Αλλο τα πολιτικάντικα παιχνίδια και άλλο η κρίση

Ο Τζανακόπουλος κούνησε αυστηρά το δάχτυλο, μ' εκείνο το ύφος του καβαλημένου καλαμιού: «Το πρόβλημα μερικές φορές είναι το εξής: Οταν ο κ. Στουρνάρας δεν πρέπει να μιλήσει, μιλάει και πολιτικολογεί -ήθελε να βάλει τη χώρα σε νέα μνημονιακά δεσμά- και όταν πρέπει να μιλήσει, σιωπά. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που πρέπει ο κ. Στουρνάρας να εξηγήσει με ποιο τρόπο σκοπεύει να το επιλύσει». Ο Παππάς, αν και παντελώς αναρμόδιος, αλλά με το φανατισμό του ανθρώπου που θα ήθελε να είναι Τζανακόπουλος στη θέση του Τζανακόπουλου, πετάχτηκε σαν ελατήριο: «Για άλλη μια φορά ο κεντρικός τραπεζίτης συμπεριφέρεται ως πρώην υπουργός Οικονομικών μιας πολιτικής που άσκησε ο ίδιος και είχε τα αποτελέσματα που είχε και καταδικάστηκε από τον ελληνικό λαό. Ο κ. Στουρνάρας θα πρέπει να προσηλωθεί στα καθήκοντά του ως κεντρικός τραπεζίτης και να μην παρεμβαίνει με τρόπο “άγαρμπο“ και επικοινωνώντας με διεθνείς αντιπροσωπίες. Ο κ. Στουρνάρας θα έπρεπε να είχε παρέμβει όταν είχαμε τα προβλήματα με τις τραπεζικές μετοχές. Τα άλλα να τα αφήσει στην Πολιτεία που είναι αρμόδια».
 
Ο υπουργός Φρέντο και Πρωινού, Αλέκος Φλαμπουράρης, που πολύ πρόσφατα πήρε και την αρμοδιότητα της εποπτείας των τραπεζών, δεν είπε τίποτα. Αντίθετα, αφήνει να διαρρεύσει ότι επικοινωνεί τηλεφωνικά με τον Στουρνάρα, σε καλό κλίμα, και κατανοεί τη στάση του. Ούτε ο -επίσης αρμόδιος- Τσακαλώτος μίλησε. Ούτε ο αντιπρόεδρος και υπουργός Οικονομίας Δραγασάκης, που είχε την εποπτεία των τραπεζών κατά την π.Φ. (προ Φλαμπουράρη) περίοδο και εξακολουθεί να είναι πρόεδρος του ΚΥΣΟΙΠ (Κυβερνητικό Συμβούλιο Οικονομικής Πολιτικής).
 
Διάσταση κορυφής; Αν αναλογιστούμε ότι στο δεύτερο «στρατόπεδο» συμμετέχει ο umber alles στο επιτελείο του Τσίπρα, Φλαμπουράρης, δε θα καταλήξουμε στα περί διάστασης κορυφής. Νομίζουμε ότι έχουμε απλά τη γνωστή για τον ΣΥΡΙΖΑ διγλωσσία: μια γλώσσα για το «πόπολο» (για όλα φταίει ο Στουρνάρας, που συνεργάζεται με τη ΝΔ και «σορτάρουν» στο Χρηματιστήριο) και μια γλώσσα για τις «αγορές», την οποία εκφράζουν ο Φλαμπουράρης με την αφωνία του και οι Δραγασάκης-Τσακαλώτος με σύντομες παρεμβάσεις τους, που αναλύουν «ψύχραιμα» το φαινόμενο, χωρίς ν' αφήσουν ούτε υπαινιγμό κατά του Στουρνάρα.
 
Ο Στουρνάρας, πάντως, μίλησε. Το ξέρει καλά το πολιτικό παιχνίδι κι όταν είδε ότι το «περιβάλλον» Τσίπρα τον στοχοποιεί στο αδαές περί τα τραπεζικά και χρηματιστηριακά κόλπα εκλογικό ακροατήριο, βγήκε και έκανε μια τυπική δήλωση: «Η συνεχιζόμενη βελτίωση της ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών αντανακλά τη βελτίωση της κατάστασης του ελληνικού χρηματοπιστωτικού συστήματος. Οι χρηματιστηριακές εξελίξεις του τραπεζικού κλάδου τις προηγούμενες ημέρες δεν σχετίζονται με την υγεία των ελληνικών τραπεζών, αλλά με καθαρά εξωγενείς παράγοντες, όπως η άνοδος των επιτοκίων διεθνώς και ιδιαίτερα σε γειτονικές με την Ελλάδα χώρες».
 
Είναι δυνατόν, αυτή η τυπική δήλωση να σταματήσει τις εξελίξεις στο Χρηματιστήριο και τη μεγάλη πίεση στις τιμές των τραπεζικών μετοχών; Οχι βέβαια. Οι όμιλοι που οργανώνουν αυτή την επιχείρηση είναι πανίσχυροι μονοπωλιακοί όμιλοι (όλος ο καλός ο κόσμος: Morgan Stanley, JP Morgan, Merrill Lynch, Bank of America κτλ.), που κινούνται με βάση τις δικές τους εκτιμήσεις και στοχεύσεις και δεν περιμένουν να τους «ανοίξει τα μάτια» ο κάθε Στουρνάρας (πόσω μάλλον ο κάθε Φλαμπουράρης). Αυτό αποδείχτηκε την ίδια κιόλας μέρα, όταν οι τραπεζικές μετοχές, μετά από ένα τριήμερο καθοδικό «ράλι» (πάνω από 11% συνολικά), πήγαν αρχικά να ανακάμψουν, αλλά στο κλείσιμο κατέγραψαν και πάλι πτώση. Με οριακή πτώση (0.05%) έκλεισε και ο γενικός δείκτης στο ΧΑΑ.
 
