Λίγες ώρες μετά την επιβεβαίωση της συντριπτικής ήττας των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές και του περάσματος της πλειοψηφίας και των δύο νομοθετικών σωμάτων του Κογκρέσου των ΗΠΑ στους Δημοκρατικούς, ο «χριστιανός, σύζυγος, πατέρας, αντιπρόεδρος των ΗΠΑ», όπως αυτοσυστήνετει σε όλους τους λογαριασμούς του στα κοινωνικά δίκτυα, Τζέι Ντι Βανς, δημοσίευσε μια ανάρτηση-μανιφέστο, στην οποία αποφαίνεται ότι ο πόλεμος κατά του Ιράν ήταν ο αποκλειστικός λόγος για τη συντριβή των Ρεπουμπλικανών.
Χωρίς να επιτίθεται ευθέως στον Τραμπ, ο Βανς επιτίθεται στην πολιτική Τραμπ σε ό,τι αφορά τον πόλεμο κατά του Ιράν και ζητά τερματισμό του με διπλωματικά μέσα. Θέτει δε ευθέως υποψηφιότητα για την αρχηγία του πολιτικού ρεύματος που ζητά τερματισμό του πολέμου.
Αυτή είναι η ανάρτηση-μανιφέστο του Βανς:
One of the things the data analysts on our side obsessed over was “composition”—whether the electorate looked close enough to 2024 for Republicans to win. And despite polls that showed a Democrat blowout, the data kept on telling us the same story: in some states turnout was merely OK, in other states it was downright amazing, and in no state was it catastrophic. There was a genuine sense of optimism on our team: our people were showing up.
So, I asked the smartest data guy I know, does that mean we’re going to shock the world? “No,” he told me. “We might do better than the polls suggest. But the data is telling us that a lot of Trump/Vance 2024 voters are pissed and planning to vote for the other guys. Our voters are turning out, but they may not vote for us.”
Well, that looks prophetic now. Our voters did show up. In Florida, for example, the electorate was 9 points more Republican than Democrat, just a couple points worse than 2024. Undoubtedly there were places we could have done better on turnout. But the main problem is not turnout. The main problem is that many people who voted for Trump/Vance in 2024 voted for Democrats in 2026.
There will be a lot of infighting and arguing over what happened and why that is. One of the pollsters I really respect told me that our economic messaging wasn’t sharp enough down the stretch. I’m sure that’s true.
But the real reason we lost is obvious to almost everyone.
Another pollster—one of the smartest people I know in politics, told me yesterday we’d lose the generic ballot by 13 points. I felt negative going into Tuesday, but even I was shocked by this. In his polling, he saw that a lot of Trump 2024 voters were angry and planning to vote for Democrats. He asked those voters who had abandoned us what would cause them to come back on our team. The top four answers, accounting for nearly all of the responses were:
1) End the war
2) Focus on cost of living/inflation
3) Put America First
4) Change our relationship to IsraelOur voters showed up. And the above four reasons are why many of them voted for Democrats. This is according to a pollster who nailed the results. While many spent Monday attacking Rachel Campos Duffy for calling for a diplomatic resolution to the conflict, it turns out her political advice was sound. (She’s also a great person.)
In the next few months, there’s going to be a lot of gaslighting. Expect to hear any number of establishment politicians say the solution to our woes is amnesty. I’m open to the idea that we should change enforcement—by focusing more on businesses that hire illegal labor, for instance. But anyone pushing amnesty is lying to you.
The reason we lost is the war. The president himself said so last night.
If you’d like to argue it was worth it, that losing the Senate for the next 6 years was worth it, then do so. Argue it was a worthwhile cost to pay. Agree or disagree, that’s at least honest.
But everyone knows why we lost. And any honest conversation about where we go from here must start there.
I remain hopeful about our country. To the people who are pissed off and want to say, “I told you so”: you’re right, you did tell us so. Take that energy into electing Republicans who share your worldview. To the people who are just pissed at the results, you should be. Let’s take that anger and get back to the work of saving our country.
