«Δεν μπορούμε να λέμε “άλλο η συμφωνία κι άλλο τα προαπαιτούμενα''. Τα μέτρα είναι μέρος της συμφωνίας και πρέπει κι αυτά να ψηφιστούν». Δε δίστασε να ψέξει δημόσια (από το Βήμα της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής) τη μνημονιακή αντιπολίτευση ο διοικητής της ΤτΕ Γιάννης Στουρνάρας.
Δε χρειάζεται να ανατρέξουμε στην αποκατάσταση των σχέσεών του με τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα προσωπικά, ούτε στη φιλική του σχέση με τον Τσακαλώτο για να ερμηνεύσουμε αυτή τη χοντροκομμένη παρέμβαση του Στουρνάρα στη λειτουργία του κοινοβουλευτικού συστήματος. Πίσω από τον Στουρνάρα υπάρχουν οι ιμπεριαλιστές δανειστές (υπάλληλός τους είναι), που δεν έκρυψαν ποτέ ότι θα ήθελαν όλα τα μνημονιακά κόμματα να ψηφίζουν τους εφαρμοστικούς νόμους του τρίτου Μνημόνιου, που όλα μαζί ψήφισαν τα χαράματα της 14ης Αυγούστου του 2015.
«Αν το κλείσιμο της αξιολόγησης πάει Μάιο ή Ιούνιο, καήκαμε» είπε στη Βουλή ο Τσακαλώτος. Ο Στουρνάρας επανέλαβε το ίδιο πράγμα με άλλα λόγια. Για να υπάρξει επιστροφή στην ανάπτυξη, πρέπει να κλείσει γρήγορα η αξιολόγηση. Αυτό, όμως, το συνέδεσε και με τις εσωτερικές εξελίξεις: «Προϋπόθεση είναι η επικράτηση κλίματος πολιτικής σταθερότητας και κοινωνικής συναίνεσης που θα επιτρέψει την απρόσκοπτη εφαρμογή της συμφωνίας και την ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Ενδεχόμενη αποτυχία τα χείας ολοκλήρωσής της θα λειτουργήσει αποσταθεροποιητικά».
Πρακτικά, η ολοκλήρωση της αξιολόγησης -με τη συνεπή εφαρμογή των απαιτήσεων του Μνημόνιου, φυσικά- μπορεί να συμβεί με τρεις τρόπους. Είτε με την ψήφιση των αντιλαϊκών μέτρων από την ισχνή κοινοβουλευτική πλειοψηφία των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, που παραμένει συμπαγής, είτε την ψήφισή τους και από άλλα μνημονιακά κόμματα (που αυτή τη στιγμή φαίνεται αδύνατο), είτε με την παραίτηση της συγκυβέρνησης Τσίπρα και το σχηματισμό οικουμενικής μνημονιακής κυβέρνησης, με μορφή τεχνοκρατικού σχήματος.
Το μόνο που δεν πρέπει να γίνει είναι να μην ψηφιστούν τα νέα μνημονιακά μέτρα. Και πρώτα-πρώτα το Ασφαλιστικό. Ο Στουρνάρας υπήρξε σαφής και σ' αυτό: «Υπάρχει ακόμα πολύ μεγάλη δαπάνη συντάξεων, που σημαίνει μικρές δυνατότητες για άνεργο, επιμόρφωση και οικογενειακές παροχές. Κανείς δεν θέλει να μειωθούν οι συντάξεις, αλλά από την άλλη πλευρά πρέπει να επιλέξουμε το μέγεθος εκείνο και το μέσο με το μικρότερο κόστος για το σύνολο της κοινωνίας».
«Παραδόξως», κανένα μέλος της κυβέρνησης δεν αντέδρασε. Δεν κατηγόρησε τον Στουρνάρα ότι, μιλώντας για ανάγκη μείωσης των συντάξεων, παίρνει το μέρος των δανειστών, τη στιγμή που για την κυβέρνηση είναι «κόκκινη γραμμή» να μην υπάρξει νέα μείωση συντάξεων. Δεν αντέδρασαν όχι για να μην κακοκαρδίσουν τον Στουρνάρα, αλλά γιατί αυτός λειτούργησε σαν «λαγός» τους. Η μείωση των συντάξεων είναι αποφασισμένη (το πολύ να παζαρεύουν το ποσοστό της μείωσης για το 2016), αλλά δε θα την πουν μείωση παρά «εξορθολογισμό και αποκατάσταση αδικιών». Ο Στουρνάρας δεν είπε τίποτα το διαφορετικό απ' αυτό που είπε σε ραδιοφωνική του εμφάνιση ο υφυπουργός Εργασίας Α. Πετρόπουλος (γράφουμε αναλυτικά στη σελίδα 8).
