόλοιπες ερωτήσεις του συνηγόρου απαγορεύτηκαν από τον πρόεδρο, ενώ η Α.Ε. χαμογελούσε με το γνωστό καρφιτσωμένο χαμόγελό της, γεγονός που δεν ξέφυγε από το σχολιασμό του δικηγόρου.
Η κατάθεση της Α.Ε. ολοκληρώθηκε με την καθιερωμένη δήλωση του συνήγορου του Παύλου Σερίφη, ο οποίος, αφού πρώτα δοκίμασε να την γλείψει προσφωνώντας την «κυρία υπουργέ των Εξωτερικών» (και εισέπραξε την παγωμένη μητσοτακική απάντηση «παρακαλώ να με προσφωνείτε με την ιδιότητα με την οποία βρίσκομαι εδώ») ολοκλήρωσε με τη δήλωση ότι ο ίδιος δεν συμφωνεί με τις δηλώσεις που προηγήθηκαν και ότι ο εντολέας του καταδικάζει τη βία και την τρομοκρατία από όπου κι αν προέρχεται.
Αμέσως μετά, ζήτησε το λόγο ο Δ. Κουφοντίνας και έκανε μια από τις πιο σημαντικές τοποθετήσεις του από την αρχή της δίκης. Σημαντική και στο πολιτικό και στο νομικό επίπεδο. Ας σημειωθεί ότι, όταν άρχισε να μιλά ο Κουφοντίνας, η Ντόρα μαζί με όλο το μητσδοτακέικο και τους παρατρεχάμενους βγήκαν από την αίθουσα.
Δ. Κουφοντίνας: Θα κάνω αρχικά μια δήλωση και στη συνέχεια θα κάνω το σχολιασμό. Θέλω να πω ότι είναι κατανοητός ο πόνος, η θλίψη και ο θυμός ακόμα της κυρίας μάρτυρα. Ομως άλλο αυτό και άλλο η καπηλεία. Οπως γνωρίζει πολύ καλά η κ. μάρτυρας, ένας πολιτικός που διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην κεντρική πολιτική σκηνή κρίνεται στη βάση πολιτικών δεδομένων κι όχι από το πώς ήταν στην καθημερινή του συμπεριφορά στους οικείους του ή ποια ήταν η κοινωνική του προέλευση. Οπως και να ‘χει, τελικός και αυστηρός κριτής είναι μόνο η Ιστορία. Εγινε και δω, με την κατάθεση της κ. μάρτυρα, μια προσπάθεια να ξαναγραφτεί η Ιστορία. Να αλλοιωθούν και να αποκρυβούν τα δεδομένα της συγκυρίας μέσα στην οποία έγινε η ενέργεια της οργάνωσης. Ομως οι ενέργειες όλες και φυσικά και η συγκεκριμένη πρέπει να κρίνονται μέσα στις συνθήκες της τότε συγκυρίας και όχι από τη σκοπιά του σήμερα.
Πριν συνεχίσω, θα κάνω μια παράθεση, γρήγορα, ενδεικτικών αποσπασμάτων του διεθνούς Τύπου την επόμενη μέρα.
