Αναδημοσιεύουμε άρθρο του Ανίς Ραΐς από το The Cradle, χωρίς να συμμεριζόμαστε τη βεβαιότητά του ότι οι αμερικάνοι ιμπεριαλιστές θα επιχειρήσουν να καταλάβουν το ιρανικό νησί Χαργκ στον Περσικό Κόλπο. Ομως, η ανάλυση των παραμέτρων του πολέμου που κάνει ο Ραΐς είναι σε βάθος και αυτή δίνει αξία στο άρθρο του.
Μια προσπάθεια κατάληψης του νησιού Χαργκ μπορεί να υπόσχεται γρήγορα κέρδη, αλλά ενέχει τον κίνδυνο να σύρει τις ΗΠΑ σε έναν ευρύτερο πόλεμο που δεν μπορούν να περιορίσουν ούτε να ελέγξουν στον Κόλπο.
Του Ανίς Ραΐς *
27 Μάρτη 2026
Τέσσερις εβδομάδες πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ κατά του Ιράν — και τα διακυβεύματα έχουν ανέβει πολύ περισσότερο απ’ όσο είχε προβλέψει η Ουάσιγκτον. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε στο Truth Social να «χτυπήσει και να αφανίσει» τις μονάδες ηλεκτροπαραγωγής του Ιράν αν τα Στενά του Ορμούζ δεν άνοιγαν ξανά μέσα σε 48 ώρες.
Η προθεσμία πέρασε. Υποχώρησε και, για δεύτερη φορά, ανέβαλε το ίδιο του το τελεσίγραφο, παρουσιάζοντάς το ως «παραγωγικές συνομιλίες». Η Τεχεράνη αρνήθηκε οποιεσδήποτε συνομιλίες και επέμεινε ότι η αναδίπλωση οφειλόταν στο «φόβο για την απάντηση του Ιράν».
Η αεροπορική εκστρατεία ΗΠΑ–Ισραήλ υποτίθεται ότι θα λύγιζε το Ιράν. Δεν το έκανε. Τώρα οι «σκληροπυρηνικοί» πιέζουν για ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων. Ομως ο χερσαίος πόλεμος που προτείνεται δεν θέτει απλώς σε κίνδυνο αμερικανικές ζωές σε ένα νησί 15 μίλια (περίπου 24 χιλιόμετρα) από τις ακτές του Ιράν. Απειλεί ολόκληρη τη στρατιωτική αρχιτεκτονική των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο — τις βάσεις, τις συμμαχίες και τις ενεργειακές υποδομές που στήριξαν την αμερικανική κυριαρχία στη Δυτική Ασία για δεκαετίες.
Σε συνέντευξη στο NBC News, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, απαντώντας σε ερώτηση για πιθανή χερσαία εισβολή των ΗΠΑ, είπε τέσσερις λέξεις στις οποίες το Πεντάγωνο δεν είχε απάντηση: «Σας περιμένουμε», φράση που έγινε και διαδικτυακό μιμίδιο. Η μπλόφα αποκαλύφτηκε. Το ερώτημα τώρα είναι αν η αποκάλυψη του χαρτιού της Ουάσιγκτον θα γκρεμίσει ολόκληρο το τραπέζι.
Ανεβάζοντας το διακύβευμα με άδεια χέρια
Η συζήτηση για χερσαία εισβολή δεν είναι πλέον υποθετική. Αξιωματούχοι του Πενταγώνου έχουν υποβάλει λεπτομερή αιτήματα προετοιμασίας για ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων. Τρεις αμφίβιες ομάδες πεζοναυτών συγκλίνουν προς τον Περσικό Κόλπο: το USS Tripoli με την 31η Εκστρατευτική Μονάδα Πεζοναυτών από την Ιαπωνία, το USS Boxer με την 11η MEU από την Καλιφόρνια, και περίπου 1.500 αλεξιπτωτιστές της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας από το Fort Bragg.