Οι ιμπεριαλιστές δανειστές εξακολουθούν να μην επιδεικνύουν καμιά βιασύνη. «Αν κρίνουμε από τις συζητήσεις της περασμένης εβδομάδας, οι διαπραγματεύσεις μπορεί να τραβήξουν για μήνες», δήλωσε την περασμένη Δευτέρα στο πρακτορείο ΜΝΙ αξιωματούχος της Ευρωζώνης, τονίζοντας πως το κουαρτέτο θα επιστρέψει στην Αθήνα μόνο όταν θα έχει πάρει από την ελληνική πλευρά προτάσεις επαρκείς για να κλείσει η αξιολόγηση. «Μια γρήγορη αξιολόγηση μπορεί να επιτευχθεί μόνο όταν η Αθήνα ικανοποιήσει τις απαιτήσεις μας», ξεκαθάρισε.
Μπορεί αυτού του τύπου οι δηλώσεις να ακούγονται σαν τελεσίγραφα, που ασφαλώς δεν περιποιούν τιμή στην… αριστερή κυβέρνηση του Τσίπρα, την ίδια στιγμή όμως λειτουργούν βοηθητικά στη δημιουργία ενός κλίματος εκβιασμού. Αφού, αν καθυστερήσει η αξιολόγηση, «καήκαμε», διότι η ανάπτυξη θα καθυστερήσει έναν ακόμη χρόνο, όπως λέει ο Τσακαλώτος, τότε κάποιες υποχωρήσεις στις «κόκκινες γραμμές» θα καταστούν αναγκαίες. Θα «δώσουμε» κάτι για να μη «χάσουμε» τα πολλά. Κάπως έτσι αξιοποιούνται αυτού του τύπου οι δηλώσεις εκ μέρους παραγόντων της Ευρωζώνης ή του ΔΝΤ. Η δραματοποίηση είναι απαραίτητη και έχει χρησιμοποιηθεί σε όλες τις φάσεις εφαρμογής των Μνημονίων.
Το αξιοσημείωτο είναι πως δε δημιουργείται πολεμική ατμόσφαιρα, ατμόσφαιρα σύγκρουσης και ρήξης με τους εκπροσώπους των δανειστών. Ακόμα και σε καθαρά προπαγανδιστικού τύπου διαγγέλματα, όπως η τελευταία ομιλία του Τσίπρα στο υπουργικό συμβούλιο, σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση, οι τόνοι δεν ανεβαίνουν και οι «θεσμοί» καλούνταν «να επιδείξουν εποικοδομητική στάση και στάση συνεργασίας», «χωρίς κωλυσιεργίες και χωρίς τακτικισμούς».
Μιλώντας στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής, ο Τσακαλώτος διευκρίνισε ότι στο Ασφαλιστικό «οι θεσμοί συμφωνούν με την αρχιτεκτονική των πραγμάτων που προτείνουμε και δέχονται τις προθέσεις μας, αλλά λένε ότι πρέπει να βγαίνουν οι αριθμοί». Αναφερόμενος στο σύνολο της αξιολόγησης, είπε: «Πρέπει να τους πείσουμε με συστηματικό τρόπο για το πώς θα φτάσουμε στους στόχους, για το πώς θα φτάσουμε σε πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% ως το 2018».
Αυτό που περιγράφει ο Τσακαλώτος είναι μια τεχνοκρατική διαδικασία διαπραγμάτευσης επί των αριθμών, με ένα πλαίσιο συμφωνημένο και από τις δύο πλευρές. Θα τηρήσουμε το γράμμα της συμφωνίας, είπε ο Τσίπρας στο υπουργικό συμβούλιο, χωρίς να παραβλέψει να τονίσει πως ο ελληνικός λαός τους ψήφισε το Σεπτέμβρη για να εφαρμόσουν το Μνημόνιο! Αυτό είναι το ευαγγέλιό τους, γι' αυτό και κλείνουν με ιδιαίτερη ευκολία τις συμφωνίες με το κουαρτέτο. Αν καθυστερούν τώρα, είναι γιατί αισθάνονται τη λαϊκή απειλή.
