Υπέρ των σκληρών ταξικών φραγμών της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) και του κλειστού αριθμού εισακτέων τοποθετούνται για άλλη μια φορά οι Πρυτάνεις των ΑΕΙ, μόνο που θέλουν να τους ορίζουν οι ίδιοι.
Αυτές, είναι μεταξύ άλλων οι προτάσεις που προέκυψαν κατά την 1η Προσύνοδο, και οι οποίες θα υποβληθούν στην 113η Σύνοδο Πρυτάνεων που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο του 2027, ώστε να αποτελέσουν και επίσημες θέσεις των Πρυτάνεων ενόψει και του «εθνικού διαλόγου» για την «αναμόρφωση» του Λυκείου και την πρόσβαση στα ΑΕΙ (θυμίζουμε ότι και τρία σενάρια της ενδιάμεσης έκθεσης της Επιτροπής Διαλόγου για την εισαγωγή στα ΑΕΙ προβλέπουν πανελλήνιες εξετάσεις).
ΕΒΕ και κλειστός αριθμός εισακτέων είναι τα δύο πολύ σημαντικά «μαχαίρια» που αποκεφαλίζουν κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες υποψήφιους και στερούν από την πρόσβαση στα ΑΕΙ τα όνειρα, ειδικά των παιδιών της εργατικής τάξης, της φτωχής αγροτιάς και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων των εργαζόμενων. Θυμίζουμε ότι η ΕΒΕ, που άρχισε να εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2021 (νόμος Κεραμέως 4777/17-2-2021 άρθρο 4Β), φράζει το δρόμο προς τα ΑΕΙ περίπου του 1/3 των υποψήφιων κάθε χρονιάς που συμμετέχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις.
Οι Πρυτάνεις ζητούν να καθορίζουν τα Πανεπιστήμια τον κλειστό αριθμό εισακτέων και την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής ανά Σχολή ή Τμήμα, με διεύρυνση του εύρους διακύμανσής της.
Ολα αυτά παρουσιάζονται ως ενίσχυση του αυτοδιοίκητου των ΑΕΙ και μαζί με την πρόταση της Προσυνόδου για δυνατότητα δεύτερης ευκαιρίας εισαγωγής φοιτητών σε ενδεχόμενες κενές θέσεις Σχολών / Τμημάτων, στοχεύουν στον περιορισμό του ενδεχόμενου να κλείσουν Τμήματα, ιδιαίτερα των περιφερειακών ΑΕΙ, που εμφανίζουν δεκάδες και εκατοντάδες κενές θέσεις.
Πρόκειται για μπαλώματα, που δεν λύνουν το βασικό πρόβλημα της εργαζόμενης κοινωνίας, που είναι οι πάρα πολύ δύσκολες οικονομικές συνθήκες που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά και αδυνατούν να στηρίξουν τις σπουδές των παιδιών τους μακριά από τον τόπο κατοικίας και το τεράστιο κόστος σπουδών, αποτέλεσμα της ακρίβειας, της έλλειψης ή και απουσίας φοιτητικών εστιών, της κυβερνητικής πολιτικής μη ουσιαστικής ενίσχυσης της φοιτητικής στέγης, των ενοικίων που έχουν φθάσει «στο θεό», κ.λπ. Φέτος, περίπου 400 επιτυχόντες στο Πανεπιστήμιο Πατρών, 192 στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, 184 στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο δεν προχώρησαν σε ηλεκτρονική εγγραφή για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027. Συνολικά, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, 3.666 επιτυχόντες το 2026 στα Πανεπιστήμια δεν ολοκλήρωσαν την εγγραφή τους σε αυτά!
Οι Πρυτάνεις, που ψέλλιζαν την αντίθεσή τους όταν καταστρατηγήθηκε το άρθρο 16 του Συντάγματος, όταν ξεκίνησε το σίριαλ των ιδιωτικών «πανεπιστημίων»-πανεπιστημοποιημένων κολλεγίων και απουσίαζαν από κάθε αγώνα, τώρα έκαναν ακόμα ένα βήμα πίσω. Αποδέχονται την ύπαρξη των ιδιωτικών «πανεπιστημίων», την θεωρούν τετελεσμένη, ακόμη και μετά τις αποκαλύψεις για τις άθλιες μεθοδεύσεις επιβολής τους [συνεχείς δηλώσεις-εντολές που προκαταλάμβαναν τις αποφάσεις της υποτιθέμενης «ανεξάρτητης» ΕΘΑΑΕ, ψήφιση νυχτερινής (ν)τροπολογίας για να μη χάσουν οι εγγεγραμμένοι φοιτητές-πελάτες χρόνο σπουδών και πιστωτικές μονάδες] και τις ακυρωτικές αποφάσεις του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις οποίες ακυρώθηκαν οι άδειες λειτουργίας και όλα τα προγράμματα σπουδών αυτών των τριών -από τα τέσσερα- ιδιωτικών «πανεπιστημίων», που αδειοδοτήθηκαν με διαδικασίες fast track το 2025.