— JD Vance (@JDVance) November 4, 2026
«Ενα από τα πράγματα με τα οποία είχαν εμμονή οι αναλυτές δεδομένων της δικής μας πλευράς ήταν η “σύνθεση” του εκλογικού σώματος – αν δηλαδή έμοιαζε αρκετά με εκείνο του 2024, ώστε να μπορέσουν να κερδίσουν οι Ρεπουμπλικάνοι. Και παρά τις δημοσκοπήσεις που έδειχναν συντριβή υπέρ των Δημοκρατικών, τα δεδομένα συνέχιζαν να μας λένε την ίδια ιστορία: σε ορισμένες πολιτείες η προσέλευση ήταν απλώς ικανοποιητική, σε άλλες ήταν πραγματικά εκπληκτική και σε καμία πολιτεία δεν ήταν καταστροφική. Υπήρχε μια γνήσια αίσθηση αισιοδοξίας στην ομάδα μας: οι ψηφοφόροι μας έδιναν το παρών.
Ρώτησα λοιπόν τον πιο έξυπνο αναλυτή δεδομένων που ξέρω, αν αυτό σημαίνει ότι θα αφήσουμε τον κόσμο άφωνο. “Οχι”, μου απάντησε. “Μπορεί να τα πάμε καλύτερα από ό,τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις. Αλλά τα δεδομένα μάς λένε ότι πολλοί ψηφοφόροι του διδύμου Τραμπ/Βανς από το 2024 είναι εξοργισμένοι και σχεδιάζουν να ψηφίσουν τους άλλους. Οι ψηφοφόροι μας προσέρχονται στις κάλπες, αλλά μπορεί να μην ψηφίσουν εμάς”.
Λοιπόν, αυτό μοιάζει προφητικό τώρα. Οι ψηφοφόροι μας πράγματι εμφανίστηκαν. Στη Φλόριντα, για παράδειγμα, το εκλογικό σώμα ήταν κατά 9 μονάδες περισσότερο Ρεπουμπλικανικό παρά Δημοκρατικό, μόλις ένα-δύο μονάδες χειρότερα από το 2024. Αναμφίβολα υπήρχαν μέρη όπου θα μπορούσαμε να τα έχουμε πάει καλύτερα στο θέμα της συμμετοχής. Αλλά το κύριο πρόβλημα δεν είναι η συμμετοχή. Το κύριο πρόβλημα είναι ότι πολλοί άνθρωποι που ψήφισαν Τραμπ/Βανς το 2024, ψήφισαν Δημοκρατικούς το 2026.
Θα υπάρξουν πολλές εσωτερικές διαμάχες και καβγάδες για το τι συνέβη και γιατί. Ενας από τους δημοσκόπους που πραγματικά εκτιμώ, μου είπε ότι το οικονομικό μας μήνυμα δεν ήταν αρκετά αιχμηρό στην τελική ευθεία. Είμαι σίγουρος ότι αυτό ισχύει.
Αλλά ο πραγματικός λόγος που χάσαμε είναι προφανής σχεδόν σε όλους.
Ενας άλλος δημοσκόπος —από τους πιο έξυπνους ανθρώπους που γνωρίζω στην πολιτική— μου είπε χθες ότι θα χάναμε στη γενική ψήφο κατά 13 μονάδες. Ημουν αρνητικά προϊδεασμένος πηγαίνοντας προς την Τρίτη, αλλά ακόμη και εγώ σοκαρίστηκα με αυτό. Στις έρευνές του, είδε ότι πολλοί ψηφοφόροι του Τραμπ από το 2024 ήταν θυμωμένοι και σχεδίαζαν να ψηφίσουν Δημοκρατικούς. Ρώτησε αυτούς τους ψηφοφόρους που μας εγκατέλειψαν τι θα τους έκανε να επιστρέψουν στην ομάδα μας. Οι τέσσερις κορυφαίες απαντήσεις, που κάλυπταν σχεδόν το σύνολο των συμμετεχόντων, ήταν:
-
- Τερματισμός του πολέμου
- Εστίαση στο κόστος ζωής / πληθωρισμό
- Πρώτα η Αμερική (Put America First)
- Αλλαγή της σχέσης μας με το Ισραήλ
Οι ψηφοφόροι μας έδωσαν το παρών. Και οι παραπάνω τέσσερις λόγοι είναι η αιτία που πολλοί από αυτούς ψήφισαν Δημοκρατικούς. Αυτά προκύπτουν από έναν δημοσκόπο που προέβλεψε με απόλυτη ακρίβεια τα αποτελέσματα. Ενώ πολλοί ανάλωσαν τη Δευτέρα τους επιτιθέμενοι στην Rachel Campos Duffy επειδή ζήτησε διπλωματική επίλυση της σύγκρουσης, αποδεικνύεται ότι η πολιτική της συμβουλή ήταν σωστή. (Είναι επίσης ένας σπουδαίος άνθρωπος).
