Θα μπορούσαμε να πούμε ότι μοίρασαν τους ρόλους. Η Κομισιόν πήρε το ρόλο του «κακού» και ο Αλογοσκούφης το ρόλο του «καλού». Θα ήταν λειψή, όμως, μια τέτοια προσέγγιση. Το σωστό είναι να πούμε ότι η Κομισιόν μιλά απροκάλυπτα, με τη στυγνή γλώσσα των τεχνοκρατών του καπιταλισμού, ενώ ο Αλογοσκούφης μιλά πολιτικάντικα, επειδή φοβάται το πολιτικό κόστος που θα εισπράξει η κυβέρνηση, η οποία δεν περνάει και τις καλύτερες μέρες της, καθώς τα προβλήματα καταπλακώνουν τον κόσμο της δουλειάς και αυτή δεν υλοποιεί ούτε μέρος των προεκλογικών υπεσχημένων.
Παρουσιάζοντας τη φθινοπωρινή έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τις προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας στις χώρες της ευρωζώνης και αναφερόμενος στο κεφάλαιο που αφορά την ελληνική οικονομία, ο αρμόδιος επίτροπος Χ. Αλμούνια υπήρξε σαφής: «Εχουμε ζητήσει από τις ελληνικές αρχές να μας παρουσιάσουν νέα μέτρα για την προσαρμογή και τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος».
Αυτό το «έχουμε ζητήσει» είναι σαφέστατο. Δεν αφήνει στη δυνητική ευχέρεια της κυβέρνησης Καραμανλή τους όποιους χειρισμούς, αλλά απαιτεί λίστα πρόσθετων μέτρων και μάλιστα με καθόλου κομψό τρόπο (δεν τα συνηθίζουν κάτι τέτοια οι τεχνοκράτες των Βριξελών, ειδικά όταν απευθύνονται σε κυβερνήσεις των «παριών» της Ευρωένωσης).
Τί κατεύθυνση θα έχουν αυτά τα μέτρα; Αυτή είναι αυτονόητη, αλλά για τους δύσπιστους θα προσπαθήσουμε να την καταδείξουμε μέσα από το ίδιο το περιεχόμενο της έκθεσης της Κομισιόν.
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης για την ελληνική οικονομία είναι πως οι προβλέψεις της κυβέρνησης και του μαθητευόμενου μάγου Αλογοσκούφη είναι για τα πανηγύρια. Κατά την Κομισιόν:
♦ Το δημοσιονομικό έλλειμμα (σήμερα 5,5%) το 2005 θα μειωθεί στο 3,6% ως ποσοστό του ΑΕΠ και το 2006 στο 3%. Θυμίζουμε ότι στο προσχέδιο προϋπολογισμού ο Αλογοσκούφης προβλέπει μείωση του ελλείμματος στο 2,8% για το 2005 (τρέχει δηλαδή τουλάχιστον μια διετία μπροστά!).
♦ Το δημόσιο χρέος θα διαμορφωθεί φέτος στο 112.2% του ΑΕΠ, το 2005 στο 111,9% και το 2006 στο 110,2%.
♦ Ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3% την τρέχουσα χρονιά και στο 2,9% το 2005 και το 2006.
♦ Η ανεργία θα αυξηθεί από 8,5% το 2004 σε 9% το 2005 (φαίνεται πως χρησιμοποιούν ακόμα τα παλιά «μαϊμουδισμένα» στοιχεία, αφού με τα νέα στοιχεία το πρώτο τρίμηνο του 2004 η ανεργία έχει φτάσει το 11,4%).
♦ Το ΑΕΠ θα αυξηθεί το 2004 κατά 3,8%, ενώ το 2005 και το 2006 ο ρυθμός ανόδου θα υποχωρήσει στο 3,3%. Θυμίζουμε ξανά, ότι η κυβέρνηση προβλέπει για το 2005 ρυθμό ανόδου 3,9% (οι προβλέψεις γενικώς δεν κοστίζουν τίποτα, γιατί ελάχιστοι ασχολούνται μ’ αυτές όταν φτάνει η ώρα του απολογισμού).
Το μεγάλο ενδιαφέρον, όμως, βρίσκεται στις εκτιμήσεις της Κομισιόν για τα αίτια που προκαλούν τα δημοσιονομικά προβλήματα του ελληνικού καπιταλισμού. Ενώ, λοιπόν, η δημοσιονομική απογραφή, που έγινε υπό την επίβλεψη της Γιούροστατ, εντοπίζει ως βασική αιτία των δημοσιονομικών ελλειμμάτων τις ιδιαίτερα ψηλές στρατιωτικές δαπάνες, η Κομισιόν εκτιμά ότι μόνο δευτερευόντως τα ψηλά ελλείμματα οφείλονται στις έκτακτες ολυμπιακές δαπάνες, ενώ κυρίως οφείλονται στον αναποτελεσματικό έλεγχο των πρωτογενών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού (μισθοί, συντάξεις, κοινωνικές δαπάνες).
