Πολιτική Ανάλυση: Η ηγεσία της ΟΑΠ και η αρχιτεκτονική του αποκλεισμού

Παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη της ΟΑΠ:

Καταρχάς, το θεσμικό πλαίσιο που διέπει την ΟΑΠ ορίζει ότι η συμμετοχή σε αυτήν αποτελεί δικαίωμα κάθε Παλαιστίνιου και ότι λειτουργεί ως ομπρέλα για ολόκληρο τον παλαιστινιακό λαό, ανεξάρτητα από τον πολιτικό του προσανατολισμό, την πολιτική του ένταξη ή τον τόπο διαμονής του. Στην πράξη, ωστόσο, η ηγεσία της ΟΑΠ περιόρισε αυτό το δικαίωμα στο «στρατόπεδο του Οσλο» και στους υποστηρικτές της ειρηνευτικής διαδικασίας με το Ισραήλ, όταν αποφάσισε ότι η συμμετοχή στις εκλογές θα εξαρτάται από την προσήλωση στις συμφωνίες που είχε συνάψει η ηγεσία της ΟΑΠ. Κατά συνέπεια, όσοι δεν αποδέχονταν αυτές τις συμφωνίες δεν θα είχαν θέση στην εκπροσώπηση του παλαιστινιακού λαού. Ετσι, κατά παράβαση του Εθνικού Χάρτη της ΟΑΠ, απέκλεισε ουσιαστικά ευρείες παρατάξεις, πολιτικά ρεύματα και λαϊκές δυνάμεις που, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, εκπροσωπούν την πλειοψηφία του παλαιστινιακού λαού, ενώ παρεμπόδισε τις δυνάμεις της αντίστασης, ιδίως τη Χαμάς και το Κίνημα Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ (PIJ), από ουσιαστική συμμετοχή στη βάση των πολιτικών τους προγραμμάτων.

Επιπλέον, η ηγεσία της ΟΑΠ αξιοποίησε ισραηλινές, επίσημες αραβικές και διεθνείς δυτικές απαιτήσεις για να ενισχύσει τη θέση της απέναντι στα ίδια της τα μέλη, τους ανταγωνιστές και τους αντιπάλους της, αποκλείοντας τις δυνάμεις της Αντίστασης και τους ισλαμιστές, ανεξάρτητα από τη λαϊκή τους απήχηση. Μάλιστα, έφτασε στο σημείο να συμμετάσχει, να προωθήσει ή τουλάχιστον να συναινέσει στη συμπερίληψη διατύπωσης στη Διακήρυξη της Νέας Υόρκης του Σεπτέμβρη 2025 για τη λύση των δύο κρατών, η οποία επιβεβαιώνει τον αποκλεισμό της Χαμάς από τη συμμετοχή στην ανοικοδόμηση του παλαιστινιακού πολιτικού συστήματος και ζητά τον αφοπλισμό της!!

Παλαιστίνιοι εντός και εκτός Παλαιστίνης:

Η ηγεσία της ΟΑΠ συνέχισε τις προσπάθειές της να εδραιώσει τη θέση της, εγκαταλείποντας την ισότιμη εκπροσώπηση στο Παλαιστινιακό Εθνικό Συμβούλιο (PNC) και, αντ’ αυτής, κατανέμοντας 200 έδρες (57%) στη Δυτική Οχθη (WB) και τη Λωρίδα της Γάζας (GS), έναντι 150 εδρών (43%) στους Παλαιστινίους του εξωτερικού. Αυτό είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο δεδομένου ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Παλαιστινιακής Κεντρικής Στατιστικής Υπηρεσίας (PCBS) στα τέλη του 2025, ο συνολικός πληθυσμός της Δυτικής Οχθης και της Λωρίδας της Γάζας ανερχόταν σε 5,557 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας το 35,9% του συνολικού παλαιστινιακού πληθυσμού, έναντι 8,077 εκατομμυρίων Παλαιστίνιων εκτός Παλαιστίνης, ή 52,1% του συνόλου. Εν τω μεταξύ, οι Παλαιστίνιοι στα κατεχόμενα εδάφη του 1948 ανέρχονταν σε 1,855 εκατομμύρια, αντιπροσωπεύοντας το 12% του παλαιστινιακού λαού, ωστόσο δεν περιλαμβάνονται στη σύνθεση του Παλαιστινιακού Εθνικού Συμβουλίου.

