Οργισμένες διαδηλώσεις, συχνά αιματηρές, σαρώνουν το μουσουλμανικό κόσμο. Πρεσβείες λιθοβολούνται και πυρπολούνται, ενώ η Αστυνομία των διεφθαρμένων καταπιεστικών καθεστώτων αδυνατεί να συγκρατήσει τα πλήθη που ξεσπούν σε καθημερινή σχεδόν βάση. Αφορμή γι’ αυτό το ξέσπασμα αποτέλεσε η δημοσίευση κάποιων σκίτσων εξαιρετικά προσβλητικών για τον Μωάμεθ και τη θρησκεία του Ισλάμ. Τα σκίτσα δημοσιεύτηκαν αρχικά σε δανική εφημερίδα και μετά τις πρώτες αντιδράσεις αναδημοσιεύτηκαν από μια πλειάδα εντύπων σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Σαν έτοιμοι από καιρό οι «διαμορφωτές της κοινής γνώμης» στη Δύση άρχισαν να πλασάρουν τις απαντήσεις τους. Οι πιο προκλητικοί μιλούν για «πόλεμο πολιτισμών» και για το «καθυστερημένο και αντιδημοκρατικό Ισλάμ». Αλλοι μιλούν γενικά για θρησκευτικό φανατισμό, επικαλούμενοι ανάλογα περιστατικά στη Δύση και τις αντιδράσεις των Εβραίων σε ανάλογες περιπτώσεις, και οχυρώνονται πίσω από την ελευθερία διάδοσης των ιδεών. Μια άλλη κατηγορία υπερασπίζεται μεν την ελευθερία του Τύπου, αποφαίνεται όμως ότι τα συγκεκριμένα σκίτσα ήταν προκλητικά και απαραδέκτως προσβλητικά για τους πιστούς μιας από τις μεγαλύτερες μονοθεϊστικές θρησκείες. Κατηγορούν δηλαδή τους δημιουργούς και τους αναδημοσιευτές των σκίτσων για αψυχολόγητη και προκλητική συμπεριφορά.
Εμείς τουλάχιστον δεν διαβάσαμε καμιά ανάλυση που να ξεφεύγει από τα επιφαινόμενα και να προσπαθεί να διερευνήσει την ουσία του φαινόμενου. Να αποφεύγει τον ιστορικισμό και να καταφεύγει στην κοινωνιολογία (έστω σε μια προοδευτική αστική κοινωνιολογία, γιατί κοινωνιολογική ανάλυση στη βάση της πάλης των τάξεων θα ήταν υπερβολικό να περιμένουμε).
Είναι ηλίου φαεινότερον πως όλη αυτή η οργή, το μίσος, η «λύσσα», που σαρώνουν τον ισλαμικό κόσμο και μικρή μόνο εικόνα τους παίρνουμε από τα τηλεοπτικά ρεπορτάζ, ως καταλύτη μόνο έχουν την προσβολή του θρησκευτικού συναισθήματος. Αυτό που σηματοδοτούν οι εκδηλώσεις οργής είναι ένα ξέσπασμα ενάντια στην κατάσταση που βιώνουν οι πληβειακές μάζες στις χώρες της Ανατολής. Είναι ένα αντιιμπεριαλιστικό ξέσπασμα «κουκουλωμένο» με το θρησκευτικό ιδεολόγημα, αφού καμιά άλλη ιδεολογία δεν «πιάνει» σήμερα σ’ αυτόν τον κόσμο.
Εχουν συσσωρευτεί πολλά σ’ αυτόν τον κόσμο. Το πολύχρονο μάτωμα της Παλαιστίνης, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, η φτώχεια, η εξαθλίωση, ο «πόλεμος κατά της τρομοκρατίας». Σε άλλες εποχές ίσως και να περνούσαν στο ντούκου κάποια προσβλητικά για το Ισλάμ σκίτσα σε μια δανέζικη εφημερίδα. Μπορεί κανείς να μην τους έδινε σημασία. Σήμερα, όμως, η σκόπιμη αναπαραγωγή τους από ένα μεγάλο φάσμα του ευρωπαϊκού Τύπου ήταν μια πρόκληση, ένα πέταγμα του γαντιού. Οι λαοί στις ισλαμικές χώρες έτσι το εισέπραξαν και δεν μπορούσαν να το εισπράξουν διαφορετικά.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τις φλυαρίες περί ελευθερίας του Τύπου και περί θρησκευτικού φανατισμού και ας πάμε στην ουσία. Στην ιμπεριαλιστική κατοχή, οικονομική, πολιτική και στρατιωτική, υπό την οποία στενάζουν οι λαοί της Ανατολής, στην απόγνωση μπροστά στο φάσμα του θανάτου, που προκαλεί την οργή και τα «τυφλά» ξεσπάσματα.
Π.Γ.