Το γαλλικό πρακτορείο «Φρανς Ιντέρν» μιλάει για το κλίμα των σκανδάλων. Ολες αυτές οι υποθέσεις –καταλήγει- επιτρέπουν στην οργάνωση 17 Νοέμβρη να δικαιολογεί τη δράση της, αφού αναγγέλλει ότι θα επιτεθεί ενάντια σε κάθε διεφθαρμένο άτομο της ελληνικής εξουσίας. Η εφημερίδα «Λιμπερασιόν» της επόμενης μέρας αναφέρεται ιδιαίτερα στη σημασία της συμβολής του Π. Μπακογιάννη για τη στρατηγική της συνεργασίας με τους κομμουνιστές. Στις Βρυξέλλες, η χριστιανοδημοκρατική «Λιμπρ Μπελζίκ» μαιλάει για μια «απόπειρα ιδιαζόντως πολιτική στην Ελλάδα». Η «Κοριέρε ντε λα σέρα» γράφει μεταξύ άλλων ότι «η πολιτική κατάσταση, η ατμόσφαιρα, η αναταραχή του κόσμου θυμίζει την Ιταλία της δεκαετίας του ‘70». Η «Οινιτά» αναφέρεται στις σχέσεις Μπακογιάννη – Κοσκωτά. Η «Μεσατζέρο» έχει τίτλο «Πολιτικό έγκλημα στην Αθήνα». Οι «Τάιμς του Λονδίνου» αναφέρουν ότι «οι σοσιαλιστές του ΠΑΣΟΚ είχαν κατηγορήσει τον Μπακογιάννη ότι βοήθησε τον Κοσκωτά να εισβάλει στον κλασσικό χώρο του ελληνικού Τύπου». Στη Γερμανία, η «Ντόιτσλαντ Πουνκ» μιλάει για το «πολιτικό υπόβαθρο της τρομοκρατικής ενέργειας». Η «Χέραλντ Τρίμπιουν», η αμερικάνικη εφημερίδα, στο πρωτοσέλιδο άρθρο μιλάει για την «πολιτική δολοφονία του Μπακογιάννη». Η «Νιου Γιορκ Τάιμς» μιλάει για την «αριστερή επαναστατική οργάνωση». Η ίδια εφημερίδα δίνει το προφίλ της οργάνωσης. Αναφέρει ότι «μέχρι τώρα έχει χτυπήσει βιομήχανους, αστυνομικούς, αμερικανούς στρατιωτικούς και σταθμάρχες της CIA» και αναφέρει ότι η οργάνωση «ανακήρυξε ως στόχους της το τέλος της ελληνικής σχέσης με το ΝΑΤΟ και το τέλος της αμερικανικής παρουσίας στην Ελλάδα και την εγκαθίδρυση ενός επαναστατικού καθεστώτος στη χώρα».
Η ενέργεια κατά Μπακογιάννη, σύμφωνα με τους αναλυτές και τον Τύπο, τόσο εδώ όσο και το διεθνή, θωρήθηκε η κορυφαία ενέργεια της οργάνωσης, γιατί ήταν μια ευθεία παρέμβαση στο κεντρικό πολιτικό σύστημα. Η χώρα τότε διένυε μια περίοδο πολιτικής κρίσης και κρίσης εκπροσώπησης. Το κράτος κατέρρεε μέσα σ’ έναν ωκεανό οικονομικών σκανδάλων, σήψης, διαφθοράς και γενικευμένης αναταραχής. Τα κόμματα αποδείκνυαν την ανικανότητά τους να διαχειριστούν το πολιτικό σύστημα και να εκπροσωπήσουν το λαό. Οι πολιτικές ηγεσίες προσπαθούσαν να κρύψουν την πολιτική κρίση και την αναξιοπιστία τους πίσω από ένα κλίμα συναίνεσης. Μιας συναίνεσης που γέμιζε κουκουλώματα. Μιας συναίνεσης συγκάλυψης, κουκουλώματος, ξεπλύματος. Μιας συναίνεσης σωσίβιο της αστικής πολιτικής και του συστήματος. Οι σχηματισμοί και οι ηγεσίες της Αριστεράς όχι μόνο ήταν ανίκανες να αντιπαρατεθούν με τους εχθρούς των λαϊκών συμφερόντων, αλλά αντίθετα συντάσσονταν μ’ αυτούς. Αντί να κινητοποιήσουν τα λαϊκά στρώματα, αντί να προσφύγουν στην κοινωνική βάση, στα κοινωνικά κινήματα, στους εργαζόμενους και τους αποκλεισμένους, αντί για ρήξεις και οργάνωση των δυνάμεων ανατροπής, κατέφευγαν στη χρήση της αστικής Δικαιοσύνης για να εξυπηρετήσουν μικροκομματικά παιχνίδια. Προωθούσαν διαδικασίες κορυφής και παιχνιδάκια σαλονιών και καλλιεργούσαν τη διάσωση του μοντέλου της αστικής διακυβέρνησης και της κυριαρχίας του οικονομικού και κοινωνικού κατεστημένου.
