Δεν συμφωνούμε με την αφετηριακή θέση του συγγραφέα περί Αυτοκρατορίας (υπάρχει ιμπεριαλισμός, εξαρτημένες καπιταλιστικές χώρες και διιμπεριαλιστικές αντιθέσεις), ούτε συμμεριζόμαστε την αισιόδοξη εκτίμησή του ότι οι ΗΠΑ φτάνουν στο χείλος της κατάρρευσης (μια ήττα σε έναν περιφερειακό πόλεμο δεν μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση μια ιμπεριαλιστική δύναμη, όπως δεν την οδήγησαν προηγούμενες ήττες της, από το Βιετνάμ μέχρι το Ιράκ και το Αφγανιστάν), όμως τα στοιχεία που παραθέτει ο ερευνητής δημοσιογράφος Κιτ Κλάρενμπεργκ είναι στοιχειοθετημένα (για ό,τι επικαλείται παραθέτει πηγές) και γι’ αυτό αναδημοσιεύουμε το άρθρο του. Η οικονομική πλευρά ενός πολέμου είναι σημαντική, αλλά συνήθως υποβαθμίζεται στο δημόσιο λόγο, ο οποίος περιορίζεται στη στρατιωτική πλευρά της πολεμικής σύγκρουσης.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ φέρνει την Αυτοκρατορία στο χείλος της κατάρρευσης
Kit Klarenberg
Πηγή: Al Mayadeen English
24 Μάρτη 2026
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει προκαλέσει μια συστημική οικονομική και στρατιωτική κρίση για την τάξη πραγμάτων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Ο αποκλεισμός αποκαλύπτει βαθιές ευπάθειες στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και τα όρια της δυτικής πολεμικής ικανότητας.
Από τότε που ξέσπασε ο εγκληματικός σιωνιστο-αμερικανικός πόλεμος κατά του Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν πεισματικά κλειστά. Παρά τις σκληρές απειλές του Ντόναλντ Τραμπ, η Τεχεράνη έχει φέρει τη θαλάσσια κυκλοφορία σε πλήρη ακινησία. Η Αυτοκρατορία έχει μάταια προσπαθήσει να συγκροτήσει έναν διεθνή συνασπισμό για να ανοίξει ξανά τον οικονομικά ζωτικής σημασίας θαλάσσιο δίαυλο από τότε, μόνο και μόνο για να απορριφθεί. Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ κατηγορήθηκαν ότι έκαναν ένα «ανόητο λάθος», αρνούμενοι να βοηθήσουν στρατιωτικά στην ασφάλεια των Στενών. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει καμία ελπίδα να ανοίξουν ξανά με τη βία στο άμεσο μέλλον.
Οπως αναφέρει το Bloomberg, ενώ συνεχίζονται οι συζητήσεις μεταξύ των μελών της G7 σχετικά με πιθανούς τρόπους επανεκκίνησης του εμπορίου στα Στενά, η γενική συναίνεση μεταξύ των συμμάχων των ΗΠΑ είναι ότι αυτό δεν μπορεί να συμβεί μέχρι να μειωθούν οι εχθροπραξίες ή να τερματιστούν πλήρως. Ο επικεφαλής έρευνας της Bank of America έχει προειδοποιήσει δυσοίωνα ότι οι τιμές πετρελαίου θα μπορούσαν να ξεπεράσουν τα 200 δολάρια ανά βαρέλι «αν οι διαταραχές συνεχιστούν για πολλούς μήνες». Προέβλεψε ότι αν τα Στενά δεν ανοίξουν ξανά μέσα σε λίγες ημέρες, το κλείσιμό τους θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση.
