Δεν ξέρουμε αν ο Π. Λαφαζάνης θεωρεί τον εαυτό του τυχερό ή άτυχο. Τυχερό επειδή ο ορυμαγδός των νέων αντιλαϊκών μνημονιακών μέτρων έπνιξε το φιάσκο της Ρωσίας ή άτυχο επειδή πιστεύει ότι μπορεί να παρουσιάσει το φιάσκο ως μεγάλη πολιτική πρωτοβουλία, η οποία αποτελεί έμπρακτο δείγμα των εναλλακτικών δυνατοτήτων ανάπτυξης. Εναλλακτικών δυνατοτήτων στην ύπαρξη των οποίων επιμένουν στενοί συνεργάτες του στο υπουργείο, σε άρθρο που συνέγραψαν για την ιστοσελίδα της λαφαζανικής φράξιας Iskra (δημοσιεύτηκε την περασμένη Τρίτη). Εν πάση περιπτώσει, ας αφήσουμε τις εικασίες και ας δούμε τι συνέβη στη Ρωσία.
Στη Ρωσία ο Λαφαζάνης υπέγραψε με τον υπουργό Ενέργειας Αλεξάντερ Νόβακ «Μνημόνιο Συνεργασίας για την κατασκευή και λειτουργία αγωγού φυσικού αερίου στο έδαφος της Ελληνικής Δημοκρατίας». Καταρχάς, πρέπει να επισημανθεί ότι ένα Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ δύο κρατών είναι περισσότερο ένα κείμενο ηθικής δέσμευσης, χωρίς καμιά νομική υπόσταση και χωρίς καμιά πολιτική αξία. Το αναφέρει και το συγκεκριμένο Μνημόνιο στην παράγραφο 4 του άρθρου 7: «Το παρόν Μνημόνιο δεν αποτελεί διεθνή σύμβαση ή οποιοδήποτε άλλο έγγραφο νομικά δεσμευτικό και, ως εκ τούτου, δεν δημιουργεί δικαιώματα ή υποχρεώσεις που διέπονται από το διεθνές δίκαιο».
Αυτά τα κείμενα είναι πολιτικά ανίσχυρα, γιατί οι πολιτικές συμπεριφορές αλλάζουν αν αλλάξουν οι συνθήκες. Από τη στιγμή που το ζητούσε η ελληνική πλευρά, οι Ρώσοι δεν είχαν κανένα πρόβλημα να το υπογράψουν. Καμιά νομική δέσμευση δεν αναλαμβάνουν (επομένως τα χέρια τους είναι εντελώς λυτά), ενώ παράλληλα κερδίζουν εντυπώσεις κάνοντας επαφές με μια χώρα που ανήκει στην ΕΕ και την Ευρωζώνη.
Η πλήρης αδιαφορία των ρώσων ιμπεριαλιστών για το συγκεκριμένο έργο φαίνεται και από την πρόβλεψη του Μνημονίου για έναρξη κατασκευής του έργου το 2016 και λειτουργία του Νότιου Ευρωπαϊκού Αγωγού (το Greek Stream εγκαταλείφθηκε και επιλέχτηκε μια πιο… ευρωπαϊκή ονομασία) «έως το τέλος του 2019». Ενα έργο για το οποίο δεν έχουν βρεθεί ακόμη οι χώρες από τις οποίες θα περάσει (FYROM και Σερβία έχουν φύγει από το σχέδιο και πλέον βολιδοσκοπείται η Ιταλία, που φυσικά θα θέσει τους δικούς της όρους, αν ενδιαφερθεί για το έργο), ούτε οι χώρες-πελάτες, θα ξεκινήσει να κατασκευάζεται σε ένα χρόνο! Και η Κομισιόν, από την οποία πρέπει υποχρεωτικά να παρθεί έγκριση σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία (3ο Ενεργειακό Πακέτο); Για να περάσει από την έγκριση της Κομισιόν ο ΤΑΡ χρειάστηκαν πάνω από δυο χρόνια και ο Λαφαζάνης θέλει να μας πείσει ότι μέσα σ’ ένα χρόνο θα έχει δοθεί η έγκριση της Κομισιόν, θα έχουν γίνει οι εγκρίσεις των οδεύσεων από τις Ρυθμιστικές Αρχές Ενέργειας των χωρών διέλευσης και θα έχουν βρεθεί και οι πελάτες (για να έχει οικονομικό ενδιαφέρον το έργο)! Κάτι σε… Αγιασοφιά του Μελισσανίδη φέρνει το όλο «πρότζεκτ».
