Οι ισραηλινές αρχές επεκτείνουν το πρόγραμμα σπουδών τους στα σχολεία σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ιερουσαλήμ, προκαλώντας προειδοποιήσεις για μια πρωτοφανή επίθεση κατά της παλαιστινιακής ταυτότητας και της συλλογικής μνήμης.
Βασικές εξελίξεις
- Περισσότεροι από 45.000 παλαιστίνιοι μαθητές, περίπου το 38% του μαθητικού πληθυσμού των σχολείων της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, θα φοιτούν με βάση το ισραηλινό πρόγραμμα σπουδών το 2026-2027.
- Το Κυβερνείο της Ιερουσαλήμ δήλωσε ότι η επέκταση αυτή αντιπροσωπεύει μια πρωτοφανή κλιμάκωση από το 1967, με στόχο την αντικατάσταση της παλαιστινιακής ιστορίας και των εθνικών αφηγήσεων.
- Οι ισραηλινές αρχές προχωρούν επίσης σε εγκαταστάσεις σε πρώην εκπαιδευτικά συγκροτήματα της UNRWA στη Σουαφάτ και στο Καφρ Ακάμπ, καθώς ο έλεγχός τους επί της παλαιστινιακής εκπαίδευσης επεκτείνεται.
Το ισραηλινό πρόγραμμα σπουδών επεκτείνεται ραγδαία
Το Κυβερνείο της Ιερουσαλήμ προειδοποίησε τη Δευτέρα ότι οι ισραηλινές αρχές κατοχής επεκτείνουν δραματικά την επιβολή του ισραηλινού προγράμματος σπουδών στους παλαιστίνιους μαθητές στην κατεχόμενη Ιερουσαλήμ, χαρακτηρίζοντας την πολιτική αυτή ως μια προσπάθεια αναδιαμόρφωσης της ταυτότητας, της μνήμης και της ιστορικής συνείδησης μιας νέας γενιάς.
Η τελευταία φάση άρχισε την Τρίτη, με την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους 2026-2027, και θα περιλαμβάνει μαθητές της πρώτης και της έβδομης τάξης σε επίσημα σχολεία που υπάγονται στον δήμο της ισραηλινής κατοχής.
Ο εκπρόσωπος του Κυβερνείου της Ιερουσαλήμ, Μαρούφ αλ-Ριφάι, χαρακτήρισε το μέτρο «επικίνδυνη και πρωτοφανή κλιμάκωση από το 1967» στις ισραηλινές προσπάθειες να ασκήσουν έλεγχο στην παλαιστινιακή εκπαίδευση στην κατεχόμενη πόλη.
Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η ισραηλινή εφημερίδα Haaretz, 39.363 παλαιστίνιοι μαθητές θα σπουδάσουν σύμφωνα με το ισραηλινό πρόγραμμα σπουδών κατά το νέο ακαδημαϊκό έτος σε 105 δημοτικά σχολεία. Αλλοι 5.085 μαθητές θα ακολουθήσουν το πρόγραμμα σπουδών σε ιδρύματα που οι ισραηλινές αρχές χαρακτηρίζουν ως «αναγνωρισμένα και ανεπίσημα». Συνολικά, επομένως, περισσότεροι από 45.000 παλαιστίνιοι μαθητές θα σπουδάσουν σύμφωνα με το ισραηλινό πρόγραμμα σπουδών — περίπου το 38% των σχεδόν 120.000 μαθητών στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ.
Η επέκταση έχει επιταχυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Ο αριθμός των παλαιστίνιων μαθητών που σπούδαζαν σύμφωνα με το ισραηλινό πρόγραμμα σπουδών ανερχόταν σε 10.347 κατά το ακαδημαϊκό έτος 2020-2021. Αυξήθηκε σε 19.402 το 2024-2025 και στη συνέχεια σε 27.041 το 2025-2026. Περίπου 15 χρόνια νωρίτερα, μόνο μερικές εκατοντάδες παλαιστίνιοι μαθητές στην Ιερουσαλήμ σπούδαζαν σύμφωνα με το ισραηλινό πρόγραμμα σπουδών.
Ο Αλ-Ριφάι δήλωσε ότι τα τελευταία μέτρα αποτελούν μέρος μιας μακροχρόνιας πολιτικής άσκησης πίεσης στα παλαιστινιακά εκπαιδευτικά ιδρύματα, μεταξύ άλλων μέσω της χρηματοδότησης των σχολείων και των όρων που επιβάλλονται στις διοικήσεις.
«Στοχεύοντας την επίγνωση, τη μνήμη και την ταυτότητα»
Το Κυβερνείο της Ιερουσαλήμ προειδοποίησε ότι το ζήτημα εκτείνεται πολύ πέρα από τα σχολικά βιβλία που χρησιμοποιούν τα παιδιά της Παλαιστίνης. Ο Αλ-Ριφάι δήλωσε ότι ο ισραηλινός έλεγχος της εκπαίδευσης επιδιώκει να αντικαταστήσει το παλαιστινιακό πρόγραμμα σπουδών με την ισραηλινή αφήγηση, περιθωριοποιώντας παράλληλα κεντρικά στοιχεία της παλαιστινιακής ιστορίας και της συλλογικής μνήμης, συμπεριλαμβανομένης της Νάκμπα, των παλαιστίνιων κρατουμένων και της ίδιας της Ιερουσαλήμ.
