Βλέποντας τους χρυσαυγίτες να σέρνονται σαν τα σκουλήκια στο δικαστήριο, εκλιπαρώντας να τους δοθεί ανασταλτικός χαρακτήρας στην έφεση, συμπεριφερόμενοι σαν κλεφτοκοτάδες που ζητούν επιείκεια γιατί έχουν οικογένειες να θρέψουν, βλέποντάς τους να αποφεύγουν κάθε αναφορά σε ιδεολογία και πολιτική, βλέποντας εκείνον τον τραμπούκο με τα μακριά μαλλιά (παρίστανε τον… Καραϊσκάκη ο αισχρός), που κλωτσούσε με μανία την πραμάτεια έγχρωμων μικροπωλητών στην αγορά στο Μεσολόγγι, να κουβαλάει τον πατέρα του για να εκλιπαρήσει τη μη φυλάκισή του, επειδή… πρέπει να προσέχει τα πρόβατα και τα χωράφια (!), η σκέψη πήγε δεκαετίες πίσω.
Τότε που ο ανθός του ελληνικού λαού, αγόρια και κορίτσια σαν τα κρύα τα νερά, αντίκριζαν με περηφάνεια και περιφρόνηση τα έκτακτα στρατοδικεία του μοναρχοφασισμού, χωρίς να εκλιπαρούν για επιείκεια, χωρίς να εξευτελίζουν τον εαυτό τους και τους συγγενείς τους, στους οποίους απαγόρευαν να κάνουν οτιδήποτε που θα μπορούσε ν’ αφήσει λεκέ πάνω στην επαναστατική τους τιμή.
Εκατοντάδες ιστορίες απλών ανθρώπων, κομμουνιστών και εαμιτών, έχουν καταγραφεί σε εφημερίδες, βιβλιαράκια, επετειακούς τόμους. Κοίταξαν στα μάτια τους δικαστές-δημίους και τους παρέδωσαν στην περιφρόνηση της Ιστορίας. Με την ίδια περηφάνεια κοίταξαν τις κάνες των όπλων των εκτελεστικών αποσπασμάτων. Κι έστησαν χορό απέναντι στις κάνες, μέχρι αυτές να ηχήσουν κόβοντας στη μέση τα συνθήματά τους: Ζήτω το ΚΚΕ.
Σε περηφάνεια μετέτρεψαν τον πόνο και οι συγγενείς τους. Ενα μικρό αφιέρωμα, για να αισθανθούμε για μια φορά ακόμα περήφανοι για τους δικούς μας αετούς, γυναίκες και άνδρες:
«Ο υπουργός των Εσωτερικών είπε ότι η δίκη αυτή θα είναι πολύ διδαχτική. Κατά τη γνώμη μου θα είναι πραγματικά διδαχτική. Το δίδαγμα που θα βγει είναι ότι το Κομμουνιστικό Κόμμα δεν χτυπιέται με τέτοια μέσα. Οπως απέδειξε η ιστορία του ως τα τώρα έχει βαθιές ρίζες ακατάλυτες, ποτισμένες με αίμα που έχυσε στους αγώνες για την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό. Εμείς πιστεύουμε στην πιο σωστή θεωρία που διανοήθηκαν τα πιο προοδευτικά μυαλά της ανθρωπότητας. Και η προσπάθειά μας, ο αγώνας μας είναι να γίνει η θεωρία αυτή πραγματικότητα για την Ελλάδα και τον κόσμο ολόκληρο! Αγαπάμε την Ελλάδα και το λαό της περισσότερο από τους κατηγόρους μας. Το δείξαμε όταν εκινδύνευε η ελευθερία, η ανεξαρτησία και η ακεραιότητά της και ακριβώς αγωνιζόμαστε για να ξημερώσουν στη χώρα μας καλύτερες μέρες χωρίς πείνα και πόλεμο. Για τον σκοπό αυτό αγωνιζόμαστε και όταν χρειαστεί θυσιάζουμε και τη ζωή μας. Πιστεύω ότι δικάζοντάς μας σήμερα, δικάζετε τον αγώνα για την ειρήνη, δικάζετε την Ελλάδα. Δεν έχω τίποτα άλλο να προσθέσω».
Νίκος Μπελογιάννης, «Απολογία» στο Στρατοδικείο που τον καταδίκασε «δις εις θάνατον»
«Ερχονται στιγμές, που όταν με πιάνει η απογοήτεψη δεν ξέρω τι λέω και τι μου γίνεται. Τότε δίνω κατάρες σ’ αυτούς που σκότωσαν το γιο μου, ευχόμενη να πέσει η ίδια μοίρα στα παιδιά τους κι ο ίδιος τραγικός θάνατος, για να νοιώσουν κι αυτοί τα βάσανά μου. Ομως, την ίδια στιγμή νοιώθω δίπλα μου το γιο μου Νίκο, χαμογελαστό, με χαρούμενο πρόσωπο, να μου λέει: Οχι μάνα, εγώ ας είμαι ο τελευταίος. Τότε έρχομαι στα λογικά μου, συνέρχομαι. Εγώ επιθυμώ να εξαφανιστεί η κακία και καμιά άλλη μάνα να μη δοκιμάσει τα δικά μου βάσανα. Ο Νίκος μου έφυγε. Τον στείλαν στην αδερφή του».
Βασιλική Μπελογιάννη, συζήτηση με δημοσιογράφο της «Αλλαγής», την επομένη της εκτέλεσης του Νίκου
«Ανθρωποι όλου του κόσμου! Η ραγισμένη καρδιά της μάνας, που οι ιμπεριαλιστές δήμιοι με θηριωδία σκότωσαν το παιδί της, σας εκδηλώνει την υποχρέωσή της, σε σας που απλώσατε τα τίμια χέρια σας για να σώσετε το γιο μου από την εκτέλεση. Ας γίνει το αίμα του γιου μου, η σημαία για την ειρήνη και ευτυχία του δικού σας και δικού μας λαού. Πάνω γι’ αυτό τον αγώνα ζούσε και γι’ αυτό εκτελέστηκε. Αγωνιζότανε για την ιδεολογία της ειρήνης, προσφέροντας γι’ αυτή και τη ζωή του. Το αίμα που χύθηκε σ’ αυτό το σκλαβωμένο χώμα ν’ ανθίσει τα λουλούδια της ειρήνης και το χαμόγελό του να γίνει δώρο για τη νεολαία όλου του κόσμου κι άλλες μητέρες να μη ποτίσουν με δάκρυα τη γη. Η σπαραγμένη μάνα, από θλίψη, αλλά και περηφάνεια για το γιο της».
Δήλωση της Βασιλικής Μπελογιάννη, που διανεμήθηκε στον ελληνικό και ξένο Τύπο
Π.Γ.