Μέσα σ’ αυτές τις συνθήκες, η οργάνωση αποφάσισε να αναβαθμίσει τη δράση της, παρεμβαίνοντας στην κεντρική πολιτική σκηνή, με σκοπό να αναδείξει την ανυποληψία του συστήματος και το ρόλο των αστών πολιτικών στη διαιώνιση του συστήματος της εκμετάλλευσης και της κοροϊδίας. Ο Μπακογιάννης ήταν μια χαρακτηριστική περίπτωση εκπροσώπου αυτού του συστήματος. Εμπλεκόταν στα σκάνδαλα της «Γραμμής» και στην τεράστια απάτη του συστήματος, που είχε το όνομα Κοσκωτάς. Εχω εδώ, σ’ αυτό το ντοσιέ, και επιφυλάσσομαι να τα παρουσιάσω, ένα πλήθος στοιχείων και αποδείξεων. Μια πληθώρα πορισμάτων, εκθέσεων αρμοδίων κρατικών υπαλλήλων, ορκωτών λογιστών, πορίσματα και εισηγήσεις ανώτερων και ανώτατων δικαστικών, που μιλούν ξεκάθαρα για κακουργηματικές πράξεις, αποδοχή προϊόντων εγκλήματος από τον Μπακογιάννη και άλλα. Ο Μπακογιάννης βρισκόταν εκεί όπου τεμνόταν η ξέφρενη κατάρρευση της σοσιαλδημοκρατίας με τις πολιτικές επανόδου της Δεξιάς και η αβουλία της Αριστεράς να αντιπαρατεθεί και να διαφωτίσει τις πολιτικές της. Το παρελθόν του και το φιλολαϊκό του προφίλ συμβόλιζαν το πρόσωπο της νέας δεξιάς, που δε σήμαινε καλύτερες μέρες αλλά χειρότερες, με πλαστό περιτύλιγμα και χαμόγελο. Πράγμα που υλοποιήθηκε στην άγρια νεοφιλελεύθερη πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη που ακολούθησε. Στόχος της οργάνωσης ήταν το σύστημα που κατέρρεε, η αθλιότητα των πολιτικών εκπροσώπων, η νέα δεξιά που επέλαυνε, αυτό που αντιπροσώπευε ο Μπακογιάννης και όχι ο Μπακογιάννης ως πρόσωπο. Για την οργάνωση η πολιτική κρίση ήταν κρίση του συστήματος και των πολιτικών του και αυτό έπρεπε να αναδειχτεί.
Κύριοι δικαστές, είπα και στην αρχή της δήλωσης, ότι η ενέργεια αυτή ήταν, με την έννοια που σας ανέπτυξα, η κορυφαία ενέργεια της οργάνωσης. Ως τέτοια, σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με τον τρόπο που της αντιστοιχούσε. Με τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά τα οποία είχε και αυτό το οποίο συμβόλιζε, τόσο ως προς τον χώρο της ενέργειας όσο και ως προς τον τρόπο πραγματοποίησής της, σε αυτή την ενέργεια δεν ήταν ποτέ δυνατόν να χρησιμοποιηθούν εικοσάχρονα παιδιά και μάλιστα σε κεντρικούς ρόλους. Δεν υπήρχε περίπτωση να χρησιμοποιηθούν άπειρα νεομύητα μέλη σε τέτοιες θέσεις σε αυτές τις αναβαθμισμένες μορφές δράσης. Αν αναφέρω αυτά τα τελευταία, εγώ που επέλεξα να παραμείνω μακριά από τα πραγματικά περιστατικά και να υπερασπίσω τη θέση της οργάνωσης επί της ουσίας, το κάνω γιατί και εδώ τώρα έχει διαφανεί η προσπάθεια πανίσχυρων πολιτικών και οικονομικών παραγόντων να καταδικάσουν σε βαρύτατες ποινές κατηγορούμενους, των οποίων η πραγματική σχέση με την οργάνωση δεν δικαιολογεί αυτές τις βαρύτατες ποινές.