Αποκλείοντας το ένα τρίτο των εδρών που έχουν κατανεμηθεί στους Παλαιστίνιους εντός της Παλαιστίνης:

Η ηγεσία της ΟΑΠ ύψωσε στη συνέχεια ακόμη μία γραμμή άμυνας, θέτοντας υπό τον έλεγχό της 67 έδρες που έχουν κατανεμηθεί στη Δυτική Οχθη και τη Λωρίδα της Γάζας, αφαιρώντας τες από την εκλογική διαδικασία και θέτοντάς τες υπό τον άμεσο έλεγχο της ηγεσίας της ΟΑΠ.

Παρακάμπτοντας την εκπροσώπηση των Παλαιστίνιων του εξωτερικού:

Επί του παρόντος βρίσκονται σε εξέλιξη, ή ενδέχεται ήδη να έχουν ξεκινήσει, ρυθμίσεις για την υπονόμευση των προοπτικών γνήσιας εκπροσώπησης των Παλαιστίνιων του εξωτερικού, μέσω της δημιουργίας «εκλογικών περιφερειών», τα μέλη των οποίων διορίζονται και στις οποίες η ίδια η ηγεσία της ΟΑΠ έχει τον αποφασιστικό λόγο!! Στη συνέχεια, οι έδρες θα κατανεμηθούν μέσω συμφωνίας μεταξύ της ηγεσίας και εκείνων τους οποίους η ίδια εντάσσει στην ομπρέλα της.

Προγενέστερες και μεταγενέστερες γραμμές άμυνας:

Πριν και μετά από αυτά, έχουν τεθεί σε εφαρμογή και άλλες γραμμές άμυνας, δικλίδες ασφαλείας και «χαρακώματα», προκειμένου να αποτραπεί η είσοδος ανεπιθύμητων υποψήφιων στο Παλαιστινιακό Εθνικό Συμβούλιο (PNC):

• Ο «κυβερνήτης με διατάγματα», ο οποίος έχει την «εξουσία» να εκδίδει διατάγματα και νόμους, είναι ο Πρόεδρος της ΟΑΠ, Μαχμούντ Αμπάς.

• Το πρόσωπο που διορίζει και εγκρίνει την «ανεξάρτητη» Κεντρική Εκλογική Επιτροπή (CEC) είναι ο Μαχμούντ Αμπάς.

• Το πρόσωπο που μπορεί να εκδίδει διατάγματα για την αλλαγή των «κανόνων του παιχνιδιού» είναι ο Μαχμούντ Αμπάς.

• Το πρόσωπο που μπορεί να διακόψει, να αναβάλει ή να ακυρώσει τις εκλογές είναι ο Μαχμούντ Αμπάς.

Ωστόσο, παραμένουν ανησυχίες ότι η Χαμάς και οι υποστηρικτές της Αντίστασης, οι αντίπαλοι των Συμφωνιών του Οσλο και οι αντίπαλοι της «Φατάχ του Αμπάς» ενδέχεται ακόμη να σχηματίσουν «ανεξάρτητους» συνδυασμούς, ικανούς να διαπεράσουν τα τείχη και τα χαρακώματα του Αμπάς και να επιβάλουν την παρουσία τους στους συσχετισμούς του Παλαιστινιακού Εθνικού Συμβουλίου!!

Θεμελιώδη ζητήματα:

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι μια συγκεκριμένη ομάδα έχει μονοπωλήσει την ηγεσία της ΟΑΠ· είναι ευρύτερο και βαθύτερο:

• Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η ηγεσία της ΟΑΠ έχει αποδείξει την ανικανότητα και την αποτυχία της, με αποτέλεσμα η «νομιμοποίησή» της να έχει ουσιαστικά εξαντληθεί. Καθ’ όλη αυτή την περίοδο, η ίδια η ΟΑΠ έχει παραμείνει περιθωριοποιημένη και απομονωμένη στην «εντατική», καταλήγοντας τελικά να μην είναι τίποτε περισσότερο από έναν ακόμη βραχίονα της Παλαιστινιακής Αρχής στη Ραμάλα, η οποία τελεί και η ίδια υπό ισραηλινή κατοχή.

• Επιπλέον, αυτή η ηγεσία στερείται ενός «οράματος» για την υπέρβαση της παλαιστινιακής κρίσης και των διαιρέσεων και για την επαναφορά σε τροχιά ενός γνήσιου σχεδίου απελευθέρωσης. Παραμένει εγκλωβισμένη σε μια ειρηνευτική διαδικασία από την οποία το Ισραήλ έχει προ πολλού απομακρυνθεί και την οποία ουσιαστικά έχει εγκαταλείψει, ενώ στερείται ενός αξιόπιστου πολιτικού προγράμματος ικανού να εξασφαλίσει την υποστήριξη της πλειοψηφίας των Παλαιστίνιων.