Οταν φτάσουν όλες οι μονάδες, μεταξύ 6.000 και 8.000 αμερικανοί στρατιώτες θα βρίσκονται σε απόσταση πλήγματος από το Ιράν. Ωστόσο, η σύνθεση αυτών των δυνάμεων αποκαλύπτει το χάσμα μεταξύ ρητορικής και πραγματικότητας. Ο στρατιωτικός αναλυτής Ruben Stewart σημείωσε ότι οι δυνάμεις που αναπτύσσονται είναι «συμβατές με διακριτές, χρονικά περιορισμένες επιχειρήσεις, όχι με μια παρατεταμένη χερσαία εκστρατεία».
Την ίδια στιγμή, ο ισραηλινός στρατός δείχνει σημάδια πίεσης. Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου Eyal Zamir προειδοποίησε στις 25 Μάρτη ότι ο στρατός «οδεύει προς εσωτερική κατάρρευση», επικαλούμενος φθίνουσα δύναμη εφέδρων και βαθιά κρίση προσωπικού καθώς οι πόλεμοι εκτείνονται από τη Γάζα στον Λίβανο και τώρα στο Ιράν.
Η Ουάσιγκτον ρίχνει περισσότερες μάρκες στο κέντρο του τραπεζιού — αλλά το φύλλο που κρατά παραμένει αδύναμο. Τα σενάρια που κυκλοφορούν τώρα σχηματίζουν μια κλίμακα κλιμάκωσης όπου κάθε σκαλοπάτι κινδυνεύει να σύρει τις ΗΠΑ βαθύτερα σε μια σύγκρουση που δεν είναι δομικά προετοιμασμένες να διατηρήσουν.
Ορος Πίκαξ και η επιδρομή που διαρκεί υπερβολικά
Η πολιτικά πιο ελκυστική επιλογή είναι μια μυστική επιδρομή στο απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν — που πιστεύεται ότι είναι περίπου 400 κιλά εμπλουτισμένα στο 60%, πιθανώς αποθηκευμένα κοντά στο Ισφαχάν ή βαθιά μέσα στο Ορος Πίκαξ.
Το πρόβλημα όμως είναι αυτό που είχε επισημάνει ο Σουν Τσου πριν από αιώνες: η ταχύτητα είναι η ουσία του πολέμου — όμως αυτή η αποστολή απαιτεί το αντίθετο. Η απομάκρυνση πυρηνικού υλικού απαιτεί τα στρατεύματα να παραμείνουν επί τόπου αρκετό χρόνο ώστε οι ιρανικές δυνάμεις να αντιδράσουν.
Ο πρώην διοικητής της CENTCOM, στρατηγός Joseph Votel, χαρακτήρισε τέτοιες επιχειρήσεις «εφικτές», αλλά προειδοποίησε ξεκάθαρα: «Θα πρέπει να τους φροντίζετε, να τους ανεφοδιάζετε, να τους απομακρύνετε τους τραυματίες. Και αυτό απαιτεί μια γραμμή ανεφοδιασμού, και κάποια στιγμή αυτή η γραμμή πρέπει επίσης να προστατευτεί».
Η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να φέρει το τραύμα της Επιχείρησης Eagle Claw — της αποτυχημένης επιχείρησης διάσωσης ομήρων το 1980, που κατέρρευσε στην ιρανική έρημο και συνέβαλε στο τέλος της προεδρίας του Τζίμι Κάρτερ.
Νησί Χαργκ: Η παγίδα μεταμφιεσμένη σε συντόμευση
Αν οι μυστικές επιδρομές ενέχουν υπερβολικό κίνδυνο για μικρή βεβαιότητα, η επόμενη επιλογή είναι περιορισμένη εδαφική κατάληψη — και οι «σκληροπυρηνικοί» της Ουάσιγκτον έχουν συγκλίνει σε έναν μόνο στόχο: το νησί Χαργκ.