Θα ήθελα λίγο να σχολιάσω την τοποθέτηση της κ. μάρτυρα. Το κύριο χαρακτηριστικό της ήταν η πολιτική αντιπαράθεση, όπως ακριβώς αρμόζει σε μια κατεξοχήν πολιτική δίκη όπως αυτή. Θέλω να επισημάνω την προσπάθεια της κ. μάρτυρα να υπερασπίσει την Αριστερά και μάλιστα μιλώντας για τον εμφύλιο. Θα της θυμίσω ότι μάλλον μπερδεύει την Αριστερά. Αλλο η Αριστερά των διάφορων παιχνιδιών στα σαλόνια και άλλο η Αριστερά του αγώνα, η επαναστατική Αριστερά. Θα της θυμίσω ότι η δική της η παράταξη ήταν αυτή που δημιούργησε τα ξερονήσια. Η δική της παράταξη ήταν που εκτέλεσε χιλιάδες αγωνιστές, που τους ονόμαζε και τότε δολοφόνους, δειλούς, σφαγείς, ανθρώπους με κονσερβοκούτια και άλλα τέτοια. Δεν τα ξεχάσαμε, έχει μνήμες αυτός ο τόπος…».
Στη συνέχεια, ο Δ. Κουφοντίνας αναφέρθηκε και στις προσωπικές ύβρεις που εξαπέλυσε εναντίον του η Μπακογιάννη. Δυστυχώς, αυτό το τελευταίο τμήμα δεν καταγράφηκε στο κασετόφωνό μας και το μεταφέρουμε περιφραστικά. Την κάλεσε να συγκρίνουν τα «πόθεν έσχες» τους και να μιλήσουν ο καθένας για τις οικογένειές τους. Ο πατέρας μου ήταν εργάτης γης και εργάτης εργοστασίων. Ο δικός της ο πατέρας έχει μείνει ως ο αρχιερέας της φαυλότητας και της μίζας. Ο γιος μου πάει σχολείο στο χωριό, ενώ ο δικός της διορίστηκε σύμβουλος στο υπουργείο Εξωτερικών. Οσο για μένα, μέχρι και τη μέρα που έσκασε η βόμβα στον Πειραιά, το βεβαίωσαν και οι μάρτυρες στην πρώτη δίκη, τρυγούσα μελίσσια και έβγαλα 500 κιλά μέλι. Αναφέρθηκε ακόμα στο σενάριο της Ντόρας ότι ο Μπακογιάννης έκανε δημοσιογραφική έρευνα και πλησίαζε στη 17Ν και ίσως γι’ αυτό τον εκτέλεσαν, για να πει ότι αυτό είναι ένα σόφισμα, που επιστρατεύτηκε στην πρώτη δίκη, για να μεταφερθεί η προσοχή από τα συγκεκριμένα ζητήματα που έθεσε και με την προκήρυξή της η 17Ν σ’ αυτό το σόφισμα. Γι’ αυτό, άλλωστε, η μάρτυρας δεν ανέφερε ούτε μια φορά τη λέξη Κοσκωτάς. Εκπροσωπούμε δυο κόσμους –κατέληξε ο Δ. Κουφοντίνας- αυτή τον κόσμο του κεφαλαίου και εγώ τον κόσμο της εργασίας.
Μόλις τελείωσε την τοποθέτησή του ο Δ. Κουφοντίνας, η εισαγγελέας, καταπώς το συνηθίζει, νόμισε ότι μπορεί να τον στριμώξει και του ζήτησε να πει ποιοι ήταν στην ενέργεια, αφού είπε ότι δεν ήταν νεαροί και νεομύητοι.
Εισαγγελέας: Αφότου δεν ήταν τα νέα παιδιά, λοιπόν ποιοι να ‘τανε;
Δ. Κουφοντίνας: Η δήλωσή μου ήταν σαφής.
Εισαγγελέας: Ε, όχι, να μη λέμε μόνο η δήλωση.
Δ. Κουφοντίνας: Υπήρξα σαφής και κατηγορηματικός.