Με την ευκαιρία να θυμίσουμε την πονεμένη (για τον ελληνικό καπιταλισμό) ιστορία του περιβόητου South Stream. Οι Ρώσοι ακύρωσαν το έργο, χωρίς να δώσουν κανένα λογαριασμό στις χώρες διέλευσης. Ολη η «αγορά» ξέρει γιατί τον ακύρωσαν. Γιατί οι Γερμανοί προσφέρθηκαν να αναβαθμίσουν τη μεταξύ τους συνεργασία, να κατασκευάσουν και δεύτερο αγωγό πέραν του North Stream και να τροφοδοτείται μέσω Γερμανίας η υπόλοιπη Κεντρική Ευρώπη με ρωσικό φυσικό αέριο. Γιατί, λοιπόν, να βάλουν μπροστά οι Ρώσοι ένα δεύτερο σχέδιο, ανάλογο μ’ αυτό του South Stream που ακύρωσαν; Και γιατί η Γερμανία να επιτρέψει στην ελεγχόμενη απ’ αυτή Κομισιόν να εγκρίνει την κατασκευή αυτού του αγωγού, που θα λειτουργήσει ανταγωνιστικά στο γερμανικό ενεργειακό σχέδιο;
Δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε που ο Λαφαζάνης ανακοίνωσε περιχαρής πως όχι μόνο θα κατασκευαστεί ο αγωγός, αλλά οι Ρώσοι θα δώσουν και προκαταβολή από 3 μέχρι 5 δισ. ευρώ, ώστε να διευκολύνουν και το χρηματοδοτικό πρόβλημα της Ελλάδας. Πραγματικά δεν ξέρουμε αν είναι τόσο αδίστακτος πολιτικός απατεώνας, που επιδιώκει εντυπώσεις της στιγμής αδιαφορώντας για τη διάψευσή τους πολύ σύντομα, ή αν τον παραμύθιασε κάποιος ρώσος παράγοντας με τη χρήση βότκας και χαβιαριού. Εκείνο που ξέρουμε είναι πως τα περί προκαταβολής είχαν διαψευστεί σχεδόν αμέσως από τη ρωσική πλευρά, ενώ στο Μνημόνιο διαβάζουμε πως η ρωσική πλευρά απλώς «θα διευκολύνει την Εταιρεία Ειδικού Σκοπού για την απόκτηση της αναγκαίας χρηματοδότησης για την υλοποίηση και την εκτέλεση του Εργου». Οι Ρώσοι δε δεσμεύονται ούτε για τη μελλοντική χρηματοδότηση του έργου, αλλά αναφέρουν απλώς ότι θα βοηθήσουν τη μικτή ελληνορωσική εταιρία που θα δημιουργηθεί να βρει χρηματοδότηση (από τράπεζες εννοείται).
Εχουμε, λοιπόν, έναν αγωγό που αυτή τη στιγμή γνωστή είναι μόνο η αφετηρία του: τα ελληνοτουρκικά σύνορα. Δεν γνωρίζουμε ούτε την όδευσή του ούτε τον τελικό προορισμό του. «Η όδευση και επακριβείς τεχνικές παράμετροι του Νότιου Ευρωπαϊκού Αγωγού, συμπεριλαμβανομένων της πίεσης, της διαμέτρου του αγωγού κ.α. θα καθορισθούν στη βάση της Μελέτης Σκοπιμότητας» αναφέρει το Μνημόνιο. Εχουμε, δηλαδή, ένα σχέδιο κυριολεκτικά επί χάρτου. Παρά ταύτα, ο Λαφαζάνης, με το γνωστό φανφαρονισμό του, κάνει λόγο για «ιστορικής σημασίας Μνημόνιο Συνεργασίας»! Και συνέχισε με μπουρδολογίες ανάλογου επιπέδου, τις οποίες δεν αξίζει τον κόπο να σχολιάσουμε.
Θα το ξαναπούμε για μια ακόμη φορά. Τις ενεργειακές αποφάσεις που αφορούν την Ελλάδα θα τις πάρουν οι Αμερικανοί και οι Γερμανοί. Επί 20 χρόνια καρκινοβατούσε ο περιβόητος αγωγός Μπουργκάς-Αλεξανδρούπολης. Κι όταν όλοι πίστεψαν ότι επιτέλους θα γίνει (επί κυβέρνησης Καραμανλή το 2008), οι Αμερικάνοι κατάφεραν να τον ακυρώσουν, χρησιμοποιώντας τον Μπορίσοφ στη Βουλγαρία και τον Γιωργάκη Παπανδρέου στην Ελλάδα. Μέσα από άλλες διαδικασίες οι Γερμανοί ανάγκασαν τους Ρώσους να ακυρώσουν το σχέδιο κατασκευής του South Stream. Οι ρώσοι ιμπεριαλιστές γνωρίζουν πώς παίζεται το παιχνίδι και παζαρεύουν με τους ανταγωνιστές τους στο δικό τους επίπεδο, τους Αμερικανούς, τους Γερμανούς, τους Γάλλους τους Ιταλούς. Οχι με τον Λαφαζάνη και τον Τσίπρα. Ακόμη και ο Turkish Stream δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα κατασκευαστεί, γιατί μπορεί η Τουρκία να μην είναι μέλος της ΕΕ και να μη δεσμεύεται από τις διαδικασίες της, βρίσκεται όμως στη σφαίρα επιρροής των Αμερικανών που έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν τις θελήσεις τους.
Ο Λαφαζάνης βρήκε ένα καλό (έτσι νομίζει) εργαλείο για να παίζει τα παιχνίδια του και να ενισχύει τη θέση του στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ και ο Τσίπρας δεν έχει κανένα λόγο να τον εμποδίσει, γιατί εκτός των άλλων τον έχει ανάγκη για την επιβίωση της κυβέρνησής του. Μια κυβέρνηση που προσκυνά τους ιμπεριαλιστές δανειστές και υποτάσσεται στις υπαγορεύσεις τους, φορτώνοντας τον ελληνικό λαό με νέα μνημονιακά μέτρα (που προστίθενται στα παλιά) δεν μπορεί να πάει κόντρα στο ευρωενωσίτικο ιμπεριαλιστικό κατεστημένο και να μετατραπεί σε «μια ανοικτή ενεργειακή γέφυρα», όπως λέει το απύλωτο στόμα του δημαγωγού Λαφαζάνη.