Και την αποδέχονται όταν βάζουν αίτημα να ισχύσουν «αντίστοιχα κριτήρια εισαγωγής φοιτητών/φοιτητριών στα Ν.Π.Π.Ε. με εκείνα των δημοσίων Πανεπιστημίων (π.χ. ίδια Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής)».
Η πρόταση αυτή των Πρυτάνεων είναι πέρα για πέρα ανεδαφική και διατυπώνεται ως πρόσχημα για να φανεί τάχα ότι οι Πρυτάνεις θέλουν αυστηρά κριτήρια εισαγωγής και στα ιδιωτικά «πανεπιστήμια»-πανεπιστημιοποιημένα κολλέγια.
Εμείς από τον καιρό ακόμα της διαβούλευσης του νόμου για τα ιδιωτικά μαγαζιά των εμπόρων της ανώτατης εκπαίδευσης είχαμε προειδοποιήσει ότι τελικά δεν θα εφαρμοστεί καν η ΕΒΕ για την εγγραφή στα Ν.Π.Π.Ε.
Γράφαμε τότε τα εξής:
Πέρα από την τελική μορφή που θα έχει αυτή η διάταξη στο σχέδιο νόμου και ακόμη περισσότερο στον ίδιο το νόμο, εάν και εφόσον ψηφιστεί, εμείς θα κάνουμε μια απλή ρητορική ερώτηση, παίρνοντας υπόψη και το γεγονός ότι απόλυτο κουμάντο στα παραρτήματά τους κάνουν τα μητρικά πανεπιστήμια και οι όροι φοίτησης σε αυτά τα παραρτήματα είναι ίδιοι με τους όρους που ισχύουν για το μητρικό Ιδρυμα:
Ποιο ιδιωτικό πανεπιστήμιο, λοιπόν, θα έρθει να ιδρύσει στην Ελλάδα παράρτημα με τον όρο της ΕΒΕ όταν για την εγγραφή στο μητρικό πανεπιστήμιο απαιτείται απλά η απόκτηση απολυτήριου Λυκείου; Στο ίδιο το ιδιωτικό Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, που τόσο θαυμάζει ο Πιερρακάκης, μοναδική προϋπόθεση εγγραφής είναι το απολυτήριο Λυκείου. Γιατί, επομένως, αυτό το ιδιωτικό μαγαζί με τα πανάκριβα δίδακτρα να έρθει στην Ελλάδα προς αναζήτηση «πελατών», ο αριθμός των οποίων θα είναι έτσι κι αλλιώς περιορισμένος λόγω της ΕΒΕ;
Είμαστε σίγουροι ότι αυτή η «προϋπόθεση» της ΕΒΕ που τώρα μπήκε για τα μάτια, στη συνέχεια θα απαλειφθεί όταν θα βγουν τα «μαχαίρια» από τα ιδιωτικά μαγαζιά των εμπόρων της γνώσης και από την ΕΕ γιατί «νοθεύεται ο ανταγωνισμός».
Μισή ώρα αργότερα, αφού δημοσιοποιήσαμε το πώς εμείς αντιλαμβανόμαστε αυτήν την δημαγωγική «προϋπόθεση», ο Πιερρακάκης, αναρτώντας το νομοσχέδιο στη Διαβούλευση, πιστοποίησε πως δεν θα ισχύσει η ΕΒΕ.
Πώς συνέβη αυτό; Με την περίπτωση δ) στο σχετικό άρθρο 146 του σχεδίου νόμου με τον ψευδεπίγραφο τίτλο: «Ενίσχυση του Δημόσιου Πανεπιστημίου –Πλαίσιο λειτουργίας μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων»:
«δ) Για τους αποφοίτους της περ. α) πριν από το σχολικό έτος 2021 εφαρμόζονται οι όροι και οι προϋποθέσεις που ισχύουν για το μητρικό ίδρυμα για την εισαγωγή φοιτητών».
Δηλαδή, για τους απόφοιτους των Λυκείων πριν το 2021, (που δεν ίσχυε για το ελληνικό σύστημα εισαγωγής στα Δημόσια ΑΕΙ η ΕΒΕ), δεν απαιτείται καμιά Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής για την είσοδο στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, παρά μόνο το απολυτήριο Λυκείου.
Προσθέτοντας αυτήν την εξαίρεση, ο Πιερρακάκης, δημιούργησε απολύτως συνειδητά την πρώτη βάση για να ακυρωθεί στο επόμενο στάδιο -ίσως και με την κατάθεση του νομοσχέδιου στη Βουλή- η ΕΒΕ για το σύνολο των ενδιαφερόμενων να γραφτούν σε κάποιο ιδιωτικό μαγαζί των εμπόρων της γνώσης.
