♦ ΤΟΜΑΣ ΠΟΛ ΑΝΤΕΡΣΟΝ
Θα χυθεί αίμα
Η καπιταλιστική ανάπτυξη είναι θεμελιωμένη πάνω στο έγκλημα. Αυτό θα μπορούσε να είναι το ρεζουμέ της τελευταίας ταινίας του Αντερσον, που είναι βασισμένη στο βιβλίο του Απτον Σίγκλερ «Το πετρέλαιο». Δυστυχώς, το βιβλίο δεν είναι από τα ευρέως κυκλοφορούντα του μεγάλου αμερικανού συγγραφέα κι έτσι δεν το έχουμε διαβάσει, γνωρίζοντας όμως το βάθος του έργου του τολμούμε να εκτιμήσουμε ότι μάλλον έχει προδοθεί στην κινηματογραφική του απόδοση. Και τούτο γιατί ενώ, παράλληλα με τη φρενήρη πορεία του φτωχού μεταλλωρύχου Ντάνιελ Πλέινβιου προς την κατάχτηση και εξόρυξη των πετρελαίων, παρουσιάζεται ταυτόχρονα η αιματηρή αυγή του καπιταλισμού στις αρχές του αιώνα και το επιτυχές κυνήγι του αμερικάνικου ονείρου, η ιστορία προσωποποιείται και μάλιστα μονοδιάστατα στην προσωπικότητα του κεντρικού ήρωα και τη διένεξή του με τη δύναμη και την υποκρισία της Εκκλησίας στον αμερικάνικο νότο, τη στιγμή που απουσιάζει το υπόλοιπο κοινωνικό περιβάλλον και υστερεί η ανάπτυξη των υπολοίπων ηρώων.
Αυτή η οπτική γωνία αφαιρεί ως ένα βαθμό από την ταινία τις αντιστοιχήσεις και τους συμβολισμούς που θα έπρεπε να υπονοούνται καθαρότερα, για το διαχρονικό όσο και σύγχρονο αιματηρό κυνήγι του πετρελαίου. Στον κεντρικό ήρωα Πλέινβιου ενσαρκώνεται από τη μια μεριά η ακόρεστη δίψα για πλούτο και δύναμη και από την άλλη μια σκληρότητα και μια δολοφονική ταυτότητα που θα μπορούσαν να εκληφθούν περισσότερο σαν ιδιότητες ενός συγκεκριμένου προσώπου παρά σαν γνώρισμα ενός αδίστακτου καπιταλιστή.
Φυσικά, με όσα είπαμε παραπάνω δεν θα πρέπει να αγνοηθεί η αξία της ταινίας του Αντερσον, που σε κάθε περίπτωση παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Παρουσιάζεται με επάρκεια η μεταμόρφωση ενός φτωχού, φιλόδοξου μεταλλωρύχου σε αδίστακτο, ματαιόδοξο και παρανοϊκό καπιταλιστή. Η αναπαράσταση της εποχής και του αφιλόξενου τοπίου του Τέξας είναι επίσης εξαιρετική, όπως αξιομνημόνευτη είναι η ερμηνεία του Ντάνιελ Ντέι Λιούις στο ρόλο του Ντάνιελ Πλέινβιου. Ασφαλώς, η σπουδαιότερη ταινία της εβδομάδας και μια από τις σπουδαιότερες της χρονιάς.
♦ ΣΟΝ ΠΕΝ
Ταξίδι στην άγρια φύση
Ο Σον Πεν μεταφέρει στη μεγάλη οθόνη το ομότιτλο βιβλίο του Τζον Κρακάουερ, που κυκλοφόρησε 10 χρόνια πριν. Πρόκειται για την αληθινή ιστορία του Κρίστοφερ Μακάντλες, που στα 22 του χρόνια και ενώ τον περίμενε μια λαμπρή νομική καριέρα εγκατέλειψε την οικογένειά του και μια άνετη ζωή, χωρίς να αφήσει ίχνη πίσω του, και περιπλανήθηκε στην άγρια φύση μέχρι που πέθανε. Στη διάρκεια της περιπλάνησής του συναντήθηκε με διάφορους ανθρώπους, με τους οποίους συνήψε ένα περιστασιακό μεν δεσμό, κατά πολύ όμως ειλικρινέστερο απ` ό,τι με την οικογένειά του, την οποία ελάχιστα εκτιμούσε. Ο Κ. Μακάντλες, αν και χαρακτηριζόταν από ιδεαλισμό και ηθική ακεραιότητα, δεν πείθει, με εξαίρεση το «μανιφέστο» με το οποίο συνοδεύει την απόφαση αποχώρησής του από τα εγκόσμια, ότι διαθέτει ώριμη σκέψη και ικανότητα βαθύτερης ανάλυσης των πραγμάτων. Ο θάνατός του, από τη στιγμή που δεν είναι αυτοκτονία, είναι αποτέλεσμα αυτής της ανώριμης αντιμετώπισης των καταστάσεων.
