«Πού τις είδαν τις παροχές;», αναρωτήθηκε με νόημα ο Α. Σαμαράς, σε συνέντευξή του στα «Νέα» της περασμένης Δευτέρας, απαντώντας στην κριτική περί «επιστροφής στην παροχολογία του παρελθόντος», που δέχθηκε από την κυβέρνηση: «Ουσιαστικά μόνο ένα είπαμε ότι πρέπει να γίνει άμεσα: η αποκατάσταση των πολύ χαμηλών συντάξεων και των επιδομάτων για τους πολύτεκνους», συμπλήρωσε σε άκρως απολογητικό τόνο.
Είχε ήδη αρχίσει η φιλολογία περί συναίνεσης ανάμεσα στα δυο μεγάλα κόμματα, που ζητούν οι τροϊκανοί και ο Σαμαράς προσπαθούσε να οχυρώσει τα όσα κατέκτησε με το «Ζάππειο 2». Δηλαδή, την άμεση αποδοχή της αστικής τάξης, η οποία άρχισε ν’ αντιλαμβάνεται ότι πρέπει να υπάρχει και αντιπολίτευση με προοπτική εξουσίας, για να μαζεύει τα μπόσικα. Αποδοχή που είχε εκφραστεί και με δήλωση του προέδρου του ΣΕΒ Δ. Δασκαλόπουλου, ο οποίος, μετά από μια σχετικά μακρά περίοδο ψυχρότητας με τη σαμαρική ΝΔ, δήλωσε: «Βρίσκω πολύ θετικό το γεγονός ότι τα συγκεκριμένα μέτρα, που παρουσίασε ο πρόεδρος της Ν.Δ., με στόχο μια άμεση αναπτυξιακή ώθηση στην οικονομία, δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στο ρόλο της ιδιωτικής οικονομίας και της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας».
Ομως, ούτε ο Σαμαράς ούτε ο Παπανδρέου πρέπει να φαντάζονταν ότι ο Γιούνκερ με τον Ρεν θα παρενέβαιναν τόσο άκομψα στα εσωτερικά πολιτικά πράγματα και θα μιλούσαν με βαναυσότητα που θυμίζει διάγγελμα αυτοκράτορα προς φόρου υποτελείς επαρχίες: «Εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία για εμάς είναι μια διακομματική συμφωνία στην Ελλάδα, όπως είχαμε και στην Πορτογαλία», δήλωσε ο Ρεν. «Οι ώριμες πολιτικές δυνάμεις της χώρας πρέπει να εγκρίνουν και δημόσια να υποστηρίξουν τους βασικούς στόχους και τις πολιτικές του προγράμματος οικονομικών μεταρρυθμίσεων», συμπλήρωσε ο Γιούνκερ. Οι εκπρόσωποι του διευθυντήριου των Βρυξελλών, όμως, δεν αρκέστηκαν μόνο στην έκφραση θέλησης ή ευχής, αλλά προχώρησαν στη διατύπωση απαιτήσεων για δέσμευση των κομμάτων. «Η μορφή της δέσμευσης θα εξεταστεί σύντομα, αλλά θα βασιστεί σε συζητήσεις με πολιτικές δυνάμεις. Η διακομματική συμφωνία και υιοθέτηση του προγράμματος είναι απαραίτητη προϋπόθεση για επόμενα βήματα που αφορούν το ελληνικό πρόγραμμα. Είναι ζωτικής σημασίας οι ελληνικές αρχές να ανακοινώσουν νέα μέτρα λιτότητας για επίτευξη δημοσιονομικών στόχων και το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων να αρχίσει να εφαρμόζεται πλήρως χωρίς καθυστερήσεις. Μόλις ληφθούν αυτά τα μέτρα η ευρωζώνη θα εξετάσει τα περαιτέρω πιθανά βήματα. Απαιτείται διακομματική υιοθέτηση όλων των δημοσιονομικών στόχων και στόχων του Μνημονίου. Αν είναι δυνατό για Πορτογαλία και Ιρλανδία, γιατί όχι για την Ελλάδα; Δεν είναι θέμα πολιτικού παιχνιδιού, αλλά θέμα εθνικής ευθύνης όλων των πολιτικών δυνάμεων», δήλωσε ο Ρεν και τους άφησε όλους κάγκελο.
Πρώτη ταρακουνήθηκε η κυβέρνηση. Ο Πεταλωτής έσπευσε να διαψεύσει, ότι το Eurogroup ζήτησε «έγγραφη δέσμευση» και της ΝΔ. Ακολούθησε ο Πάγκαλος, που δήλωσε ότι «είναι λάθος ο Ολι Ρεν να λέει πως όταν υπάρχει συναίνεση λειτουργεί καλύτερα η δημοκρατία». Κι ύστερα πήραν φόρα όλοι, μιλώντας στο ίδιο μήκος κύματος. Από πλευράς ΝΔ υπήρξαν ανάλογες αντιδράσεις, χωρίς όμως ν’ ανέβουν οι τόνοι, για να μη χαλάσουν οι καλές σχέσεις με τις Βρυξέλλες. «Σύνταγμα, θεσμοί και αξιοπρέπεια, επιβάλλουν να υπενθυμίζουμε προς κάθε κατεύθυνση, ότι και κυβέρνηση υπάρχει και αντιπολίτευση υπάρχει και η κοινοβουλευτική δημοκρατία παραμένει ισχυρή σε αυτόν τον τόπο, που λέγεται Ελλάδα», δήλωσε ο Σαμαράς. Ο Μιχελάκης, αφού δικαιολόγησε τον Σαμαρά λέγοντας ότι έκανε «δήλωση εθνικού ηγέτη και όχι αρχηγού κόμματος», ανέβασε λίγο τους τόνους, για να μη μείνει η ΝΔ πίσω από το ΠΑΣΟΚ. «Οι δηλώσεις που έγιναν χθες στις Βρυξέλλες, ουσιαστικά καταργού-σαν και την κυβέρνηση και την αντιπολίτευση», δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ.
