Ο Χοακίν Αλμούνια, ο σοσιαλιστής (για να μην ξεχνιόμαστε) κομισάριος επί των Οικονομικών της ΕΕ, θεώρησε καθήκον του να παρέμβει στην άψη της προεκλογικής περιόδου για να πει τα αυτονόητα. Αυτά που ουδείς αμφισβήτησε. Ούτε ο Καραμανλής, φυσικά, ούτε και ο Παπανδρέου. Ουδείς έθεσε ζήτημα παραβίασης των όρων της ΟΝΕ. Ο Παπανδρέου, μάλιστα, είπε με νόημα στη Θεσσαλονίκη, ότι έχει συναντηθεί με τον Τρισέ, με τον Μπαρόζο, με τον Αλμούνια και έχει συζητήσει μαζί τους για το πρόγραμμα σταθεροποίησης που πρέπει να εφαρμοστεί στην Ελλάδα. Δήλωσε δε πως το πρόγραμμα της κυβέρνησής του θα υποβληθεί στην Κομισιόν, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Τι είπε ο Αλμούνια; Οτι «όλοι όσοι θα μπορούσαν να κερδίσουν γνωρίζουν πολύ καλά την κατάσταση: η κυβέρνηση, όποια και αν είναι, πρέπει να αναφέρει τις ενέργειες της Ελλάδας σε συνέχεια συστάσεων Επιτροπής, Συμβουλίου και ευρωζώνης και στο τέλος Οκτωβρίου θα κρίνουμε τα μέτρα, να δούμε αν ελήφθησαν αποτελεσματικά μέτρα για το έλλειμμα κάτω του 3,7% το 2009». Σχολιάστηκε το ότι ο Αλμούνια μιλά για έλλειμμα 3,7% το 2009, ενώ ξέρει πολύ καλά ότι αυτή τη στιγμή το έλλειμμα «τρέχει» με 7-8%. Αν προσέξουμε τη διατύπωσή του, όμως, θα διαπιστώσουμε ότι είναι ακριβέστατη. Λέει ότι η Κομισιόν θα κρίνει τα μέτρα που έχουν ληφθεί έως τώρα για να διαπιστώσει αν αυτά ανταποκρίνονται στη δέσμευση που ανέλαβε η ελληνική κυβέρνηση. Θεσμικά αυτό ισχύει. Η κυβέρνηση Καραμανλή έχει αναλάβει την υποχρέωση για έλλειμμα 3,7% το 2009. Θυμόμαστε όλοι τον Παπαθανασίου να το επαναλαμβάνει συνεχώς κομπάζοντας, ακόμη και μετά τις ευρωεκλογές. Πώς, λοιπόν, να μιλήσει για άλλο στόχο ο Αλμούνια, όταν αυτή είναι η δέσμευση που έχει αναλάβει γραπτώς η ελληνική κυβέρνηση έναντι της Κομισιόν; Ο Παπαθανασίου πήγε στις Βρυξέλλες, την παραμονή της προκήρυξης των εκλογών από τον Καραμανλή, είχε γεύμα με τον Αλμούνια, τον ενημέρωσε προφανώς για την κατάσταση, όμως αυτή ήταν μια άτυπη συζήτηση και πλέον θεωρείται ως μη γενομένη, αφού ο Καραμανλής προκήρυξε εκλογές και η όποια συζήτηση για το μέλλον θα γίνει με τη νέα κυβέρνηση. Ο κομισάριος, λοιπόν, λειτούργησε θεσμικά άψογα και παρέμεινε αυστηρά στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.
Ο Αλμούνια, όμως, δεν είναι κάποιος τυχάρπαστος τεχνοκράτης. Είναι πολιτικός με πείρα, έχει διατελέσει υπουργός των σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων της Ισπανίας και ξέρει πως παίζεται το πολιτικό παιχνίδι. Η παρέμβασή του, λοιπόν, έχει διπλό στόχο.
Καταρχάς, θέλησε να υπενθυμίσει το ρόλο του ως γκαουλάιτερ στην ελληνική επικράτεια της Ευρωλάνδης, υπενθυμίζοντας ότι οι τελικές αποφάσεις παίρνονται από την Κομισιόν, με βάση το κοινοτικό δίκαιο. Τι προβλέπει το κοινοτικό δίκαιο; Η διαδικασία επιτήρησης ξεκινά με την τοποθέτηση μιας χώρας στη διαδικασία της επιτήρησης λόγω υπερβολικού ελλείμματος. Αυτό έγινε την άνοιξη. Αν οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνονται δεν εκπληρωθούν, και τα μέτρα κριθούν ως μη αποτελεσματικά (όπως σίγουρα θα γίνει με την Ελλάδα), τότε η διαδικασία φεύγει από την παράγραφο 7 του άρθρου 104 της συνθήκης και πάει στην παράγραφο 9. Η Κομισιόν παραπέμπει το κράτος-μέλος στο Ecofin, το οποίο ορίζει συγκεκριμένη προθεσμία για τη μείωση του ελλείμματος, ενώ ταυτόχρονα το κράτος μέλος τίθεται υπό τη «στενή επιτήρηση» της Κομισιόν. Το επόμενο στάδιο είναι η επιβολή προστίμου, μέτρο το οποίο δεν έχει εφαρμοστεί για κανένα κράτος-μέλος.
Ο Παπανδρέου μίλησε ήδη για τριετές πρόγραμμα σταθεροποίησης. Αυτό θα διαπραγματευθεί στις Βρυξέλλες και είναι πολύ πιθανό να το πετύχει. Αλλωστε, είναι πολλές οι χώρες που έχουν ξεπεράσει το έλλειμμα (όλες σχεδόν) και ο Αλμούνια, πάντα τυπικός, αναφέρθηκε σε όλες τις χώρες και όχι μόνο στην Ελλάδα. Το θέμα είναι πως ο στόχος να μειωθεί το έλλειμμα στο 3% εντός τριετίας θα επιδιωχτεί υπό τη «στενή επιτήρηση» της Κομισιόν. Ο πονηρός ισπανός σοσιαλδημοκράτης το υπενθύμισε εμμέσως πλην σαφώς, ξέροντας ότι έτσι βοηθάει το φίλο και ομοϊδεάτη του Παπανδρέου να αντιμετωπίσει την εσωτερική πίεση για χαλάρωση της λιτότητας. Του στρώνει το έδαφος για τη μετεκλογική επιχειρηματολογία: «η ανίκανη κυβέρνηση Καραμανλή διέλυσε την οικονομία, μας οδήγησε στη στενή επιτήρηση και εμείς πλέον είμαστε αναγκασμένοι να τηρήσουμε τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η χώρα όταν εισήλθε στην ΟΝΕ». Κάποιος πρέπει να κάνει τον «κακό», προκειμένου να διευκολύνει τις κυβερνήσεις στη λήψη αντιλαϊκών μέτρων και ο Αλμού-νια, απαλλαγμένος από το βάρος της άμεσης εκλογής του από το λαό, δεν έχει κανένα πρόβλημα να το κάνει. Είναι, άλλωστε, κομμάτι του θεσμικού του ρόλου.
