Προβολές ταινιών και συζητήσεις

ΠΑΡΑΒΑΤΕΣ ΤΟΥ ΠΕΝΤΑΓΡΑΜΜΟΥ

Είτε πρόκειται για την παράδοξη ιδιοποίηση των δυτικών μουσικών οργάνων, που επέβαλε η αποικιοκρατία, από τη ζωντανή μουσική παράδοση χωρών της Ασίας και της Αφρικής, είτε για την αναπάντεχη έμπνευση που χάρισε ένας περιθωριακός αμερικανός μουσικός στο νοτιοαφρικανικό κίνημα ενάντια στο απαρτχάιντ, είτε για την αποδόμηση ενός ροκ μύθου σε μια εποχή πολιτικών και κινηματογραφικών αμφισβητήσεων, είτε ακόμη για τη συνάντηση ενός πρωτοπόρου μουσικού με μια εξίσου νέα φιλμική γλώσσα, η μουσική και ο κινηματογράφος συναντιούνται μοιραία στις ταινίες αυτού του αφιερώματος: μικρός φόρος τιμής σε όσους έχουν παραβεί ή υπερβεί τις νόρμες της τέχνης τους, για να στοχαστούν και να τραγουδήσουν την καθημερινή ζωή των ανθρώπων.

STEP ACROSS THE BORDER

Ο μουσικός αυτοσχεδιασμός βρίσκει το κινηματογραφικό του ισοδύναμο, σε αυτή την αριστουργηματική ταινία των Νίκολας Χούμπερτ και Βέρνερ Πέντσελ, την οποία οι ίδιοι χαρακτηρίζουν ως «έναν 90λεπτο αυτοσχεδιασμό στο σελιλόιντ». Οι δύο δημιουργοί παρακολουθούν τον βρετανό πρωτοπόρο μουσικό Φρεντ Φριθ στη διάρκεια δύο ετών, κινηματογραφώντας τα μουσικά του ταξίδια στη Βρετανία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελβετία, την Ιταλία, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Η ταινία ανακαλύπτει συνειρμικά τις συνδέσεις ανάμεσα στη μουσική του Φριθ και τους ήχους της σύγχρονης πόλης: τρένα, τηλέφωνα, μηχανές, καταιγίδες, κάθε ήχος της καθημερινής ζωής γίνεται υλικό για τη μουσική και την κινηματογραφική πράξη. Οπως λένε οι ίδιοι: «… δύο μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης, ο μουσικός αυτοσχεδιασμός και το σινεμά ντιρέκτ, αλληλοσυνδέονται. Και στις δύο μορφές, αυτό που μετρά είναι η στιγμή, η διαίσθηση για το τί συμβαίνει στον χώρο. Η μουσική και το φιλμ γεννιούνται από μια οξεία αντίληψη της στιγμής, και όχι από την εκτέλεση μιας προσχεδιασμένης σύλληψης. Στον αυτοσχεδιασμό, το σχέδιο αποκαλύπτεται μόνο στο τέλος. Κάποιος το βρίσκει. Η άλλη σύνδεση έχει να κάνει με τη μέθοδο της δουλειάς: το κινηματογραφικό συνεργείο ως μουσική μπάντα. Οπως οι μουσικοί επικοινωνούν μεταξύ τους μέσα από τη μουσική, έτσι και η δική μας δουλειά πραγματοποιήθηκε από μια πολύ μικρή και ευέλικτη ομάδα ισότιμων μελών. Αυτό που είχε σημασία ήταν η μεταξύ μας ανταλλαγή. Και η κίνηση». Το 2000, η ταινία ψηφίστηκε από τους κριτικούς του γαλλικού περιοδικού Cahiers du Cinéma ως μια από τις εκατό σημαντικότερες ταινίες στην ιστορία του κινηματογράφου.