Η επιβολή αποκλεισμού στα Στενά από την Τεχεράνη ήταν απολύτως αναπόφευκτη και είχε προβλεφτεί ευρέως σε περίπτωση πολέμου. Ακόμη κι αν η σύγκρουση τελειώσει σύντομα, έχει ήδη προκληθεί διαρκής ζημιά σε πολλούς οικονομικούς τομείς και οι επιπτώσεις θα γίνουν όλο και περισσότερο αισθητές από τους απλούς πολίτες με τη μορφή υψηλότερων τιμών για βασικά αγαθά. Η παγκόσμια ναυτιλία έχει βυθιστεί σε αναταραχή, με μεγάλες εταιρείες logistics να ακυρώνουν διαδρομές στη Δυτική Ασία, προκαλώντας υψηλότερα κόστη μεταφοράς και ασφάλισης, καθώς και καθυστερήσεις. Και πάλι, τα αυξημένα κόστη θα μετακυλιστούν στους καταναλωτές.
Συνολικά, περίπου το 11% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου διέρχεται από τα Στενά ετησίως, αντιπροσωπεύοντας το 20% της συνολικής παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου. Ο αποκλεισμός του Ιράν, σε συνδυασμό με πλήγματα της Αντίστασης σε διυλιστήρια σε όλη την περιοχή, θα προκαλέσει μακροχρόνιο χάος στις αγορές ενέργειας και θα επηρεάσει τη διαθεσιμότητα για χρόνια. Ωστόσο, παρά την έντονη εστίαση των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης στις επιπτώσεις του κλεισίματος των Στενών στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, πολλά ζωτικής σημασίας εμπορεύματα που στηρίζουν τη λειτουργία μεγάλων βιομηχανιών παγκοσμίως επίσης διέρχονται τακτικά από εκεί σε σημαντικές ποσότητες.
Η διαθεσιμότητα και το κόστος τους, σε ορισμένες περιπτώσεις, παρουσιάζουν επίσης έντονες διακυμάνσεις, επηρεάζοντας τη γεωργία, τις κατασκευές, τη μεταποίηση και, κατά συνέπεια, πολλούς τομείς της καθημερινής ζωής για αμέτρητους ανθρώπους. Και αυτό είναι μόνο η αρχή. Περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας θαλάσσιας προμήθειας λιπασμάτων διέρχεται από τα Στενά κάθε χρόνο. Πριν από τον πόλεμο, τα κράτη του Κόλπου κατείχαν υψηλή θέση μεταξύ των διεθνών προμηθευτών λιπασμάτων. Μέχρι και το 43% του παγκόσμιου εμπορίου ουρίας — ενός θεμελιώδους συστατικού της παραγωγής τροφίμων — προερχόταν από την περιοχή.
Η τιμή της ουρίας μπορεί να επηρεάσει το κόστος παραγωγής έως και κατά 90%. Τώρα που η άνοιξη έχει φτάσει και η περίοδος σποράς έχει ξεκινήσει σε όλη τη Δύση, η ουρία έχει ξαφνικά γίνει σπάνιο αγαθό. Πολλοί αγρότες ήδη λειτουργούν χωρίς κέρδος και σοβαρές ανησυχίες για το πόσο καιρό μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση διαδίδονται ευρέως. Η προοπτική άρσης των δυτικών κυρώσεων στη Ρωσία — έναν σημαντικό παραγωγό λιπασμάτων — ώστε να μετριαστεί το χάος στην αγορά γίνεται όλο και πιο πιθανή όσο περνά ο χρόνος.
