Πόσο απέχει η «νέα σεισάχθεια» από το «τα κόκκινα δάνεια θα γίνουν πηγή ανάπτυξης»; Μόλις μια εκλογική αναμέτρηση, μετά την υπογραφή ενός Μνημόνιου.
Η «νέα σεισάχθεια» δεν υπάρχει πλέον στο λεξιλόγιο του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι απαγορευμένη φράση, γιατί σκαλίζει μνήμες. Δεν πέρασε άλλωστε πολύς καιρός από τότε που ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχόταν στους κάθε λογής δανειολήπτες (στεγαστικά, καταναλωτικά, επιχειρηματικά) ότι με τη «νέα σεισάχθεια» θα απαλλαγούν από το άχθος των δανείων, που η κρίση δεν τους επιτρέπει να εξυπηρετήσουν, και θα μπορέσουν οι μεν να καταναλώσουν, οι δε να παράξουν και να πουλήσουν, έτσι που όλοι μαζί να δώσουν αναπτυξιακή ώθηση στην οικονομία. Ο Δραγασάκης με τον Σταθάκη, μάλιστα, είχαν αναλάβει τότε να δώσουν και… επιστημονικό κύρος στην προεκλογική εξαγγελία. Μιλούσαν για τη δημιουργία μιας bad bank (κακή τράπεζα), στην οποία θα περνούσαν τα «κόκκινα δάνεια», έτσι που να μην επιβαρύνουν την κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών. Οσο για τον κλονισμό που αναπόφευκτα θα δέχονταν οι τράπεζες, αυτός θα αντιμετωπιζόταν με μια ανακεφαλαιοποίηση, η οποία δε θα ήταν και μεγάλη.
Εκτός από τη «σεισάχθεια» στα χρέη των ιδιωτών και των επιχειρήσεων προς τις τράπεζες, ο ΣΥΡΙΖΑ υποσχόταν, βέβαια, και «σεισάχθεια» στα χρέη του κράτους προς τους ξένους δανειστές. Το μεγαλύτερο μέρος του χρέους θα διαγραφόταν και το υπόλοιπο θα αποπληρωνόταν όχι βάσει των προβλεπόμενων στις δανειακές συμβάσεις, αλλά με αναθεώρησή τους έτσι που να προβλέπουν μεγάλη περίοδο χάριτος και ρήτρα ανάπτυξης στον καθορισμό των τοκοχρεολυτικών δόσεων. Οποιος τολμούσε να ρωτήσει «πώς θα γίνει αυτό;», αντιμετωπιζόταν με συγκαταβατικό χαμόγελο και με διαβεβαιώσεις του τύπου «θα το δεχτούν και θα 'ναι ντάλα μεσημέρι».
Μαζί με την εγκατάλειψη των υποσχέσεων για το χρέος εύλογο ήταν να ξεχαστούν και οι υποσχέσεις για «νέα σεισάχθεια». Με το Μνημόνιο κάθε κατεργάρης πήγε στον πάγκο του. Σε ό,τι αφορά το κρατικό χρέος, ξεκαθαρίστηκε ότι δεν πρόκειται να διαγραφεί ούτε σεντ, αλλά θα αναζητηθεί από τους δανειστές κάποια… διευκόλυνση στο χρόνο αποπληρωμής των χρεολυσίων (με τους τόκους να τρέχουν κανονικά, εννοείται). Σε ό,τι αφορά τα ιδιωτικά χρέη, ξεκαθαρίστηκε ότι θα γίνει κάποια ρύθμιση, που θα την εγκρίνει η τρόικα, φυσικά. Ο Τσίπρας, όμως, ήταν κάθετος: καταφέραμε να πετύχουμε συμφωνία ότι τα «κόκκινα» δάνεια δε θα μπορούν να πωληθούν στα distress funds.