Ενα κοραλλιογενές νησί οκτώ τετραγωνικών μιλίων (περίπου 20,7 τετρ. χλμ.) στον βόρειο Περσικό Κόλπο, το Χαργκ επεξεργάζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου του Ιράν. Ο αμερικανός γερουσιαστής Lindsey Graham προέτρεψε τον Τραμπ να «πάρει το Νησί Χαργκ», ενώ ο απόστρατος αντιστράτηγος Keith Kellogg δήλωσε ότι είναι «ένθερμος υποστηρικτής ανάπτυξης χερσαίων δυνάμεων» εκεί.
Η λογική ακούγεται χειρουργική: κατάληψη της οικονομικής αρτηρίας του Ιράν και εξαναγκασμός της Τεχεράνης σε διαπραγματεύσεις. Ομως [αυτή η λογική] καταρρέει ακόμη και υπό βασικό έλεγχο. Το Χαργκ βρίσκεται μόλις 15 μίλια (24 χλμ.) από την ιρανική ενδοχώρα — εντός εμβέλειας παράκτιων πυραύλων, drones, ρουκετών και πυροβολικού. Οποιαδήποτε αμερικανική δύναμη εγκατασταθεί εκεί θα αντιμετωπίσει «σχεδόν συνεχή βομβαρδισμό».
Ο απόστρατος υποναύαρχος Mark Montgomery το έθεσε ωμά: «Αν καταλάβουμε το νησί Χαργκ, θα κλείσουν τη στρόφιγγα από την άλλη πλευρά. Δεν είναι σαν να ελέγχουμε την παραγωγή πετρελαίου τους».
Ο Σουν Τσου είχε προειδοποιήσει ότι δεν υπάρχει περίπτωση ένα έθνος να ωφεληθεί από παρατεταμένο πόλεμο. Σύγχρονες αναλύσεις καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα. Εκτιμήσεις think tanks προειδοποιούν ότι το Χαργκ αποτελεί κλασική περίπτωση «διολίσθησης αποστολής», που οδηγεί τις αμερικανικές δυνάμεις βήμα προς βήμα σε έναν ευρύτερο χερσαίο πόλεμο.
Ο πόλεμος για τον οποίο προετοιμάστηκε το Ιράν
Αυτό που οι «σκληροπυρηνικοί» της Ουάσιγκτον παραβλέπουν συστηματικά είναι ότι το Ιράν έχει περάσει δεκαετίες προετοιμαζόμενο ακριβώς για αυτό το σενάριο — όχι για να ισοφαρίσει την αμερικανική ισχύ πυρός, αλλά για να καταστήσει κάθε χερσαίο πόλεμο απαγορευτικά δαπανηρό.
Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) χωρίζονται σε 31 αυτόνομες χερσαίες μεραρχίες, καθεμία ικανή να επιχειρεί ανεξάρτητα αν διακοπεί η κεντρική διοίκηση.
Οταν πλήγματα σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας Αλί Χαμενεΐ, τον υπουργό πληροφοριών Εσμαΐλ Χατίμπ και τον αρχηγό των Basij Γολαμρεζά Σολεϊμανί, ο στρατιωτικός μηχανισμός συνέχισε να εκτοξεύει πυραύλους, να κλείνει τα Στενά του Ορμούζ και να μάχεται. Μια δομή διοίκησης σχεδιασμένη να επιβιώνει από «αποκεφαλισμό» φαίνεται να κάνει ακριβώς αυτό.
Στη θάλασσα, το ιρανικό ναυτικό δόγμα βασίζεται στον ασύμμετρο πόλεμο. Το αναφερόμενο οπλοστάσιό του περιλαμβάνει εκατοντάδες ταχύπλοα επιθετικά σκάφη, παράκτιες πυραυλικές συστοιχίες, περίπου 5.000 ναυτικές νάρκες, πάνω από 1.000 μη επανδρωμένα σκάφη αυτοκτονίας και μικρά υποβρύχια κλάσης Ghadir, σχεδιασμένα για τα ρηχά νερά του Κόλπου. Ο Περσικός Κόλπος δεν είναι ανοιχτός ωκεανός. Είναι ένας διάδρομος διαμορφωμένος από τη γεωγραφία και οχυρωμένος από δόγμα — σχεδιασμένος να καταπίνει τη συμβατική ναυτική ισχύ.