Τους επόμενους μήνες θα υπάρξει πολλή παραπλάνηση. Να περιμένετε να ακούσετε πολλούς πολιτικούς του κατεστημένου να λένε ότι η λύση στα δεινά μας είναι η αμνηστία. Είμαι ανοιχτός στην ιδέα ότι πρέπει να αλλάξουμε τον τρόπο επιβολής του νόμου — εστιάζοντας για παράδειγμα περισσότερο στις επιχειρήσεις που προσλαμβάνουν παράνομους εργάτες. Αλλά όποιος προωθεί την αμνηστία σάς λέει ψέματα.
Ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος. Το είπε και ο ίδιος ο πρόεδρος χθες το βράδυ.
Αν θέλετε να επιχειρηματολογήσετε ότι άξιζε τον κόπο, ότι το να χάσουμε τη Γερουσία για τα επόμενα 6 χρόνια άξιζε, τότε κάντε το. Υποστηρίξτε ότι ήταν ένα τίμημα που άξιζε να πληρωθεί. Συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς, αυτό είναι τουλάχιστον έντιμο.
Αλλά όλοι ξέρουν γιατί χάσαμε. Και κάθε ειλικρινής συζήτηση για το πού θα πάμε από εδώ και πέρα, πρέπει να ξεκινήσει από εκεί.
Παραμένω αισιόδοξος για τη χώρα μας. Προς τους ανθρώπους που είναι εξοργισμένοι και θέλουν να πουν, “σας τα λέγαμε”: έχετε δίκιο, πράγματι μας τα λέγατε. Πάρτε αυτή την ενέργεια και διοχετεύστε τη στο να εκλέξετε Ρεπουμπλικάνους που μοιράζονται την κοσμοθεωρία σας. Οσο για εκείνους που είναι απλώς οργισμένοι με τα αποτελέσματα, καλά κάνετε και είστε. Ας πάρουμε αυτόν τον θυμό και ας πιάσουμε ξανά δουλειά για να σώσουμε τη χώρα μας».
H Rachel Campos Duffy, την οποία υπερασπίζεται ο Βανς, είναι μια ισχυρή τηλεπερσόνα του Fox News, που υποστήριξε από την εκπομπή της πως ο πόλεμος πρέπει να τερματιστεί άμεσα διά της διπλωματικής οδού. Απαντώντας στους επικριτές της, η RCD έγραψε στο Χ: «Το να ζητά κανείς τον τερματισμό του πολέμου και την επιστροφή στη διπλωματία και την ειρήνη σημαίνει ότι περνά “στη σκοτεινή πλευρά”; “Αλίμονο σε όσους ονομάζουν το κακό καλό και το καλό κακό, που παρουσιάζουν το σκοτάδι ως φως και το φως ως σκοτάδι”. Ησαΐας 5:20».
Calling for an end to war & a return to diplomacy & peace is crossing “into the dark side”?