Εισαγγελέας: Η δήλωση, όμως, δεν είναι ολοκληρωμένη. Λέτε δε μπορούσαν να λάβουν μέρος νέα παιδιά. Γιατί, κατά την άποψή σας, δε μπορούσαν να τραβήξουν πιστόλι; Επρεπε οι γέροι να κρατήσουν το πιστόλι;
Δ. Κουφοντίνας: Αν θέλετε για κατάδοση και υπόδειξη ατόμων, πρέπει να απευθυνθείτε αλλού, κ. εισαγγελέα.
Σχολιάζοντας την κατάθεση Μπακογιάννη ο Ι. Μυλωνάς είπε ότι με την παρουσία της ως υπουργού και με αυτά που είπε παραβίασε ευθέως το τεκμήριο αθωότητας και γι’ αυτό ο εντολέας του θα προσφύγει στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Ο Β. Καρύδης χαρακτήρισε την κατάθεσή της ως μια βαθιού πολιτικού χαρακτήρα κατέθεση, η οποία επιβεβαίωσε τον πολιτικό χαρακτήρα της δίκης, μολονότι η ίδια επιχείρησε την πολιτική απονομιμοποίηση της δράσης της 17Ν.
Ο πολύπειρος Γ. Σταμούλης, με μια νομικά σημαντική τοποθέτηση, ορμώμενος από το περιεχόμενο της κατάθεσης Μπακογιάννη, υπέβαλε στο δικαστήριο αίτημα ανάκλησης της απόφασής του για το «πολιτικό έγκλημα». Η εισαγγελική έδρα ζήτησε να απορριφθεί το αίτημα, καταφεύγοντας σε μια σειρά νομικισμούς, αφήνοντας για το τέλος την ουσία: Η μάρτυρας μας είπε ότι δε μπορούσε ν’ αλλάξει τίποτα με το θάνατο του Μπακογιάννη, οπότε δεν συντρέχει λόγος ανάκλησης της προπαρασκευαστικής απόφασης του δικαστήριου. Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η επιχειρηματολογία της πολιτικής αγωγής και η απόφαση που έβγαλε το δικαστήριο μετά το μεσημεριανό διάλειμμα: Η απόφαση δεν είναι δεκτική ανακλήσεως, γι’ αυτό και το αίτημα είναι νόμω απορριπτέο. Επίσης, απορρίπτεται και ως αβάσιμο στην ουσία. Δεν περιμέναμε τίποτα διαφορετικό. Η «γραμμή» είναι σαφής: αποπολιτικοποιήστε την πολιτική παραβατικότητα.
Στη συνέχεια είχαμε νέα επεισόδια, όταν η Γ. Κούρτοβικ, σχολιάζοντας την κατάθεση Μπακογιάννη, αναφέρθηκε επί μακρόν στο πολιτικό περιεχόμενο της ενέργειας της 17Ν και στις σχέσεις του Μπακογιάννη με τη «Γραμμή» και τον Κοσκωτά. Η πολιτική αγωγή (Βασιλακόπουλος) φωνασκούσε διαρκώς και διέκοπτε, ενώ δεν ήταν λίγες οι διακοπές και από την έδρα. Τόσο πολύ ενοχλούσαν οι αλήθειες που ανέφερε η συνήγορος, που δεν ήθελαν να ακουστούν καν. Λογικό είναι, όταν δεν μπορούν να αρθρώσουν αντίλογο, να προσπαθούν να φιμώσουν το λόγο.
Τα ίδια και στο σύντομο σχόλιο του Γ. Γκουντούνα. Οταν ο συνήγορος είπε, ότι η επαναστατική Αριστερά έχει την άποψη ότι ο λαός με τα όπλα θα πάρει την εξουσία, ακούστηκαν εν χορώ αποδοκιμασίες από την ομάδα που συνόδευε το μητσοτακέικο στη δίκη (Κυριάκος, Κώστας, Αλεξία και παρατρεχάμενοι). Τότε, πετάχτηκε πάνω ο Χρ. Ξηρός και σε έντονο ύφος είπε ότι αυτό είναι και θέση του ΚΚΕ και καλά θα κάνουν να μη φωνασκούν.
Κατέθεσαν ακόμη τα παιδιά του Μπακογιάννη, ο αδερφός του και ο σωματοφύλακάς του Σκαρμούτσος.