Στην ξηρά, η κλίμακα από μόνη της είναι καθοριστική. Το Ιράν είναι τέσσερις φορές μεγαλύτερο από το Ιράκ, με πληθυσμό που ξεπερνά τα 90 εκατομμύρια. Εκτιμάται ότι οποιαδήποτε συμβατική εισβολή θα απαιτούσε «εκατοντάδες χιλιάδες στρατιώτες».
Επειτα υπάρχει το παραστρατιωτικό δίκτυο Μπασίτζ, το οποίο φέρεται να μπορεί να κινητοποιήσει έως και ένα εκατομμύριο εφέδρους — και η δεκαετής εμπειρία των IRGC στον συντονισμό ασύμμετρης αντίστασης σε όλη την περιοχή.
Οι ΗΠΑ έχουν σήμερα λιγότερους από 8.000 στρατιώτες που κινούνται προς θέση ανάπτυξης. Αυτό δεν είναι πόλεμος που το Ιράν χρειάζεται να κερδίσει — αλλά πόλεμος σχεδιασμένος ώστε η Ουάσιγκτον να μην μπορεί να τον διατηρήσει.
Κερδίζοντας το Χαργκ, χάνοντας τον Κόλπο
Ακόμη κι αν η Ουάσιγκτον επιτύχει τακτικά — καταλαμβάνοντας το Χαργκ και ανακηρύσσοντας νίκη — οι στρατηγικές συνέπειες θα είναι άμεσες.
Από την αρχή του πολέμου, το Ιράν έχει ήδη επιδείξει ικανότητα κλιμάκωσης. Πύραυλοι και drones έχουν πλήξει υποδομές συνδεδεμένες με τις ΗΠΑ σε Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ, ΗΑΕ, Ιορδανία και Σαουδική Αραβία. Ενεργειακές εγκαταστάσεις, αεροδρόμια και μονάδες αφαλάτωσης έχουν δεχτεί πλήγματα.
Η κατάληψη του Χαργκ πιθανότατα θα προκαλούσε πολύ ευρύτερη απάντηση. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ρητά για «συνεχείς και αδιάκοπες επιθέσεις» σε περιφερειακές υποδομές αν καταληφθεί ιρανικό έδαφος.
Η Τεχεράνη έχει επίσης υποδείξει ότι θα μπορούσε να επεκτείνει τη σύγκρουση στο Στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ μέσω των συμμαχικών δυνάμεων της Ανσαραλά στην Υεμένη, απειλώντας ένα δεύτερο παγκόσμιο σημείο στρατηγικού ελέγχου.
Κάθε αμερικανική θέση στον Κόλπο εξαρτάται από γραμμές ανεφοδιασμού που περνούν μέσα από κράτη που ήδη απειλούνται. Το Μπαχρέιν φιλοξενεί τον Πέμπτο Στόλο. Τα ΗΑΕ φιλοξενούν τη βάση Al-Dhafra. Το Κουβέιτ λειτουργεί ως κόμβος εφοδιασμού.
Οπως σημείωσε το Stimson Center, τα κράτη του Κόλπου ήδη φοβούνται ότι ο Τραμπ θα ανακηρύξει νίκη και θα αποχωρήσει, αφήνοντάς τα να αντιμετωπίσουν μόνα τους το Ιράν.
Το πολιτικό όριο στην Ουάσιγκτον
Αν η στρατηγική του Ιράν συνιστά τη στρατιωτική παγίδα, η αμερικανική κοινή γνώμη μπορεί να αποτελέσει την πολιτική.
