«Αναζητώντας νέους Σταχάνοφ» ήταν ο τίτλος που έβαλαν διάφορες ευρωπαϊκές αστοφυλλάδες στα ρεπορτάζ και τα σχόλιά τους για το διαγωνισμό που προκήρυξε ο Πούτιν για την ανάδειξη «των καλύτερων εργατών της Ρωσίας» (ο «καλύτερος» οικοδόμος, οξυγονοκολλητής, ηλεκτρολόγος, μεταλλωρύχος και φορτηγατζής θα πάρει από 300.000 ρούβλια, γύρω στα 7.500 ευρώ).
Αλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας, λέει η λαϊκή παροιμία. Τι σχέση μπορεί να έχει ο Σταχάνοφ με τους «καλύτερους εργάτες» του Πούτιν. Ο Σταχάνοφ υπήρξε παιδί της Οκτωβριανής Επανάστασης και της ορμητικής οικοδόμησης του σοσιαλισμού. Τότε που η Σοβιετική Ενωση πραγματοποιούσε παραγωγικά άλματα που δεν είχαν ξαναγίνει στην ιστορία της ανθρωπότητας. Αλματα που δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν σε καμιά καπιταλιστική χώρα (πόσο μάλλον στη σημερινή Ρωσία), γιατί απλούστατα δεν υπάρχει το πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον που τα έκανε δυνατά και τα προκάλεσε.
Ο Σταχάνοφ έγινε πρότυπο για την αχανή Σοβιετική Ενωση, όχι γιατί τον περίμενε κάποιο οικονομικό έπαθλο, αλλά επειδή ήταν κομμουνιστής και πρωτοπόρος εργάτης. Οπως ακριβώς ο τραυματισμένος λοχίας του Κόκκινου Στρατού Μιχαήλ Καλάσνικοφ, αναρρώνοντας στο νοσοκομείο από τα τραύματά του, σχεδίασε ένα πολεμικό ντουφέκι που ακόμα και σήμερα θεωρείται αξεπέραστο, έτσι και ο Αλεξέι Σταχάνοφ, δέκα χρόνια πριν, κατάφερε στην πεντάωρη βάρδια του να σπάσει 14 φορές τη νόρμα εξαγωγής κάρβουνου. Και να φανταστείτε ότι μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος έγινε ένα χρόνο μετά!
Το σταχανοβίτικο κίνημα συκοφαντήθηκε, όπως συκοφαντήθηκε κάθε κίνημα στην ανερχόμενη κοιτίδα του σοσιαλισμού. Συκοφαντήθηκε λιγότερο από τους α-στούς και περισσότερο από τους διάφορους αποστάτες του κομμουνισμού, που παρουσίασαν αυτό το κίνημα σαν κίνημα εντατικοποίησης της δουλειάς. Ομως, όσο κι αν εντατικοποιήσεις τη δουλειά, δεν πιάνεις 14 φορές την ισχύουσα νόρμα παραγωγής. Το πολύ να τη διπλασιάσεις. Αυτό που έκανε ο Σταχάνοφ (και άλλοι πρωτοπόροι εργάτες) ήταν να αναδιοργανώσει όλη τη διαδικασία της παραγωγής (και ως προς τα χρησιμοποιούμενα μηχανήματα και ως προς τον τρόπο δουλειάς), έτσι που να υπάρξει έκρηξη της παραγωγικής δύναμης της εργασίας.
Τι ήταν αυτό που γέννησε τους Σταχάνοφ; Ηταν οι καινούργιες παραγωγικές σχέσεις, οι απαλλαγμένες από τα καπιταλιστικά δεσμά, που επέτρεψαν την εκρηκτική άνοδο των παραγωγικών δυνάμεων. Αυτές οι και- νούργιες, πρωτοφανείς στην Ιστορία, παραγωγικές σχέσεις γέννησαν τον Σταχάνοφ και το κίνημα των πρωτοπόρων εργατών που πήρε τ’ όνομά του, αυτές επέτρεψαν να καταστεί η σοσιαλιστική άμιλλα βασικός μοχλός της οικονομικής (συνακόλουθα και της κοινωνικής) ανάπτυξης. Οι εργάτες γίνονταν πρωτοπόροι, συχνά ξεπερνούσαν τους μηχανικούς, αμιλλώνταν μεταξύ τους, γιατί αισθάνονταν ότι δουλεύουν για τον εαυτό τους και για την τάξη τους και όχι για τα καπιταλιστικά παράσιτα. Εσπαγαν τις νόρμες και αναδιοργάνωναν την παραγωγή, όχι για να πάρουν τα 7.500 ευρώ του Πούτιν, αλλά για να δουν τ’ όνομά τους γραμμένο στον πίνακα ανακοινώσεων του εργοστάσιου ή στον τοπικό Τύπο. Αυτή ήταν η ανταμοιβή τους.
Θα συστήναμε στους νέους αγωνιστές να σκύψουν με προσοχή στις πηγές και να μελετήσουν αυτά τα φαινόμενα που γέννησε ο σοσιαλισμός, αφού πρώτα καθαρίσουν τις πηγές από τη λάσπη.
Π.Γ.