Τι είναι αυτά τα περιβόητα distress funds; Ο ίδιος ο τίτλος σημαίνει «κεφάλαια θλίψης» ή «κεφάλαια αγωνίας». Είναι συσσωματώσεις-μηχανισμοί του διεθνούς χρηματιστικού κεφάλαιου, εξειδικευμένα σε ιδιαίτερα επιθετικές πολιτικές. Αγοράζουν (μπιρ παρά εννοείται) μη εξυπηρετούμενα δάνεια από τράπεζες που θέλουν (ή υποχρεώνονται) να εξυγιάνουν τα χαρτοφυλάκιά τους, παίρνουν τις εγγυήσεις που καλύπτουν αυτά τα δάνεια και αρχίζουν το ξεπούλημα. Βάζουν λουκέτο και εκπλειστηριάζουν το μηχανολογικό και λοιπό εξοπλισμό μιας υπερχρεωμένης επιχείρησης, εκπλειστηριάζουν ακίνητα κτλ. Γιατί στόχος ενός distress fund δεν είναι να αξιοποιήσει μια επιχείρηση που πήρε αγοράζοντας τα δάνειά της ή ένα σπίτι που απέκτησε με τον ίδιο τρόπο, αλλά να «γυρίσει» γρήγορα τα κεφάλαια που διέθεσε για ν' αγοράσει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Θα εισπράξει ό,τι μπορεί να εισπράξει, χρησιμοποιώντας μαφιόζικου τύπου εισπρακτικές εταιρίες και στο τέλος θα τραβήξει ένα λουκέτο κι έναν ή περισσότερους πλειστηριασμούς, για να πάρει πίσω (με μεγάλο κέρδος εννοείται) τα κεφάλαια που διέθεσε, να μοιράσει όλο (ή μεγάλο τμήμα) του κέρδους στους κεφαλαιοκράτες που εμπιστεύτηκαν τμήμα του κεφαλαίου τους στο fund και να αναζητήσει αλλού «επενδυτικές» ευκαιρίες. Τα distress funds συνηθίζουν να αγοράζουν δάνεια στο 5% έως 50% της ονομαστικής τους αξίας (ανάλογα με τις εγγυήσεις που έχουν τα δάνεια και την ανάλυση που κάνει το επιτελείο του fund). Στη συνέχεια, αρχίζουν νομικές ενέργειες κατά του δανειολήπτη, απαιτώντας να εισπράξουν το 100%. Αφού βάλουν τα υποθηκευμένα ακίνητα (ή και ολόκληρες επιχειρήσεις) στο χέρι, αρχίζει ο χορός των πλειστηριασμών.
Πού βρισκόμαστε τώρα; Η αποφυγή των distress funds ξεχάστηκε. Τώρα βρισκόμαστε στη φάση «τα κόκκινα δάνεια θα γίνουν πηγή ανάπτυξης». Η φράση ανήκει στον αντιπρόεδρο Δραγασάκη, που εμφανίστηκε στο Mega για να εξηγήσει πως «μας ενδιαφέρει η επιχείρηση να συνεχίσει να λειτουργεί» και γι' αυτό θα πρέπει να βρεθούν επενδυτές. Αν δε βρεθούν επενδυτές, τότε κάποια από τα «κόκκινα» δάνεια θα μπουν σε μια εταιρία διαχείρισης ενεργητικού που θα φτιάξουν από κοινού οι τράπεζες (πάει και η bad bank, όπως αντιλαμβάνεστε) και «ίσως να πουληθούν». Τραπεζίτες που δε θέλουν να κατονομαστούν αποκάλυψαν ότι το ΚΥΣΟΙΠ, που συνεδρίασε υπό τον Δραγασάκη την περασμένη εβδομάδα, αποφάσισε τα μεγάλα μη εξυπηρετούμενα επιχειρηματικά δάνεια να πουληθούν, γιατί αλλιώς οι τράπεζες δεν μπορούν να εξυγιανθούν. Τα distress funds, βέβαια, δε θα αγοράσουν τέτοια δάνεια για να γίνουν μέτοχοι στις επιχειρήσεις με στόχο να συνεχιστεί η λειτουργία τους και να κερδίσουν απ' αυτή (δηλαδή να εγκλωβιστούν, όπως το λένε στη γλώσσα των ραντιέρηδων), αλλά για να μπορέσουν να βάλουν λουκέτο, να ξεπουλήσουν και να πάρουν αμέσως το κεφάλαιο και το κέρδος τους.
Μετά, θα πάρουν σειρά τα μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια. Κι αν τα distress funds δε δείξουν ενδιαφέρον γι' αυτά, οι ίδιες οι τράπεζες θα δημιουργήσουν ένα εγχώριο distress fund με στόχο να πάρουν πίσω τα λεφτά τους μέσω μαζικών πλειστηριασμών. Ο,τι έμεινε αρύθμιστο την περίοδο των δύο προηγούμενων Μνημονίων (τα «κόκκινα» δάνεια και η προστασία της πρώτης κατοικίας είναι τέτοια ζητήματα) θα ρυθμιστεί τώρα. Η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου «σκουπίζει».
