Η νέα κόντρα των Τσιπραίων με τον Στουρνάρα είναι μια κόντρα πολιτική, όμως από οικονομική άποψη οι δυο πλευρές δεν εκφράζουν παρά διαφορετικές τεχνικές για τη διαχείριση της μνημονιακής πολιτικής μετά την ολοκλήρωση του τρίτου Μνημόνιου (Αύγουστος 2017). Πρέπει δε να σημειώσουμε ότι οι διαφορές ως προς την τεχνική διαχείρισης δεν εντοπίζονται μόνο στην Ελλάδα, αλλά αντανακλούν και υπαρκτές διαφορές ανάμεσα στην ΕΚΤ και στην Κομισιόν, από τη μια, και στο Eurogroup από την άλλη.
Εξηγούμαστε. Οταν ο Στουρνάρας στην Ενδιάμεση Εκθεση για τη Νομισματική Πολιτική της ΤτΕ προτείνει τη δημιουργία ενός προληπτικού προγράμματος στήριξης της ελληνικής οικονομίας μετά τον Αύγουστο του 2018, πλήττει πολιτικά τους Τσιπροκαμμένους και το δικό τους success story, που μιλά για «καθαρή έξοδο» από το Μνημόνιο. Γιατί μετά την αποτυχημένη απόπειρα των Σαμαροβενιζέλων τον Νοέμβρη-Δεκέμβρη του 2014, να κλείσουν την πέμπτη αξιολόγηση του δεύτερου Μνημόνιου και να περάσουν σε «προληπτική γραμμή πίστωσης», όλοι στην Ελλάδα γνωρίζουν ότι αυτή η περιβόητη «προληπτική γραμμή πίστωσης» θα συνοδεύεται αναγκαστικά από Μνημόνιο (αυτό προβλέπει το Καταστατικό του ESM). Οπότε, όλη η προπαγάνδα των Τσιπροκαμμένων πηγαίνει στράφι. Γι' αυτό την έπεσαν με τόση αγανάκτηση κατά του Στουρνάρα.
Τι λέει, όμως, η πρόταση Στουρνάρα; «Ενα προληπτικό πρόγραμμα στήριξης θα τονώσει την εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών στις μεσομακροπρόθεσμες προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, διότι αυτοί θα γνωρίζουν ότι η οικονομική πολιτική είναι και θα παραμείνει συνετή, αποκλείοντας την επανεμφάνιση των ανισορροπιών».
Ποια είναι η απάντηση των Τσιπροκαμμένων; Δεν αμφισβητούν ότι υπάρχει ζήτημα «εμπιστοσύνης των αγορών», από τις οποίες θα πρέπει να δανείζεται πλέον το ελληνικό κράτος. Θεωρούν, όμως, ότι η δημιουργία ενός «μαξιλαριού ρευστότητας» αρκεί για να πείσει τις «αγορές» ότι η ελληνική οικονομία έχει «καβάτζα» και οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν είναι διατεθειμένες να χαλάσουν τη μνημονιακή πολιτική και να επιστρέψουν στα μεγάλα ελλείμματα με «αλόγιστη» δημοσιονομική πολιτική. Οπως σημειώσαμε εισαγωγικά, αυτή είναι και η γραμμή του Eurogroup, που ελέγχει τον σημερινό δανειοδότη του ελληνικού κράτους (ESM). Ηδη, κάποια από τα κεφάλαια των τελευταίων δανειακών δόσεων δεσμεύονται για τη δημιουργία αυτού του «μαξιλαριού ρευστότητας», που το υπολογίζουν περί τα 8-9 δισ. ευρώ.
Πρέπει να σημειώσουμε ότι αυτή τη γραμμή την επέβαλε ο Σόιμπλε, όχι για οικονομικούς αλλά για πολιτικούς λόγους. Με τη Γερμανία να έχει προεκλογική περίοδο από την περασμένη άνοιξη και μετά τις εκλογές να αντιμετωπίζει πρόβλημα στο σχηματισμό βιώσιμης κυβέρνησης, οι γερμανοί ιμπεριαλιστές ηγέτες απαγορεύουν διά ροπάλου κάθε συζήτηση για νέα δανειακή σύμβαση προς την Ελλάδα (η «προληπτική γραμμή πίστωσης» είναι δανειακή σύμβαση). Χαλάει το δικό τους success story, που λέει ότι κατάφεραν να λύσουν το ελληνικό πρόβλημα χωρίς «υπέρμετρη επιβάρυνση του γερμανού φορολογούμενου».
Αντίθετα, ο Ντράγκι βλέπει τα πράγματα υπό αυστηρό οικονομικό πρίσμα, αδιαφορώντας για τις πολιτικές καντρίλιες της Μέρκελ ή του Τσίπρα. Και βάζει τον Στουρνάρα να μιλήσει με οικονομικό κυνισμό: «ελάτε να υπογράψουμε μια σύμβαση για προληπτική γραμμή πίστωσης, για να 'χουμε όλοι το κεφάλι μας ήσυχο. Γιατί μόνοι σας να σταθείτε στις αγορές δεν μπορείτε». Γι' αυτό, άλλωστε, ακόμα και σήμερα, η ΕΚΤ δεν έχει βάλει τα ελληνικά ομόλογα στην «ποσοτική χαλάρωση», στο περιβόητο QE, που πέρυσι τέτοια εποχή ήταν για τον Τσίπρα «κόκκινη γραμμή» για να κλείσει τη δεύτερη αξιολόγηση και σήμερα μας λέει πως δεν έχει καμιά σημασία. Αν το «μαξιλάρι ρευστότητας» ήταν επαρκής «ασφάλεια» για τους τοκογλύφους των «αγορών», τότε τα ελληνικά ομόλογα θα έπρεπε να έχουν γίνει δεκτά στο QE. Οταν δεν τα δέχεται η ΕΚΤ, για ένα περιορισμένο πρόγραμμα χρηματοδότησης, πώς θα δεχτούν να δανείσουν με «υποφερτά» επιτόκια οι αγορές;
Στην πραγματικότητα, όλοι ξέρουν πως είτε η «προληπτική γραμμή πίστωσης» είτε το «μαξιλάρι ρευστότητας», με ποσά γύρω στα 10 δισ. ευρώ, δεν μπορούν ν' αποτελέσουν εχέγγυο για «νορμάλ» επιτόκια δανεισμού από τις «αγορές», όταν αυτές γνωρίζουν ότι από το 2022 και μετά το ελληνικό κράτος θα πρέπει να πληρώνει υπέρογκα τοκοχρεολύσια. Το κλειδί είναι η νέα αναδιάρθρωση του χρέους. Κι αυτό το κλειδί το κρατούν οι γερμανοί ιμπεριαλιστές, που δεν είναι διατεθειμένοι να κάνουν μακροπρόθεσμη αναδιάρθρωση, αλλά αναδιάρθρωση σε δόσεις, που θα εξασφαλίσει τη συνέχιση της μνημονιακής πολιτικής και της ιμπεριαλιστικής επιτροπείας στο διηνεκές. Κι αυτό το ξέρουν και οι Τσιπροκαμμένοι.