“Woe to those who call evil good and good evil, who put darkness for light and light for darkness” Isaiah 5:20
— Rachel Campos-Duffy (@RCamposDuffy) November 2, 2026
Οπως αποδεικνύεται από την ανάρτηση του Βανς, η τηλεπερσόνα του Fox News δεν είναι «μοναχικός λύκος», αλλά «ελεύθερη σκοπεύτρια» ενός ευρύτερου συνασπισμού στο αμερικάνικο «βαθύ κράτος», που θέλει τον άμεσο τερματισμό του πολέμου ενάντια στο Ιράν. Ο Βανς, που ήταν αυτός που διαπραγματεύτηκε το Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ (MoU) και πραγματοποίησε και την πρώτη συνάντηση με την ιρανική διαπραγματευτική ομάδα (Γαλιμπάφ, Αραγτσί κ.ά.) στη Γενεύη, συμφωνώντας στην άμεση κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο και στη διαδικασία πλήρους αποχώρησης του σιωναζιστικού στρατού, «καβαλάει» αυτό το ρεύμα, εμφανίζεται ως ο εκπρόσωπός του στον Λευκό Οίκο και φωνάζει «παρών» για όποια εξέλιξη.
Αυτό που επιβεβαιώνεται, καταρχάς, με την παρέμβαση Βανς είναι ότι μέσα στην αμερικάνικη κυβέρνηση υπάρχουν δύο ρεύματα σε σχέση με τον πόλεμο ενάντια στο Ιράν. Ενα ρεύμα που υποστηρίζει τη συνέχιση του πολέμου με όλα τα μέσα και ένα που υποστηρίζει την εν τοις πράγμασι αναγνώριση της ήττας από το Ιράν και τον τερματισμό του πολέμου με διπλωματικά μέσα.
Η ύπαρξη αυτών των δύο ρευμάτων εξηγεί και τις παλινωδίες της αμερικάνικης πολιτικής έναντι του Ιράν: με τους σιωναζιστές του Τελ Αβίβ ως στρατιωτικούς συμμάχους, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν σφοδρή πολεμική επίθεση κατά του Ιράν – όταν αποδείχτηκε ότι το Ιράν δε γονάτισε, αλλά αντίθετα αντεπιτέθηκε με επιτυχία, μπήκε μπροστά μια διαδικασία αναζήτησης διπλωματικής διεξόδου – το ΜοU του Ισλαμαμπάντ το διαπραγματεύτηκε ο Βανς αλλά το υπέγραψε ο Τραμπ, στη γνωστή καταθλιπτική τελετή που του οργάνωσε ο Μακρόν στις Βερσαλίες – ακολούθησε ο γύρος έμμεσων διαπραγματεύσεων στη Γενεύη, με τους Ιρανούς να εξευτελίζουν τον Βανς και τον τελευταίο να καταπίνει την ντροπή και να κλείνει το γύρο με συμφωνία επί της εφαρμογής ορισμένων από τις προβλέψεις του MoU – ακολούθησε πλήρης υπαναχώρηση των ΗΠΑ και κατάρρευση του MoU – το Ιράν αντιστάθηκε αποτελεσματικά και στο νέο γύρο του πολέμου – αν και βρίσκεται σε εξέλιξη μεσολαβητική διαδικασία και ανταλλαγή προτάσεων από τις δύο πλευρές, με το Ιράν να θέτει σκληρούς προκαταρκτικούς όρους για την επανέναρξη της διπλωματικής διαπραγμάτευσης, η αμερικάνικη θέση δεν έχει ξεκαθαρίσει και κινείται μεταξύ των απειλών που εκτοξεύουν ο Τραμπ και ο Ρούμπιο και της συμφιλιωτικής στάσης που επιδεικνύει ο Βανς, αποστέλλοντας ευγενική επιστολή στον Ρεζαεΐ.
Θα ήταν πολιτικά αφελές να αποδώσει κανείς αυτή την οφθαλμοφανή παλινωδία της αμερικάνικης κυβέρνησης στις απόψεις, στις προσωπικές στοχεύσεις ή/και τις ιδιορρυθμίες προσώπων όπως ο Τραμπ, ο Ρούμπιο και ο Βανς (οι δύο τελευταίοι εμφανίζονται ως αυτοί που θα μονομαχήσουν για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων για τις προεδρικές εκλογές του 2028). Αλίμονο αν η πολιτική μιας ιμπεριαλιστικής δύναμης καθοριζόταν από μερικά πρόσωπα. Τα πρόσωπα μπορεί να παίξουν ρόλο σε μικροπεριόδους, όμως εδώ έχουμε περάσει προ πολλού τη μικροπερίοδο (οχτώ μήνες έχουν περάσει από την πολεμική επίθεση στις 28 Φλεβάρη του 2028 και σχεδόν ενάμισης χρόνος από τον «πόλεμο των 12 ημερών» τον Ιούνη του 2025).