• Διοικεί μια οργάνωση που υποτίθεται ότι εκπροσωπεί ολόκληρο τον παλαιστινιακό λαό με μια κλειστή, παραταξιακή νοοτροπία που δεν επιτρέπει καμία γνήσια εταιρική σχέση και απορρίπτει κάθε αυθεντική έκφραση της λαϊκής βούλησης των Παλαιστίνιων.

• Υπό την ηγεσία της, οι θεσμοί και οι υπηρεσίες της ΟΑΠ έχουν υποβαθμιστεί και έχουν χάσει την αποτελεσματικότητά τους, ενώ οι Παλαιστίνιοι του εξωτερικού έχουν παραμεληθεί. Εχει επίσης αποτύχει να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία, τις ικανότητες, τους πόρους και τη συμβολή του παλαιστινιακού λαού, συμπεριλαμβανομένων των επιφανών προσωπικοτήτων του, των ειδικών και των ανεξάρτητων φωνών.

***

Τέλος, ο Μαχμούντ Αμπάς φαίνεται σε μεγάλο βαθμό αδιάφορος απέναντι στο σαφές μήνυμα που μεταφέρουν επί σειρά ετών οι δημοσκοπήσεις της παλαιστινιακής κοινής γνώμης, οι οποίες δείχνουν σταθερά ότι περισσότερο από το 80% ζητά την παραίτησή του. Επιπλέον, οι δημοσκοπήσεις αυτές δείχνουν ότι θα έχανε οποιαδήποτε ελεύθερη και δίκαιη εκλογική αναμέτρηση με πολύ μεγάλη διαφορά από οποιονδήποτε υποψήφιο της Χαμάς ή από τον φυλακισμένο Μαρουάν Μπαργούτι.

Το ερώτημα παραμένει, ιδίως για κάποιον που έχει ξεπεράσει τα 90: Γιατί να υψώνει όλα αυτά τα τείχη και να ανοίγει όλα αυτά τα χαρακώματα για να διαιωνίσει το status quo και να μεθοδεύσει τον αποκλεισμό; Και ποιος ωφελείται από αυτό; Δεν αξίζει ο παλαιστινιακός λαός, με τις τεράστιες θυσίες, την υπομονή, τη σταθερότητα, την τεχνογνωσία και τις ικανότητές του, μια καλύτερη ηγεσία;

* Ο καθηγητής Δρ. Μόχσεν Μοχάμαντ Σάλεχ είναι γενικός διευθυντής του εγκατεστημένου στη Βηρυττό Al-Zaytouna Centre for Studies and Consultations.

ΠΗΓΗ: Al-Zaytouna Centre for Studies and Consultations(17.8.2026)

Εντονη ενδοπαλαιστινιακή πολιτική κινητικότητα

Σε σχέση και με όσα παρουσιάζει ο καθηγητής Σάλεχ στην παραπάνω ανάλυσή του, παρατηρούμε μια έντονη ενδοπαλαιστινιακή πολιτική κινητικότητα, μολονότι η Χαμάς και οι δυνάμεις της Παλαιστινιακής Αντίστασης έχουν ως πρώτο θέμα στην ατζέντα τους την αντιμετώπιση της σιωναζιστικής επιθετικότητας. Φαίνεται πως διαμορφώνεται ένα ευρύ αντι-Αμπάς πολιτικό μέτωπο που περιλαμβάνει πλέον και δυνάμεις εντός της Φατάχ.

Πηγές αποκάλυψαν στο Quds News ότι οι εσωτερικές διαιρέσεις στην Κεντρική Επιτροπή της Φατάχ διευρύνονται, καθώς ο Τζιμπρίλ Ρατζούμπ και ο Μαχμούντ αλ-Αλούλ συνεχίζουν να μποϊκοτάρουν τις συνεδριάσεις, λόγω διαφωνιών σχετικά με την κατανομή αρμοδιοτήτων και τα εκλογικά ζητήματα.

Παράλληλα, το κίνημα Φατάχ αντιμετωπίζει δυσκολίες όσον αφορά την υποψηφιότητα του κρατούμενου ηγέτη Μαρουάν Μπαργούτι, ενώ ο Μαχμούντ Αμπάς αναμένεται να ανακοινώσει σύντομα τις ημερομηνίες των προεδρικών εκλογών, έπειτα από ευρωπαϊκές πιέσεις.