Εχει, όμως, σημασία από την άποψη του εσωτερικού πολιτικού παιχνιδιού η δήλωση του Στουρνάρα. Αφοπλίζει, τρόπον τινά, την προπαγάνδα της ΝΔ και των αντιπολιτευόμενων ΜΜΕ, που κατηγορούσαν τον ΣΥΡΙΖΑ για τις εξελίξεις στο Χρηματιστήριο και στις τιμές των τραπεζικών μετοχών, δημιουργώντας ένα κλίμα καταστροφολογίας, το οποίο πάντοτε ευνοεί την αντιπολίτευση. Γι' αυτό άλλωστε ο Στουρνάρας δεν έκανε αυτή την τυπική δήλωση από την πρώτη στιγμή, αλλά άφησε να περάσει μια εβδομάδα από τη «μαύρη Τετάρτη» της 3ης του Οκτώβρη και μόνο μετά τα «μπινελίκια» που του έριξαν δημόσια οι Τζανακοπουλοπαππάδες. Πολιτικά παιχνίδια παίζει και ο Στουρνάρας κι αυτό δεν είναι κρυφό. Γι' αυτό και οι συριζαίοι ζητούσαν να κάνει δήλωση ο Στουρνάρας και όχι ο SSM (Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός της ΕΕ), που είναι αρμόδιος για τη σταθερότητα του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος και αυτός που οργάνωσε πριν από μερικούς μήνες τα περιβόητα stress tests, τα οποία «πέρασαν» και οι ελληνικές συστημικές τράπεζες.
 
Για να μην μπλέκουμε με μακροσκελείς αναλύσεις, που δεν προσφέρονται για το χώρο ενός δημοσιογραφικού άρθρου, πηγαίνουμε κατευθείαν στο συμπέρασμα. Οι ελληνικές τράπεζες δέχονται επιθέσεις γιατί είναι αδύναμες και προσφέρονται για κάθε είδους χρηματιστηριακή κερδοσκοπία. Και το ελληνικό κράτος αδυνατεί να στηρίξει τα δικά του συμφέροντα στις τράπεζες, γιατί δεν του το επιτρέπουν οι ιμπεριαλιστές δανειστές. Οι οποίοι παρακολουθούν ψύχραιμα την κατάσταση και αν χρειαστεί θα διατάξουν να γίνει μια ακόμα ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών (με κεφάλαια από το περιβόητο «μαξιλάρι ρευστότητας», δηλαδή με δανεικά κεφάλαια, την αποπληρωμή των οποίων έχει φορτωθεί ο ελληνικόα λαός). Προσπαθούν να το αποφύγουν αυτό, γιατί θα προκληθεί πανικός (τα «σπρεντ» των ελληνικών ομολόγων θα εκτιναχτούν) και η ειδυλλιακή εικόνα της «ολοκλήρωσης του προγράμματος» θα θρυμματιστεί σαν το νέο λογότυπο της ΝΔ.
 
Υπάρχουν και ειδικά τραπεζικά ζητήματα που τροφοδοτούν το τζόγο. Οι τράπεζες δεν έχουν ξεφορτωθεί τα «κόκκινα δάνεια». Αν δοκιμάσουν να ξεφορτωθούν τα μεγάλα πακέτα, τα δάνεια καπιταλιστικών επιχειρήσεων, θα δημιουργηθεί άλλος πανικός, καθώς καπιταλιστές θα δουν τις επιχειρήσεις τους ν' αλλάζουν χέρια. Επομένως, η ίδια η διαδικασία του «ξεφορτώματος» των «κόκκινων δανείων» είναι μια διαδικασία που τροφοδοτεί τον ενδοκαπιταλιστικό ανταγωνισμό και τη διαπλοκή, βεβαίως, βεβαίως, καθώς η κυβέρνηση έχει λόγο στις αποφάσεις που θα ληφθούν, όπως λόγο έχουν και οι μηχανισμοί που ελέγχονται από τους δανειστές (με πρώτο το ΤΧΣ).
 
Ολα αυτά οδηγούν σε ένα γενικότερο συμπέρασμα, που δε σηκώνει αμφισβήτηση: ο ελληνικός καπιταλισμός, παρά την αναιμική ανάκαμψη των τελευταίων τεσσάρων τριμήνων, κάθε άλλο παρά βγήκε από την κρίση. Καθώς μάλιστα πυκνώνουν τα σύννεφα στο διεθνή καπιταλισμό, που άρχισε και πάλι να «λαχανιάζει», οι πιθανότητες ν' αποκτήσει έστω αυτή η αναιμική ανάκαμψη μόνιμο χαρακτήρα μειώνονται. Αυτό σημαίνει πως όχι μόνο δε θα υπάρξουν τα επόμενα δυο-τρία χρόνια κάποια οριακά μερεμέτια στο δημοσιονομικό σκέλος της μνημονιακής πολιτικής, αλλά αντίθετα θα προστεθούν νέα βάρη στις πλάτες του ελληνικού λαού. Τα αστικά κόμματα, όμως, κοιτάζουν μόνο τις εκλογές. Τα υπόλοιπα ανατίθενται στον αυτόματο πιλότο.