Διότι σίγουρα θα υπάρξουν προσφυγές, επειδή δημιουργούνται ζητήματα διαφορετικής αντιμετώπισης υποψηφίων, ζητήματα ισονομίας των πολιτών, πέρα από το γεγονός ότι με βάση και το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο (Γενική Συμφωνία για τις Συναλλαγές στον τομέα των Υπηρεσιών (GATS), απόφαση 66/18 του ΔΕΕ), με το οποίο η εκπαίδευση θεωρείται «υπηρεσία» και ως τέτοια εντάσσεται στις προβλέψεις και αρμοδιότητες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΥ)!, θα υπάρξει παρέμβαση από την ΕΕ γιατί «νοθεύεται ο ανταγωνισμός», γιατί η Ελλάδα «τροποποιεί τους όρους ανταγωνισμού υπέρ των υπηρεσιών ή φορέων παροχής υπηρεσιών της, σε σύγκριση με παρεμφερείς υπηρεσίες ή φορείς παροχής υπηρεσιών οποιουδήποτε άλλου μέλους».
Το κείμενο προτάσεων 1ης προσυνόδου προς την 113η Σύνοδο:
«Τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου 2026, πραγματοποιήθηκε στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, η πρώτη (1η) Προπαρασκευαστική Συνεδρία (Προσύνοδος) για τη διαμόρφωση προτάσεων προς την 113η Σύνοδο Πρυτάνεων των Ελληνικών Α.Ε.Ι..
Το Προεδρείο της Συνόδου Πρυτάνεων, ο Γεράσιμος Σιάσος Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (Προεδρεύων) και ο Σταμάτης Αγγελόπουλος Πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, καλωσόρισαν τους Πρυτάνεις και Αντιπρυτάνεις των δημόσιων Πανεπιστημίων. Η πρωτοβουλία της πραγματοποίησης Προπαρασκευαστικών Συνεδριάσεων με σκοπό την προετοιμασία και σε βάθος συζήτηση των κρίσιμων θεμάτων που αφορούν τα Πανεπιστήμια καλωσορίσθηκε ένθερμα από τις ηγεσίες των Πανεπιστημίων.
Στην 1η Προσύνοδο συμμετείχε, κατόπιν πρόσκλησης, ο Πρόεδρος του Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία κ. Μιχαήλ Σφακιανάκης.
Η Σύνοδος Πρυτάνεων εκφράζει την έντονη αντίθεση της στην ποινικοποίηση των ακαδημαϊκών διαδικασιών που σχετίζονται με τις πιστοποιήσεις προγραμμάτων σπουδών από την ΕΘΑΑΕ.
Προτάσεις προς την 113η Σύνοδο Πρυτάνεων (Φεβρουάριος 2027):
Αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων – Συνταγματική Αναθεώρηση
-Η πλήρης αυτοδιοίκηση των Πανεπιστημίων αποτελεί συνταγματική επιταγή, η οποία δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί στην πράξη. Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο περιορίζει σημαντικά την αυτοδιοίκηση των δημόσιων Πανεπιστημίων μέσω υπερβολικής νομοθετικής ρύθμισης, ενώ δεν προβλέπει αντίστοιχες ρυθμίσεις για τα Ν.Π.Π.Ε..
-Η έλλειψη ουσιαστικής αυτοδιοίκησης επηρεάζει κρίσιμες λειτουργίες των Πανεπιστημίων, όπως την εισαγωγή φοιτητών, την οικονομική διαχείριση, τη στελέχωση και την ακαδημαϊκή λειτουργία.
-Απαιτείται ενίσχυση της θεσμικής, οικονομικής και ακαδημαϊκής αυτοδιοίκησης, με μεγαλύτερη ευθύνη και αρμοδιότητα των ίδιων των πανεπιστημιακών οργάνων.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΟΥ:
α) Καθορισμός αριθμού εισακτέων φοιτητών από τα Πανεπιστήμια.
β) Δυνατότητα ακαδημαϊκής ανάπτυξης νέων Τμημάτων στα Πανεπιστήμια με αποφάσεις των οργάνων τους.
γ) Δυνατότητα θεσμοθέτησης του Πρυτανικού Συμβουλίου με τους Εσωτερικούς Κανονισμούς των Πανεπιστημίων.
δ) Διαδικασία εκλογής μελών ΔΕΠ, τροποποιήσεις νομοθετικού πλαισίου.
ε) Εξαίρεση από το Δημόσιο Λογιστικό των Προγραμμάτων Έρευνας των ΕΛΚΕ, όταν δεν αφορούν ευρωπαϊκές ή εθνικές χρηματοδοτήσεις.
Νέο Σύστημα Εξετάσεων για την εισαγωγή στα Α.Ε.Ι.
Προτάσεις προς την 113η Σύνοδο Πρυτάνεων (Φεβρουάριος 2027):
-Τα ΑΕΙ να έχουν την αρμοδιότητα να καθορίζουν τον αριθμό εισακτέων και την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής ανά Σχολή/Τμήμα με διεύρυνση της δυνατότητας διακύμανσης της ΕΒΕ.
-Δυνατότητα δεύτερης ευκαιρίας εισαγωγής φοιτητών σε ενδεχόμενες κενές θέσεις Σχολών / Τμημάτων.
-Αντίστοιχα κριτήρια εισαγωγής φοιτητών/φοιτητριών στα Ν.Π.Π.Ε. με εκείνα των δημοσίων Πανεπιστημίων (π.χ. ίδια Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής).
Ο Προεδρεύων της 113ης Συνόδου Πρυτάνεων
Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών
Καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος»
Γιούλα Γκεσούλη