Δημοσκοπήσεις δείχνουν συντριπτική αντίθεση σε χερσαίο πόλεμο. Ερευνα της Quinnipiac έδειξε ότι το 74% των ψηφοφόρων αντιτίθεται στην ανάπτυξη στρατευμάτων, ενώ το CNN κατέγραψε ελάχιστη υποστήριξη για κλιμάκωση.
Ακόμη πιο σημαντικά, εμφανίζεται διαφωνία μέσα στην ίδια την Ουάσιγκτον. Ρεπουμπλικανοί βουλευτές έχουν ανοιχτά αμφισβητήσει το χάσμα μεταξύ δημόσιων δηλώσεων και απόρρητων ενημερώσεων. Η εκπρόσωπος Nancy Mace προειδοποίησε ότι οι αιτιολογήσεις που παρουσιάζονται στο κοινό διαφέρουν από εκείνες που δίνονται κεκλεισμένων των θυρών.
Εντωμεταξύ, το Πεντάγωνο ζητά συμπληρωματική χρηματοδότηση 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων με ρυθμό 1 δισ. δολαρίων την ημέρα. Οταν οι νομοθέτες που κρατούν το ταμείο χαρακτηρίζουν τις αιτιολογήσεις του πολέμου «βαθιά ανησυχητικές», τα πολιτικά περιθώρια εξαντλούνται — πριν ακόμη επιστρέψει ένας σάκος νεκρού από ιρανικό έδαφος.
Η χρηματοδότηση ήδη μετατρέπεται σε σημείο σύγκρουσης, με προβλεπόμενα κόστη σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Το τελευταίο χαρτί
Η κλίμακα κλιμάκωσης έχει τη δική της δυναμική. Κάθε αποτυχημένη πίεση — κάθε αναποτελεσματικό πλήγμα, κάθε ανακληθέν τελεσίγραφο — αυξάνει την πίεση για περαιτέρω άνοδο.
Το νησί Χαργκ δεν είναι πλέον θεωρητικό. Οι πεζοναύτες βρίσκονται ήδη στη θάλασσα. Η 82η Αερομεταφερόμενη κινητοποιείται.
Το Ιράν έχει κλείσει τα Στενά του Ορμούζ και έχει εκδώσει την πρόκλησή του.
Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν οι ΗΠΑ μπορούν να καταλάβουν το Χαργκ, αλλά αν μπορούν να το αντέξουν — σε αίμα, σε χρήμα, στη σταθερότητα των συμμάχων τους στον Κόλπο και στην πολιτική αξιοπιστία που εξαφανίζεται τη στιγμή που ο πρώτος σάκος νεκρού επιστρέψει στην πατρίδα.
Η Ουάσιγκτον ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο εν μέσω διαπραγματεύσεων και τον χαρακτήρισε μέτρο ασφαλείας. Τώρα, ο ίδιος διπλωμάτης που στοχοποιήθηκε από τις ΗΠΑ στέκεται στην Τεχεράνη και επαναλαμβάνει: «Σας περιμένουμε». Η μπλόφα αποκαλύφτηκε, και τα μόνα χαρτιά που απομένουν είναι η κλιμάκωση και η απώλεια — ενώ το Ιράν, όπως φαίνεται, δεν μπλόφαρε ποτέ.
* Ο Ανίς Ραΐς είναι ανεξάρτητος γεωπολιτικός αναλυτής, με ειδίκευση στη Μέση Ανατολή και τον αναδυόμενο πολυπολικό κόσμο. Γεννήθηκε στην Ολλανδία από γονείς βέρβερους μετανάστες και το έργο του δημοσιεύεται σε σύγχρονες ολλανδικές μη συστημικές εκδόσεις. Το σύνθημά του για τη γεωπολιτική ανάλυση είναι «omnibus dubitandum», που σημαίνει να ξεκινά κανείς αμφισβητώντας τα πάντα.