Το θείο αποτελεί βασικό στοιχείο της παραγωγής λιπασμάτων και, πριν από τον πόλεμο, τα Στενά παρείχαν έως και το 45% της παγκόσμιας προμήθειας. Όπως προειδοποιούσε μια μελέτη της επίλεκτης αμερικανικής στρατιωτικής ακαδημίας West Point στις 13 Μάρτη, η τιμή του θείου έχει μέχρι στιγμής αυξηθεί κατά 25%, «πιέζοντας μία από τις πιο καθοριστικές εισροές για τη σύγχρονη βιομηχανική ισχύ». Το θειικό οξύ δεν είναι μόνο ζωτικής σημασίας για βασικές οικονομικές λειτουργίες, «αλλά και για τη σύγχρονη πολεμική δραστηριότητα». Σε μια πικρή ειρωνεία, ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ θα παραλύσει τη βιομηχανία άμυνας της Ουάσιγκτον — και την ικανότητά της να διατηρήσει τη σύγκρουσή της με το Ιράν:
«[Το θείο] χρειάζεται για τα πάντα, από τον χαλκό στο αμερικανικό ηλεκτρικό δίκτυο έως τους ημιαγωγούς σε πυρομαχικά ακριβείας… Για τους στρατιωτικούς σχεδιαστές και στρατηγιστές, η επικείμενη απώλεια θείου αποτελεί κρίση πριν από την εφοδιαστική… Χημικές ουσίες όπως το θειικό οξύ βρίσκονται στα αρχικά στάδια της εξόρυξης χαλκού, της επεξεργασίας υλικών για μπαταρίες και της κατασκευής ημιαγωγών, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούν να καθορίσουν αν ο αμερικανικός στρατός μπορεί να διατηρήσει τη βιομηχανική παραγωγή ηλεκτρικών και ψηφιακών συστημάτων που απαιτούνται για τη συνέχιση της μάχης, καθώς τα πυρομαχικά εξαντλούνται και οι απώλειες στη μάχη αυξάνονται.»
Ο χαλκός αποτελεί το «πιο σαφές παράδειγμα» του γιατί ο αποκλεισμός των Στενών αποτελεί «πρόβλημα πολεμικής ικανότητας» ιστορικών διαστάσεων για την Αυτοκρατορία. Το ευρέως χρησιμοποιούμενο μέταλλο είναι «ενσωματωμένο στους μετασχηματιστές, τους κινητήρες και τον εξοπλισμό επικοινωνιών» που επιτρέπουν στις αμερικανικές βάσεις «να λειτουργούν και στα εργοστάσια άμυνας να παράγουν». Αυτό μεταφράζεται γρήγορα σε «πρόβλημα ετοιμότητας και ανθεκτικότητας» για τον στρατό. Θα χρειαστούν πάνω από 30.000 κιλά χαλκού για να αντικατασταθούν τα αμερικανικά συστήματα ραντάρ που καταστράφηκαν από την Αντίσταση μόνο στο Μπαχρέιν και στο Κατάρ.
Χιλιάδες κιλά χαλκού θα απαιτηθούν επίσης για την επισκευή ή αντικατάσταση άλλου κατεστραμμένου αμερικανικού εξοπλισμού επικοινωνιών, αισθητήρων και ραντάρ στην Ιορδανία, στο Κουβέιτ, στη Σαουδική Αραβία και στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Οι «ενεργοί περιορισμοί στην αμερικανική μαχητική ισχύ» που προκαλεί το εμπάργκο του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ δεν περιορίζονται ωστόσο στον εφοδιασμό χαλκού. Παρόμοια προβλήματα προκαλούνται από την περιορισμένη πρόσβαση σε κοβάλτιο και νικέλιο, «κρίσιμα για κράματα υψηλής θερμοκρασίας στους κινητήρες αεροσκαφών», καθώς και στις κρίσιμες μπαταρίες ιόντων λιθίου που τροφοδοτούν drones και ηλεκτρονικά συστήματα τακτικού επιπέδου.
Οι ελλείψεις ημιαγωγών θα επηρεάσουν ένα ευρύ φάσμα στρατιωτικών εφαρμογών των ΗΠΑ, από τα ηλεκτρονικά πτήσης των μαχητικών F-35 μέχρι τα συστήματα καθοδήγησης αναχαιτιστικών και πυραύλων. Επιπλέον, η αμυντική βιομηχανία της Ουάσιγκτον «δεν μπορεί να αυξήσει απότομα την παραγωγή», παρά τις απαιτήσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς τους εργολάβους να «τετραπλασιάσουν» την παραγωγή πυρομαχικών. Οι αμερικανικές παραγγελίες για ζωτικής σημασίας πολεμικά υλικά δεν μπορούν να «κλιμακωθούν ανεξάρτητα λόγω έκτακτης ανάγκης άμυνας». Οι αμερικανικές εφοδιαστικές αλυσίδες είναι «θεμελιωδώς προβληματικές από αμυντική άποψη» και «εντελώς αναποτελεσματικές» όταν οι παγκόσμιες αγορές περιορίζονται. Με λίγα λόγια, η βιομηχανική βάση άμυνας της Αυτοκρατορίας είναι «δεμένη με συνθήκες» που η ίδια η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να ελέγξει — αλλά πλέον μπορεί η Τεχεράνη.