Πιο καλά από τους πολιτικούς, που κάθησαν σαν κότες, τα έγραψε ο Πρετεντεράκος στα «Νέα»: «Αναρωτιέμαι μήπως (κρυφά) ο Ολι Ρεν είναι ΚΚΕ (…) Διότι δεν βλέπω ποιον άλλον (…) εξυπηρετεί η άκρατη επιθυμία του να δει κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση να στηρίζουν από κοινού την οικονομική πολιτική που επέβαλε το Μνημόνιο και η οποία ούτε χαίρει ιδιαίτερης δημοφιλίας ούτε λάμπει από επιδόσεις (…) Ισχυρίζεται δηλαδή, πως αν συμφωνήσουν ο Σαμαράς με τον Παπανδρέου, δεν θα υπάρχουν αντιδράσεις στο Μνημόνιο (…) Αν αυτά πιστεύει ο Ολι Ρεν, τότε πρέπει να είναι πολύ αφελής (…) Αν δεν κάνει αντιπολίτευση ο (όποιος) Σαμαράς, θα βρεθούν να την κάνουν κάποια Παπαρήγα και κάποιος Καρατζαφέρης – ως γνωστόν, η φύση απεχθάνεται τα κενά… Θα έπρεπε δηλαδή, να γνωρίζει ότι η δημοκρατία έχει εφεύρει την έννοια της αντιπολίτευσης όχι μόνο για να ελέγχει τη συμπολίτευση αλλά και για να αποτελεί τον υποδοχέα της δυσαρέσκειας από την κυβερνητική πολιτική ώστε να γίνει η επόμενη κυβέρνηση. Αν δεν λειτουργεί αυτή η (σχεδόν) υδραυλική αρχή, τότε θα πάρουμε όλοι τα ρόπαλα να πλακωνόμαστε στους δρόμους με τον Σύριζα και τη Χρυσή Αυγή (…) Και να του παρατηρήσω επίσης ότι ακόμη κι αν χρειάζεται να επιτευχθεί ένας βαθμός συναίνεσης, ο χειρότερος τρόπος είναι να τον διατάζει από τις Βρυξέλλες – δεν διευκολύνει την αντιπολίτευση να συμπράξει, τη δυσκολεύει».
Παράλληλα, όμως, και ανεξάρτητα από τις κουταμάρες του Ρεν, η συναίνεση «δουλεύ-ει» κάτω από το τραπέζι. Με το «Ζάππειο 2» ο Σαμαράς έκανε μεγάλο άνοιγμα προς την κυβέρνηση και αυτό διαφημίζει. Από την πλευρά της η κυβέρνηση δεν έκανε καμιά πολεμική στο «Ζάππειο 2», ενώ τις τελευταίες μέρες κυβερνητικά στελέχη διαρρέουν ότι στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα, που ξαναγράφεται υπό την εποπτεία της τρόικας, η κυβέρνηση θα περιλάβει μερικές από τις προτάσεις του Σαμαρά. Ο ίδιος ο Σαμαράς, σε συζήτηση που είχε με δημοσιογράφους κατά την επίσκεψή του στον πρόεδρο της Δημοκρατίας, επανέλαβε ότι η ΝΔ θα στηρίξει τις ιδιωτικοποιήσεις, την περιστολή της σπατάλης, ακόμη και τις απολύσεις εργαζόμενων από καταργούμενους ή συγχωνευόμενους φορείς. Η ΝΔ θα ήθελε να κάνει κι άλλα βήματα, αλλά θέλει να εξασφαλίσει πως όποιο βήμα γίνει θα φαίνεται σαν υιοθέτηση από την κυβέρνηση των προτάσεων της ΝΔ και όχι σαν πολιτική ουράς της ΝΔ.
Μ’ αυτό τον τρόπο, όμως, το σύστημα καίει τις εφεδρείες του. Από την άλλη, δεν υπάρχει και διαφορετική επιλογή. Και εκλογές να γίνουν και αυτοδύναμη πλειοψηφία να κερδίσει η ΝΔ, πάλι την ίδια πολιτική θα εφαρμόσει. Οπως έκανε ο Ιρλανδός, όπως δεσμεύτηκε να κάνει ο Πορτογάλος Σαμαράς. Το πολιτικό κενό για το σύστημα είναι δεδομένο. Μπροστά του υπάρχει ένα βαθύ αδιέξοδο από το οποίο δεν μπορεί να βγει. Μπορεί, όμως, να σέρνεται όσο ο ελληνικός λαός δεν ξεσηκώνεται και δεν κάνει τα θεμέλια του συστήματος να τρίζουν.
