Ενα από τα πολιτικά ανέκδοτα της σημερινής περιόδου θα μπορούσε να είναι μια ατάκα του Ανδρέα Παπανδρέου, που είχε γίνει παροιμιώδης: το ΠΑΣΟΚ δεν τιμαριοποιείται. Αν υπάρχει κάτι σήμερα είναι η τιμαριοποίηση του ΠΑΣΟΚ, το οποίο διαλύεται εις τα εξ ων συνετέθη. Τηρουμένων των αναλογιών, ο πολιτικός χώρος της σοσιαλδημοκρατίας σε λίγο καιρό θα θυμίζει το χώρο του Κέντρου μετά τη λήξη του εμφύλιου πολέμου. Επί σχεδόν μια δεκαετία είχε σκορπιστεί σε ομάδες και ομαδούλες και χρειάστηκε η αποφασιστική παρέμβαση της αμερικάνικης πρεσβείας για να σχηματιστεί η Ενωση Κέντρου, υπό τον Γεώργιο Παπανδρέου, όταν είχε φανεί ότι χρειάζεται ένας ισχυρός αντιπολιτευτικός πόλος απέναντι στην καραμανλική δεξιά, για ν’ αποτελέσει εναλλακτική λύση εξουσίας και να μην ισχυροποιηθεί η ΕΔΑ (το καμπανάκι είχε χτυπήσει στις εκλογές του 1958).
Παρά τις αναλογίες, όμως, καμιά εποχή δεν είναι ίδια με τις άλλες. Σήμερα καμιά αμερικάνικη ή γερμανική πρεσβεία δεν μπορεί να συμμαζέψει το ΠΑΣΟΚ. Χωρίς ν’ αναφέρουμε ένα σωρό άλλους παράγοντες, αρκεί ν’ αναφέρουμε τον βασικότερο: το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να είναι κυβερνητικό κόμμα και να ψηφίζει μαζί με τη ΝΔ και τη ΔΗΜΑΡ τα πιο απεχθή αντιλαϊκά μέτρα. Χωρίς την ανάσα που προσφέρει η αντιπολίτευση, κανένας δεν μπορεί να συμμαζέψει ένα διαλυμένο πολιτικό μαγαζί. Και προπαντός ο Βενιζέλος, ο οποίος πλέον βάλλεται πανταχόθεν (και από τα δεξιά και από τ‘ αριστερά) και εν πάση περιπτώσει είναι από τους βασικούς αίτιους για την κατάσταση που αντιμετωπίζει το ΠΑΣΟΚ και δεν μπορεί να το παίζει υπεράνω.
Ο Λοβέρδος εμφανίστηκε με συνέντευξη στο «Εθνος» της Κυριακής, υποστηρίζοντας ότι το ΠΑΣΟΚ «έχει κλείσει τον ιστορικό κύκλο του», ότι αποκλείεται να ενωθεί με τη ΔΗΜΑΡ και γι’ αυτό ή θα δημιουργηθεί νέο κόμμα ή θα σχηματιστεί «συνασπισμός κομμάτων, δικτύων και προσώπων, όπως η ΕΛΙΑ στην Ιταλία, που θα εκλέξει από τη βάση τον πρόεδρό του και όλοι θα διατηρήσουν την αυτοτέλειά τους» ή θα «μετασχηματιστεί το ΠΑΣΟΚ». Μ’ άλλα λόγια, απέκλεισε οποιονδήποτε ηγετικό ρόλο για τον Βενιζέλο.
Ο Χρυσοχοΐδης έστειλε άρθρο για δημοσίευση στα «Νέα» (δημοσιεύτηκε τη Δευτέρα), στο οποίο υποστήριζε ότι η επιτακτική ανάγκη της εποχής είναι η «πολιτική και κοινωνική ενότητα όλων των φιλοευρωπαϊκών δυνάμεων» (δηλαδή ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ) με τη δημιουργία «ενός συνεκτικού δημοκρατικού και ευρωπαϊκού μετώπου απέναντι στον λαϊκισμό και τον φανατισμό των άκρων». Μολονότι διαφώνησε με τη στρατηγική Λοβέρδου («δεν υπάρχει η πολυτέλεια, πολύ περισσότερο δεν αποτελεί καν ένα μαζικό κοινωνικό ζητούμενο η δημιουργία ενός ή περισσότερων νέων “ΚΟΔΗΣΟ”»), κινήθηκε κι αυτός πέρα από τη γραμμή Βενιζέλου, σε ριζικά διαφορετική κατεύθυνση.
Ηταν να μην τα μαζέψει και να φύγει άρον-άρον από τις ΗΠΑ ο Μπένι, ακυρώνοντας και τη διάλεξη που θα έδινε τη Δευτέρα στο Ιντιτούτο Μπρούκινγκς; Ανακάλυψε ξαφνικά τον κίνδυνο από τον τυφώνα «Σάντι»! Οι άνθρωποί του που του έλεγαν να μην πάει στις ΗΠΑ είχαν δίκιο. Είναι τόσο διαλυμένο το μαγαζί που ο μαγαζάτορας δεν πρέπει να λείπει ούτε μια μέρα. Πρέπει να βρίσκεται στην Αθήνα ή κάπου σχετικά κοντά που να μπορεί να γυρίσει σε δυο-τρεις ώρες, για να μπορεί ν’ αντιμετωπίζει τα χαλάσματα από τους συνεχείς τεκτονικούς σεισμούς.
Αλλά και με την επιστροφή του στην Αθήνα τι κατάφερε; Να ανεξαρτοποιηθεί ο Κασσής (άνθρωπος του Αργύρη, δηλαδή του Σκανδαλίδη), να δηλώνει ο Σκανδαλίδης ότι δε θα ψηφίσει τα νέα μέτρα, να αποκτήσει πολιτικό βάρος η Τζάκρη (!) και ν’ ανακοινώσει την αποχώρηση από το ΠΑΣΟΚ η Ξενογιαννακοπούλου, κατηγορώντας τον Βενιζέλο ότι «πού-λησε» την επαναδιαπραγμάτευση, η οποία απετέλεσε προεκλογική δέσμευση του ΠΑΣΟΚ.
Για να μείνει στο πολιτικό παιχνίδι ο Βενιζέλος και να μην αναγκαστεί να επανέλθει ντροπιασμένος στα πανεπιστημιακά του καθήκοντα (είναι μόλις 55 ετών, αλλά πολύ νέος για σύνταξη), πρέπει να δώσει εξετάσεις όχι στο εσωτερικό (τη λαϊκή αποδοχή αποκλείεται να την κερδίσει σ’ αυτή τη φάση), αλλά στους ιμπεριαλιστές «προστάτες». Αρα, θα πρέπει να κάνει τα πάντα για να ψηφιστεί την ερχόμενη βδομάδα το νέο εφιαλτικό πακέτο. Πρέπει, δηλαδή, να έχει να προσφέρει στην κυβερνητική πλειοψηφία τουλάχιστον 25 βουλευτές. Τους έχει; Μάλλον ναι, αλλά για να συγκεντρώσει αυτόν τον μαγικό αριθμό θα πρέπει να κάνει πολλές υποχωρήσεις και να καταπιεί πολλές προσβολές. Κι αυτό για κάποιον με τη μεγαλομανία και τον εγωκεντρισμό του Βενιζέλου είναι πραγματικά αβάσταχτο. Και 30 να μαζέψει, όμως, την επομένη θα βρεθεί αντιμέτωπος με το ίδιο πρόβλημα.