Σύμφωνα με το West Point, «αυτό έχει γίνει ένα παραλυτικό πρόβλημα σε πραγματικό χρόνο για τη βιομηχανική βάση άμυνας». Η συλλογική «αντοχή μάχης» των αμερικανοϊσραηλινών δυνάμεων που επιτίθενται στο Ιράν περιορίζεται αυστηρά από τα «αόρατα βιομηχανικά θεμέλια» που απαιτούνται για την αναπλήρωση των δυνατοτήτων τους, τα οποία τώρα βρίσκονται υπό έναν ανυπέρβλητο στραγγαλισμό από την Αντίσταση. Το πότε θα χαλαρώσει αυτός και υπό ποιους όρους, είναι εξ ολοκλήρου θέμα απόφασης της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αυτό το καταστροφικό πλήγμα στις στρατιωτικές δυνατότητες και στην ικανότητα προμηθειών των ΗΠΑ έρχεται σε μια στιγμή που η διογκωμένη πολεμική μηχανή της Αυτοκρατορίας ήδη καταρρέει.
Σύμφωνα με ενημερωτικό δελτίο του επίσημου Γραφείου Λογοδοσίας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ (GAO), σχεδόν δύο δεκαετίες διαρκούς και δαπανηρού πολέμου έχουν υποβαθμίσει την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Ουάσιγκτον σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην μπορεί «να προσαρμοστεί στις αυξανόμενες απειλές από μεγάλες δυνάμεις» όπως η Κίνα ή η Ρωσία, ή «άλλους αντιπάλους». Το Ιράν και η Αντίσταση εντάσσονται στην τελευταία κατηγορία. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν η Αμερικανική Αεροπορία και το Ναυτικό — δηλαδή τα ίδια στρατιωτικά μέσα που έχουν αναπτυχθεί τώρα στη Δυτική Ασία και απορροφούν το μεγαλύτερο μέρος των αμερικανικών πολεμικών δαπανών.
Η έκθεση του GAO περιγράφει πώς οι αμερικανικοί στόλοι αεροσκαφών και πλοίων γερνούν και παρουσιάζουν βλάβες, με «έλλειψη ανταλλακτικών, καθυστερήσεις συντήρησης και άλλα προβλήματα» να εμποδίζουν ή και να αποτρέπουν τη συντήρηση και επισκευή τους. Οι εγκαταστάσεις της Ουάσιγκτον για την αποκατάσταση οπλικών συστημάτων και εξοπλισμού, καθώς και τα ναυπηγεία του ναυτικού, βρίσκονται σε «κακή κατάσταση». Σε ανθρώπινο επίπεδο, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ υποφέρει από χρόνια έλλειψη προσωπικού, με τους υπερβολικά καταπονημένους ναύτες να αντιμετωπίζουν επικίνδυνα επίπεδα κόπωσης, ενώ τα «βαριά καθήκοντά» τους οδηγούν σε «θανατηφόρες συγκρούσεις πλοίων».
Σε άλλη περίπτωση, έλεγχος για το αν 15 διαφορετικοί τύποι αμερικανικών μαχητικών και αεροσκαφών εδάφους πέτυχαν τους ετήσιους στόχους επιχειρησιακής ετοιμότητας το 2023 έδειξε ότι κανένα δεν τα κατάφερε. Το GAO διαπίστωσε ότι ο Στρατός «έχει θέσει νέο εξοπλισμό σε χρήση πριν να είναι έτοιμα τα σχέδια για εγκαταστάσεις, προσωπικό και εκπαίδευση». Το ίδιο ισχύει και για το Ναυτικό, το οποίο για καιρό βασιζόταν σε έναν στόλο περίπου τριών δωδεκάδων πλοίων παράκτιας μάχης (littoral combat ships), «σχεδιασμένων να επιχειρούν σε ρηχά νερά κοντά στις ακτές» για την αποκατάσταση των αμυντικών και επιθετικών του δυνατοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της εξουδετέρωσης ναρκών.