Αντίθετα, οι διαφοροποιήσεις ανάμεσα στους πολιτικούς παράγοντες στην κορυφή του αμερικάνικου πολιτικού συστήματος, καθώς και οι παλινωδίες στην πρακτική εξωτερική πολιτική, πρέπει να αποδοθούν στα αντικρουόμενα συμφέροντα ανάμεσα σε ομάδες αμερικάνικων μονοπωλίων. Για να το πούμε απλά, υπάρχουν τα μονοπώλια που κερδοσκοπούν με τον πόλεμο και τις πολεμικές δαπάνες και τα μονοπώλια που δε θέλουν να δουν τα κέρδη τους να μειώνονται από τις συνέπειες ενός πολέμου που δεν μπορεί να κερδηθεί.
Φυσικά, ο δυϊσμός που μόλις αναφέρθηκε είναι σχηματικός. Τα πράγματα είναι πιο σύνθετα όταν μιλάμε για τον καθορισμό πλευρών της εξωτερικής πολιτικής μιας ιμπεριαλιστικής δύναμης, οι οποίες επηρεάζουν άμεσα τις εξελίξεις στην εσωτερική πολιτική, από τις οικονομικές συνέπειες μέχρι τις συνέπειες στο πολιτικό σύστημα, που παίζουν και αυτές το ρόλο τους.
Με την ανάρτηση-μανιφέστο ο Βανς εμφανίζεται ως εκφραστής των μονοπωλίων και του «βαθέος κράτους» που βλέπουν ότι οι ΗΠΑ, ως συλλογικός ιμπεριαλιστής, χάνουν από τον πόλεμο κατά του Ιράν, καθώς και του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος που πλήρωσε πολιτικά τη συνέχιση του πολέμου. Βάζει ένα πιστόλι στον κρόταφο του Τραμπ, απαιτώντας απ’ αυτόν να υλοποιήσει το τετράπτυχο που, προσχηματικά, αποδίδει σε κάποιον δημοσκόπο: Τερματισμός του πολέμου – Εστίαση στο κόστος ζωής / πληθωρισμό – Πρώτα η Αμερική (βασικό σλόγκαν του MAGA) – Αλλαγή της σχέσης με το Ισραήλ. Εννοείται πως το τελευταίο αφορά το φαίνεσθαι και κυρίως υπονοεί εγκατάλειψη του Νετανιάχου και στήριξη της σιωνιστικής αντιπολίτευσης υπό τον Αϊζενκοτ.
Δεν νομίζουμε πως ο Βανς θα τολμούσε να βγει τόσο επιθετικά, αν δεν είχε τη στήριξη ισχυρών αμερικάνικων μονοπωλίων και παραγόντων του «βαθέος κράτους» και των δεινοσαύρων του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Αυτοί του είπαν να βγει μπροστά, επιτιθέμενος κατά της έως τώρα πολιτικής του Τραμπ στον πόλεμο κατά του Ιράν. Ποιο θα είναι το έπαθλό του;
Αν ο Τραμπ κάνει πίσω και επιστρέψει στο MoU του Ισλαμαμπάντ, ικανοποιώντας τους όρους του Ιράν, ο Βανς θα είναι αυτός που θα ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις και θα αναδειχτεί σε «ειρηνοποιό», παίρνοντας κεφάλι στην κούρσα για το χρίσμα του υποψήφιου προέδρου. Θα έχει ήδη εξασφαλίσει «καλό όνομα» στο MAGA και στο σύνολο των Ρεπουμπλικανών, ενώ θα έχει την οικονομική και μιντιακή στήριξη ισχυρών μονοπωλιακών ομίλων.