Ακόμη, η Κομισιόν εκτιμά ότι οι μισθολογικές αυξήσεις στον ιδιωτικό τομέα για τη διετία 2004-2005, όπως καθορίζονται από τη διετή Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, μπορεί να επηρεάσουν δυσμενώς την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, λοιπόν, η Κομισιόν θεωρεί ότι ο κρατικός προϋπολογισμός του 2005 στηρίζεται σε ένα «μάλλον αισιόδοξο μακροοικονομικό σενάριο». Θεωρεί ότι η δημοσιονομική προσαρμογή που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση είναι μεν σημαντική, αλλά ανεπαρκής, και προτείνει «ένα πιο ρεαλιστικό σενάριο», που περιλαμβάνει τις εκτιμήσεις που παραθέσαμε παραπάνω και την απαίτηση για πρόσθετα μέτρα.
Η κατεύθυνση αυτών των πρόσθετων μέτρων είναι πλέον σαφής: μείωση των πρωτογενών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού, ήτοι των δαπανών για μισθούς, συντάξεις και κοινωνική πολιτική. Και ακόμη, παραπέρα καθήλωση των μισθών στον ιδιωτικό τομέα, για λόγους ανταγωνιστικότητας του ελληνικού καπιταλισμού (σχετίζεται άμεσα με το ΑΕΠ).
Γιατί άραγε κάνει αυτές τις προβλέψεις και εγείρει αυτές τις απαιτήσεις η Κομισιόν; Μήπως γιατί διακατέχεται από κάποια έμφυτη κακία; Νομίζουμε πως τέτοιες ηθικολογικές προσεγγίσεις ανήκουν σε ένα πολύ μακρινό παρελθόν. Οι υπηρεσίες της Κομισιόν μελετούν την κατάσταση με ψυχρό τεχνοκρατικό μάτι και δείχνουν απόλυτη αδιαφορία για τις πολιτικές ανάγκες των κυβερνήσεων. Ενεργώντας σαν μαντρόσκυλα του καπιταλισμού οι τεχνοκράτες των Βριξελών προτείνουν τα μέτρα εκείνα που θα εξασφαλίσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα στη ζώνη του ευρώ και θα επιτρέψουν στον ευρωπαϊκό καπιταλισμό να ενισχύσει τη θέση του στον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Οι κυβερνήσεις έχουν την πολιτική ευθύνη της εξειδίκευσης των βασικών κατευθύνσεων που δίνουν οι Βριξέλες και όταν δεν τα καταφέρνουν οι τεχνοκράτες της Κομισιόν έρχονται και τους τραβάνε το αυτί. Γιατί πλέον διαθέτουν και τη θεσμική ισχύ να πάρουν μέτρα κατά των κυβερνήσεων, με επιβολή προστίμων, παραπομπή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο κ.λπ.
Αυτά τα ξέρει πολύ καλά ο Αλογοσκούφης, γι’ αυτό και προτίμησε να μην κάνει κανένα σχόλιο ο ίδιος, αλλά να μοιράσει μέσω του γραφείου τύπου «δήλωση του υπουργείου» (πρώτη φορά βλέπουμε να κάνει δήλωση ένα απρόσωπο όργανο, όπως είναι το υπουργείο), που έλεγε ότι η κυβέρνηση εμμένει στις δικές της εκτιμήσεις και στους στόχους του προσχέδιου του προϋπολογισμού (παρατίθεται ολόκληρη στη σελίδα 3). Ομως, ο ασυγκράτητος υφυπουργός Δούκας, που ως τεχνοκράτης σκέφτεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που σκέπτονται τα στελέχη της Κομισιόν), πήρε σβάρνα τα ραδιόφωνα την επομένη και άρχισε να λέει πως τα πράγματα είναι ζόρικα και πως θα είναι πολύ δύσκολο να υλοποιηθούν οι στόχοι του προϋπολογισμού. Ουσιαστικά, επιβεβαίωσε σε όλα τα σημεία τις εκτιμήσεις της Κομισιόν, ασκώντας από τα δεξιά αντιπολίτευση στον υπουργό του.
Τί σημαίνουν όλα τούτα; Σημαίνουν πως και το προσχέδιο και το τελικό σχέδιο προϋπολογισμού ,που θα δημποσιευτεί σε λίγες μέρες, δεν θα αποδίδουν την πραγματικότητα. Η κυβέρνηση πάει ψάχνοντας, επειδή ακόμα δεν έχει αποφασίσει αν θα πάει σε εκλογές την άνοιξη ή δεν γνωρίζει αν θα της προκύψουν εκλογές παρά τη θέλησή της. Οταν παρακαμφθεί ο κάβος της προεδρικής εκλογής, θα ανάψει το πράσινο φως για ένα μπαράζ πρόσθετων αντιλαϊκών μέτρων. Ισως τότε λήξει και η θητεία του Αλογοσκούφη, αλλά αυτό δεν μας ενδιαφέρει.