Ωστόσο, το Ναυτικό «δεν έχει αποδείξει ότι αυτός ο τύπος πλοίου μπορεί να εκτελέσει τις προβλεπόμενες αποστολές του». Μια απτή πραγματική απόδειξη της πλήρους ακαταλληλότητας των πλοίων παράκτιας μάχης (littoral combat ships) της Ουάσιγκτον για τις «προβλεπόμενες αποστολές» τους παρέχεται από τον πόλεμο με το Ιράν. Τρία τέτοια παράκτια πλοία στάλθηκαν στη Δυτική Ασία το 2025, για να καλύψουν κενά δυνατοτήτων και χωρητικότητας που δημιουργήθηκαν από την απόσυρση τεσσάρων ναρκαλιευτικών κλάσης Avenger, τα οποία επιχειρούσαν στην περιοχή για δεκαετίες πριν. Από την έναρξη της σύγκρουσης, έχουν εξαφανιστεί από το θέατρο επιχειρήσεων.
Δύο από αυτά έχουν εντοπιστεί στη Σιγκαπούρη, όχι απλώς εκτός της γραμμής πυρός, αλλά κυριολεκτικά στην άλλη άκρη του πλανήτη, τη στιγμή που οι ανησυχίες αυξάνονται ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να ναρκοθετήσει τα Στενά του Ορμούζ και ο Τραμπ έχει υποσχεθεί να ανατρέψει οποιαδήποτε τέτοια προσπάθεια με ωμή βία. Εκπρόσωπος του Ναυτικού ισχυρίζεται ότι τα δύο πλοία λαμβάνουν «υποστήριξη συντήρησης και εφοδιαστικής» στη Ναυτική Βάση Changi. Μένει να φανεί αν και πότε θα επιστρέψουν στη Δυτική Ασία.
Εντωμεταξύ, η Αυτοκρατορία εξαντλεί γρήγορα τα αεροπλανοφόρα της, με το USS Gerald Ford να έχει αποσυρθεί από την Ερυθρά Θάλασσα, όπου ηγείτο του σιωνιστο-αμερικανικού πολέμου κατά του Ιράν, έπειτα από περισσότερες από 300 ημέρες αδιάκοπης υπηρεσίας. Αφού εμφανίστηκαν αναφορές για επικίνδυνες αποφράξεις στις τουαλέτες του πλοίου, μια πυρκαγιά στο πλοίο μαινόταν για 30 ώρες, τραυματίζοντας ναύτες και καταστρέφοντας σημαντικό μέρος των χώρων ύπνου του πληρώματος, αναγκάζοντας πολλούς να κοιμούνται σε τραπέζια και στο πάτωμα. Τώρα βρίσκεται στην Κρήτη, υπό επισκευή.
Για χρόνια, έχει γίνει όλο και πιο σαφές ότι ο αμερικανικός στρατός υστερεί σε ισχύ πυρός, σε αριθμούς και σε παραγωγική ικανότητα έναντι ενός ολοένα αυξανόμενου αριθμού αντιπάλων και δεν θα επιβίωνε από την πρώτη επαφή με έναν πραγματικό πόλεμο. Τώρα η Αυτοκρατορία έχει εμπλακεί άτσαλα σε μια ιστορική, δυνητικά θανατηφόρα κρίση που προκάλεσε η ίδια, και αυτή η αδυναμία δεν θα μπορούσε να είναι πιο εμφανής. Τα κινητικά πλήγματα των ΗΠΑ και του «Ισραήλ» κατά του Ιράν εξασθενούν, και η οικονομική σύγκρουση έχει χαθεί αποφασιστικά. Όσο περισσότερο συνεχίζεται αυτή η κατάσταση, τόσο περισσότερα θα χάσουν.