Ετσι, η ιστορία και η ταινία, αν και ξεκινούν, όπως είπαμε, με ένα εντυπωσιακό μανιφέστο που καταρρακώνει τη μικροαστική υποκρισία, διακρίνονται από μια αμπελοφιλοσοφική διάθεση και κάποιες οικολογικές και περιβαλλοντικές αναζητήσεις που αδυνατούν να πάνε παραπέρα τη σκέψη του θεατή. Οσοι έτρεφαν μεγάλες προσδοκίες γι` αυτή την ταινία του, κατά τα άλλα αξιόλογου, Σον Πεν θ` απογοητευθούν αρκετά.
Λόγω των αντίξοων καιρικών συνθηκών ακυρώθηκαν οι δημοσιογραφικές προβολές δύο αναμενόμενων ταινιών αυτής της χρονιάς. Η πρώτη είναι το «Εν ψυχρώ» του Μπράιαν ντε Πάλμα, η οποία περιγράφει ιστορίες και ανατριχιαστικές πράξεις των αμερικανών στρατιωτών στο Ιράκ και πως αυτές καλύφθηκαν από τα ΜΜΕ. Από το θέμα και μόνο καταλαβαίνετε πως πρόκειται για άκρως ενδιαφέρουσα ταινία. Η δεύτερη είναι μια ανορθόδοξη κωμωδία του βρετανού Μάικλ Γουίντερμποτομ, ο οποίος μεταφέρει με σουρεαλιστικό τρόπο στη μεγάλη οθόνη το ανατρεπτικό μυθιστόρημα του Λόρενς Στερν «Ο βίος και οι απόψεις του Τρίσταμ Σάντι». Δυστυχώς, δεν είδαμε καμιά απ` αυτές τις ταινίες κι έτσι δεν μπορούμε να σας πούμε περισσότερα.
♦ Φεστιβάλ Εcocinema στον Πειραιά
Ξεκίνησε από την Πέμπτη το 7ο διεθνές φεστιβάλ κοινωνικού και περιβαλλοντικού κινηματογράφου Ecocinema. Το φετινό πρόγραμμα συγκεντρώνει μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επιλογή πρόσφατων αλλά και παλιών ταινιών, με έμφαση στο δημιουργικό και το ενημερωτικό ντοκιμαντέρ.
Τρία τα φετινά αφιερώματα, που δεν πρέπει να μας αφήσουν ασυγκίνητους: ρετροσπεκτίβα του Ζαν Παϊνλεβέ, πρωτοπόρου του επιστημονικού κινηματογράφου που αποτύπωσε στο σελιλόιντ τα μυστήρια της ζωής των θαλάσσιων βυθών και όχι μόνο. Αφιέρωμα στα Λιμάνια του Κόσμου, με κλασικά αριστουργήματα όπως τα Α Βαλπαραΐσο και Ρότερνταμ Ευρωπαϊκό Λιμάνι του Γιόρις Ιβενς αλλά και το υπέροχο Σχετικά με τη Νίκαια του Ζαν Βιγκό. Τέλος, αφιέρωμα στα βιομηχανικά «ατυχήματα», με προβολές σπάνιων και συγκλονιστικών ντοκιμαντέρ, όπως το ιαπωνικό Μιναμάτα: Τα Θύματα Κι Ο Κόσμος Τους του Νοριάκι Τσουσιμότο και το Η Μάχη του Τσέρνομπιλ του Τόμας Τζόνσον. Μικρού, μεσαίου και μεγάλου μήκους ταινίες πρόσφατης παραγωγής από όλο τον κόσμο έχουν προγραμματιστεί στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ. Ανάμεσα τους, ξεχωρίζουμε κάποια ντοκιμαντέρ μπροστά στα οποία η μυθοπλασία ωχριά: το Μεγάλο Ξεπούλημα του Φλόριαν Οπιτζ σχετικά με τις οικονομικές διαστάσεις της παγκοσμιοποίησης, τα Κατασκευασμένα Τοπία της Τζένιφερ Μπάικγουαλ για τη σημερινή Κίνα, το Ενα Αργό Ξύπνημα, Το Τέλος του Πετρελαίου των Μπάζιλ Γκέλπκε και Ρέι Μακόρμακ, αλλά και το Τα Μπλουζ της Παλαιστίνης του Νίντα Σίνοκροτ. Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα: www.ecocinema.gr.
To φεστιβάλ διαρκεί ως την Τρίτη 26/2, με τελετή λήξης την Τετάρτη, στις αίθουσες Αττικόν και Σινεάκ στην πλατεία δημαρχείου του Πειραιά και με ελεύθερη είσοδο για όλες τις προβολές.
Ελένη Σταματίου