Υποστήριξε ότι η εκπαίδευση παραμένει ένα από τα κύρια μέσα μέσω των οποίων οι Παλαιστίνιοι στην Ιερουσαλήμ διατηρούν την εθνική και πολιτιστική τους ταυτότητα. Ο έλεγχος των προγραμμάτων σπουδών και η διαμόρφωση της συνείδησης των μαθητών, είπε, αποτελούν επομένως μέρος ευρύτερων ισραηλινών πολιτικών που αποσκοπούν στην προσάρτηση και τον εξιουδαϊσμό της κατεχόμενης Ιερουσαλήμ και στη διαγραφή του αραβικού παλαιστινιακού χαρακτήρα της.
«Η προσήλωση των κατοίκων της Ιερουσαλήμ στο παλαιστινιακό πρόγραμμα σπουδών δεν αφορά απλώς ένα σχολικό βιβλίο», δήλωσε ο Αλ-Ριφάι, περιγράφοντάς την ως υπεράσπιση «της μνήμης, της ταυτότητας, της ιστορίας και της εθνικής αφήγησης».
Το Κυβερνείο αναφέρθηκε επίσης στα ισραηλινά μέτρα κατά των εκπαιδευτικών εγκαταστάσεων της UNRWA. Οι ισραηλινές αρχές κατοχής έχουν καταλάβει δύο εκπαιδευτικά συγκροτήματα της UNRWA που εξυπηρετούν Παλαιστίνιους στη Σουαφάτ και στο Καφρ Ακάμπ.
Σύμφωνα με το Κυβερνείο, οι ισραηλινές αρχές σκοπεύουν να ανοίξουν 14 τμήματα δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ένα δημοτικό σχολείο και πέντε νηπιαγωγεία στο συγκρότημα της Σουαφάτ, ενώ στις εγκαταστάσεις του Καφρ Ακάμπ σχεδιάζεται ένα σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης αρρένων.
Ο Αλ-Ριφάι δήλωσε ότι τα μέτρα αυτά αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας αναδιάρθρωσης του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος της Ιερουσαλήμ σύμφωνα με τις ισραηλινές πολιτικές.
Η πίεση στα σχολεία ασκείται επίσης παράλληλα με φυσικά μέτρα που διαχωρίζουν τις παλαιστινιακές κοινότητες από την Ιερουσαλήμ, συμπεριλαμβανομένου του ισραηλινού τείχους διαχωρισμού και των σημείων ελέγχου, τα οποία έχουν απομονώσει δεκάδες χιλιάδες Παλαιστίνιους, κατοίκους της Ιερουσαλήμ, από το κέντρο της πόλης και τους θεσμούς της.
Το Κυβερνείο ζητά διεθνή παρέμβαση
Το Κυβερνείο της Ιερουσαλήμ δήλωσε ότι η επιβολή του προγράμματος σπουδών της κατοχικής δύναμης στους Παλαιστίνιους σε μια κατεχόμενη πόλη παραβιάζει το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Ο Αλ-Ριφάι αναφέρθηκε συγκεκριμένα στις υποχρεώσεις του Ισραήλ ως κατοχικής δύναμης βάσει της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας των παιδιών και της συνέχισης της λειτουργίας των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων. Προειδοποίησε ότι η χρήση της εκπαίδευσης για την επιβολή μιας πολιτικής αφήγησης και την υπονόμευση της ταυτότητας ενός κατεχόμενου πληθυσμού είναι ασύμβατη με αυτές τις υποχρεώσεις.
Το Κυβερνείο κάλεσε την UNESCO, τα Ηνωμένα Εθνη και άλλους διεθνείς θεσμούς να παρέμβουν επειγόντως για την προστασία των παλαιστινιακών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και του δικαιώματος των Παλαιστίνιων στην εκπαίδευση, καθώς και της πολιτιστικής και ιστορικής ταυτότητας της Ιερουσαλήμ.
Ο Αλ-Ριφάι κάλεσε επίσης τη διεθνή κοινότητα να μην αντιμετωπίζει τα ισραηλινά μέτρα στην κατεχόμενη Ιερουσαλήμ ούτε ως τετελεσμένο γεγονός ούτε ως εσωτερικό ισραηλινό διοικητικό ζήτημα. Προειδοποίησε ότι η συνεχιζόμενη επέκταση του ισραηλινού προγράμματος σπουδών απειλεί τις μελλοντικές γενιές των Παλαιστίνιων και τη συλλογική μνήμη της πόλης.
Η εκπαίδευση, κατέληξε ο Αλ-Ριφάι, θα παραμείνει μία από τις βασικές «γραμμές άμυνας» που προστατεύουν την παλαιστινιακή ταυτότητα της Ιερουσαλήμ και το δικαίωμα των παιδιών της να γνωρίζουν την ιστορία τους και να διατηρούν την κληρονομιά τους.
(Palestine Chronicle, Quds News Network, Haaretz)