Το μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Χαμάς, Χοσάμ Μπαντράν, δήλωσε σε συνέντευξή του στο «Ultra Palestine» ότι το Κίνημα βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με διάφορες παλαιστινιακές παρατάξεις και δυνάμεις, συμπεριλαμβανομένου του Ρεύματος Δημοκρατικής Μεταρρύθμισης στη Φατάχ, με αρκετές πρόσφατες συναντήσεις να πραγματοποιούνται με τη συμμετοχή του Μοχάμεντ Νταχλάν.

Ο Μπαντράν σημείωσε ότι διεξάγονται συζητήσεις για το σχηματισμό μιας ευρείας εθνικής συμμαχίας που θα συμμετάσχει στις εκλογές, στην οποία θα συμμετέχουν η Χαμάς, το Ρεύμα, άλλες παρατάξεις και ανεξάρτητες εθνικές προσωπικότητες. Τόνισε ότι όλοι αναγνωρίζουν τη σημασία της πραγματοποίησης αλλαγών στην εθνική κατάσταση και στο επίσημο πολιτικό σύστημα μέσω της κάλπης.

Αναφερόμενος στην κατάσταση στη Γάζα, ο Μπαντράν δήλωσε ότι οι υποθέσεις της Γάζας και του λαού της βρίσκονται διαρκώς στο επίκεντρο, με τις προσπάθειες να επικεντρώνονται στους τρόπους συνεργασίας για την ανακούφιση των συνθηκών του και την υποστήριξή του σε όλες τις απαραίτητες πτυχές της ζωής. Πρόσθεσε ότι δεν υπάρχει άμεση επικοινωνία με την Εθνική Επιτροπή για τη Διοίκηση της Γάζας και επανέλαβε ότι η θέση της Χαμάς σχετικά με την επιτροπή είναι σαφής και σταθερή: ζητεί την είσοδό της στη Γάζα το συντομότερο δυνατό, ώστε να αναλάβει τις ευθύνες της για τη διοίκηση ολόκληρης της Λωρίδας της Γάζας σε όλους τους τομείς.

Η Συμμαχία Παλαιστινιακών Δυνάμεων (σχήμα πολιτικής συνεργασίας παλαιστινιακών παρατάξεων της Αντίστασης στη Συρία) απέρριψε τις διαδικασίες για την αναμόρφωση του Παλαιστινιακού Εθνικού Συμβουλίου μέσω διορισμών και κατανομής ποσοστώσεων, αντί για ελεύθερες εκλογές. Η συμμαχία κάλεσε σε έναν ολοκληρωμένο εθνικό διάλογο, ώστε να διασφαλιστούν η δημοκρατική εκπροσώπηση και η πραγματική εταιρική σχέση για τους Παλαιστίνιους στην πατρίδα και στη διασπορά.

Σε μια πολιτικά εντυπωσιακή κίνηση, προχτές συναντήθηκαν στο Κάιρο ο Δρ. Χαλίλ Αλ-Χάγια, επικεφαλής του Πολιτικού Γραφείου της Χαμάς, και ο Μοχάμεντ Νταχλάν, επικεφαλής του Δημοκρατικού Εθνικού Ρεύματος στη Φατάχ, επικεφαλής αντιπροσωπειών των δύο παρατάξεων. Ο Νταχλάν ήταν το δεξί χέρι του Μαχμούντ Αμπάς, επικεφαλής του πραξικοπήματος του 2007, που προσπάθησε να γκρεμίσει με τη βία τη νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση του Ισμαΐλ Χανίγια. Η κυβέρνηση της Χαμάς απέκρουσε με επιτυχία τους πραξικοπηματίες, στις ένοπλες συγκρούσεις σκοτώθηκαν Παλαιστίνιοι και από τις δύο πλευρές, ενώ ο Νταχλάν διέφυγε στην Αίγυπτο. Αργότερα συγκρούστηκε με τον Αμπάς.

Οπως ανέφερε ανακοίνωση της Χαμάς, οι δύο πλευρές συζήτησαν τις πολιτικές και τοπικές εξελίξεις, τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις σχετικά με τη δεύτερη φάση της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός και τις προσπάθειες να υποχρεωθεί η Κατοχή να εφαρμόσει τις συμφωνηθείσες συνεννοήσεις.