Ο Γασάν Καναφάνι (8/4/1936 – 8/7/1972) αποτελεί εξέχουσα προσωπικότητα της Παλαιστινιακής Αντίστασης, λογοτεχνίας και ιστορίας. Η οικογένειά του ξεριζώθηκε από την παλαιστινιακή Άκα το 1948 και εγκαταστάθηκε αρχικά στον Λίβανο. Στη συνέχεια ο Καναφάνι έζησε στη Συρία και στο Κουβέϊτ και επέστρεψε στον Λίβανο το 1960. Υπήρξε από τους ιδρυτές του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης, αρχισυντάκτης του περιοδικού του Αλ-Χαντάφ (Ο Στόχος), και εκπρόσωπος Τύπου μέχρι τη δολοφονία του από τους σιωνιστές με παγίδευση του αυτοκινήτου του με εκρηκτικά το 1972.
Ο Καναφάνι ήταν συγγραφέας, ποιητής, δημοσιογράφος, κομμουνιστής διανοητής και επαναστάτης. Ο τίτλος του αφιερώματος είναι μια φράση από την ιστορική συνέντευξή του σε αυστραλό δημοσιογράφο το 1970, η οποία δόθηκε ως απάντηση στην «αφελή» ερώτηση του τελευταίου γιατί οι παλαιστίνιοι επαναστάτες δεν κάνουν «συζήτηση» με το Ισραήλ.
Παρασκευή 7/3/2025
Γασάν Καναφάνι: Ο συγγραφέας, ο επαναστάτης, ο μάρτυρας
Ανάγνωση διηγημάτων του Γασάν Καναφάνι. Μέσα από τις ιστορίες του αναδύεται ο πόνος της καταστροφής και του ξεριζωμού μαζί με το ακατάβλητο μαχητικό πνεύμα της Παλαιστίνης.
Η χώρα των θλιμμένων πορτοκαλιών (1962)
Γράμμα από τη Γάζα (1956)
Aποσπάσματα από τις ελάχιστες σωζόμενες εμβληματικές συνεντεύξεις του εκπροσώπου Τύπου του Λαϊκού Μετώπου, μία στον Ρίτσαρντ Κάρλτον του αυστραλιανού ABC News το 1970 και μία από το ντοκιμαντέρ του 1971 The Resistance, Why?, σε σκηνοθεσία του Λιβανέζου Κρίστιαν Γάζι.
Παρασκευή 14/3/2025
Επιστροφή στη Χάιφα
(A’id ila Hayfa, 77’, 1982)
Σκηνοθεσία: Kassem Hawal
Παραγωγή: Mohamed Salim
Μουσική: Ziad Rahbani
Η ταινία είναι βασισμένη στην ομώνυμη νουβέλα του Γασάν Καναφάνι.
Η πλοκή διαδραματίζεται το 1967, όταν παλαιστίνιοι πρόσφυγες που ζούσαν στα πρόσφατα κατεχόμενα εδάφη είχαν την ευκαιρία να επισκεφτούν τα μέρη από τα οποία είχαν εκδιωχθεί το 1948.
Ο Σαΐντ και η Σαφίγια, ένα ζευγάρι Παλαιστίνιων που εκδιώχτηκε από τη Χάιφα το 1948, επισκέπτονται το σπίτι τους, το οποίο έχει καταλάβει η Μίριαμ, επιζήσασα του Ολοκαυτώματος. Το ζευγάρι δεν είχε μπορέσει να πάρει μαζί του τότε τον 5 μηνών γιο τους. Η Μίριαμ με το σύζυγό της μεγάλωσαν το παιδί αυτό δίνοντάς του σιωνιστική παιδεία. Ο γιος πλέον έχει καταταγεί στο σιωνιστικό στρατό. Ο επόμενος γιος του ζευγαριού έχει καταταγεί στους Φενταγίν.
Η ταινία απαντά στο γιατί η ένοπλη αντίσταση είναι μονόδρομος για τους Παλαιστίνιους. Οι Παλαιστίνιοι δεν έχουν πολλές επιλογές. Ή θα θυμούνται με στενοχώρια την ιστορία, την παράδοση και τα χώματα της χαμένης τους πατρίδας ή με το όπλο στο χέρι θα αγωνιστούν για την ελευθερία. Ενδιάμεσοι δρόμοι δεν υπάρχουν.
Παρασκευή 21/3/2025
Ο επιζών
(Almoutabaki, 1996, 144’)
Σκηνοθεσία: Seifollah Dad
Σενάριο: Seifollah Dad
Μουσική: Majid Entezami
Παραγωγή: Manochehr Mohammadi, Seifollah Dad
Η ταινία είναι εμπνευσμένη από τη νουβέλα του Γασάν Καναφάνι «Επιστροφή στη Χάιφα».
Ο Σαΐντ, γιατρός στη Χάιφα, είδε έναν εβραίο γείτονά του να προσπαθεί να βάλει βόμβα σε ένα τρένο και ενημέρωσε την αστυνομία. Ο Σαΐντ δέχτηκε πολύ μεγάλη πίεση να φύγει από την πόλη του. Ωστόσο, ισραηλινές δυνάμεις εισβάλλουν στη Χάιφα, και ο Σαΐντ με τη γυναίκα του πεθαίνουν. Το σπίτι τους καταλαμβάνεται από ένα ζευγάρι Ισραηλινών, οι οποίοι αναλαμβάνουν να μεγαλώσουν και το γιο τους, που είχε επιβιώσει. Η Σαφίγιε, μητέρα του Σαΐντ, έρχεται να δουλέψει ως παραμάνα στην οικογένεια, κρύβοντας την πραγματική της ταυτότητα. Ο άντρας της, που συμμετέχει στην ένοπλη αντίσταση, σχεδιάζει μια ενέργεια. Η Σαφίγιε θα βοηθήσει και ταυτόχρονα θα σώσει τον εγγονό της.
Ο Νταντ εμπνέεται πιο ελεύθερα από το έργο του Καναφάνι. Η Νάκμπα, η μεγάλη καταστροφή του 1948 στη Χάιφα πρωταγωνιστεί και εδώ. Οπως και η δέσμευση του παλαιστινιακού λαού στην ένοπλη αντίσταση, καθώς αναγνωρίζει ότι δεν έχει άλλο δρόμο.
Ο Καναφάνι έγραψε τη νουβέλα «Επιστροφή στη Χάιφα» το 1970. Τόσες δεκαετίες μετά, ο τρόπος που τοποθετεί τα πράγματα, παραμένει επίκαιρος. Οι Παλαιστίνιοι έχουν διαλέξει το δρόμο της ένοπλης αντίστασης και διεκδικούν την απελευθέρωση της πατρίδας τους.