Αν ο Τραμπ δεν κάνει πίσω, αλλά επιμείνει στον πόλεμο, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, θα επιδιωχτεί η εκπαραθύρωσή του μέσω των νέων πολιτικών συσχετισμών που διαμορφώθηκαν στο Κογκρέσο. Αν το πράγμα φτάσει εκεί, οι μονοπωλιακοί όμιλοι θα φροντίσουν να εξασφαλιστούν οι ρεπουμπλικανικές θετικές ψήφοι (ή αποχές) στη Γερουσία, ώστε να διαμορφωθεί η πλειοψηφία των 2/3 επί των παρόντων γερουσιαστών, που απαιτείται για να καθαιρεθεί ένας πρόεδρος (impeachment).
Μέχρι τώρα, η σχετική διαδικασία έχει ενεργοποιηθεί μόλις τέσσερις φορές στην ιστορία των ΗΠΑ: μία το πολύ μακρινό 1868 κατά του Αντριου Τζόνσον, που τη γλίτωσε με μόνο μία ψήφο διαφορά. Μία το 1998 κατά του Μπιλ Κλίντον (αθωώθηκε από τη Γερουσία). Και δύο φορές κατά του Τραμπ, το 2019 και το 2021 (αθωώθηκε και τις δύο φορές). Υπάρχει και το προηγούμενο του Ρίτσαρντ Νίξον το 1974, που παραιτήθηκε προτού του υποβάλουν πρόταση μομφής για το σκάνδαλο Γουοτεργκέιτ.
Είναι άλλο, όμως, να υποβάλλεται πρόταση μομφής σε έναν πρόεδρο για ζητήματα που έχουν να κάνουν με την κομματική αντιπαράθεση (αυτό συνέβη και τις τέσσερις προηγούμενες φορές) και άλλο να υποβάλλεται πρόταση μομφής που έχει στη βάση της τη συνέχιση ή τον τερματισμού ενός πολέμου που κήρυξαν και διεξάγουν οι ΗΠΑ στο εξωτερικό. Σ’ αυτή την περίπτωση θα έχουμε πολιτική κρίση στην καρδιά του συστήματος διακυβέρνησης της ισχυρότερης ιμπεριαλιστικής δύναμης του πλανήτη.
Δε θα κάνουμε σενάρια για το πώς θα αντιδράσει ο Τραμπ (ή τι θα τον συμβουλεύσουν οι επικεφαλής των μονοπωλίων που τον στηρίζουν). Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, οι σχετικές διεργασίες λαμβάνουν χώρα υπόγεια και κατά κανόνα τις πληροφορούμαστε από το αποτέλεσμα. Εκείνο που θέλουμε να καταγράψουμε είναι το ότι η ισχυρότερη ιμπεριαλιστική δύναμη εμφανίζεται βαθιά διχασμένη ως προς την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, επειδή εξαπέλυσε έναν πόλεμο που, αν τον κέρδιζε, όλοι οι πόλοι εξουσίας θα πανηγύριζαν με ουρανομήκη «Long live America» και «God bless America», όμως τον χάνει, χάρη στη δίκαιη αντίσταση μιας ανεξάρτητης χώρας, με αποτέλεσμα οι μονοπωλιακοί όμιλοι και το πολιτικό σύστημα να έχουν διχαστεί.
Τέλος, δεν πρέπει να παραλείψουμε να επισημάνουμε ότι ο στρατιωτικός εταίρος των ΗΠΑ στην περιοχή του πολέμου, το μαντρόσκυλό τους στη Δυτική Ασία, δεν μπόρεσε να κερδίσει σε τρία μέτωπα (Γάζα-Παλαιστίνη, Λίβανος, Ιράν) και έχει βυθιστεί στη δική του πολιτική (και όχι μόνο) κρίση. Τελικά, κάθε σε βάθος εκτίμηση για τις τρέχουσες εξελίξεις οδηγεί στην Παλαιστίνη και στις 7 Οκτώβρη του 2023.
