Συνάδελφοι,
Το κίνημα των καταλήψεων είναι γεγονός αναμφισβήτητο. Ολες οι Σχολές, σε όλη την Ελλάδα, με ελάχιστες εξαιρέσεις, βρίσκονται σήμερα υπό κατάληψη.
Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι και οδήγησε σ’ αυτή την έκρηξη είναι γνωστή: Το πόρισμα του ΕΣΥΠ και η εξαγγελία της κυβέρνησης για τροποποίηση του νόμου πλαισίου για τα πανεπιστήμια.
Ευτυχώς, αυτή τη φορά μια κυβερνητική επιλογή στην κατεύθυνση της υποβάθμισης των σπουδών μας, της υπονόμευσης του δημόσιου χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πλειοψηφικό κίνημα φοιτητών. Ομως, καμιά αυτοϊκανοποίηση δεν πρέπει να μας κυριεύσει. Βρισκόμαστε ακόμα στην αρχή και όχι στο τέλος ενός δρόμου, που είναι δύσβατος.
Σ’ αυτή την κρίσιμη φάση, είναι απαραίτητο να δούμε από πού ερχόμαστε και πού βαδίζουμε, να σταθμίσουμε τι θέλουμε, τι διεκδικούμε, ποιοι είναι οι βασικοί μας στόχοι για σήμερα και για αύριο.
Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει το γεγονός ότι το κράτος (ανεξάρτητα από το αν διοικούνταν από κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ ή κυβέρνηση ΝΔ), κατ’ επιταγήν της κεφαλαιοκρατίας και σε συνεργασία με το καθηγητικό κατεστημένο, κατόρθωσε να προωθήσει σημαντικές, αντιδραστικές αλλαγές στην ανώτατη εκπαίδευση, χωρίς να συναντήσει καμιά ουσιαστική αντίσταση από την πλευρά μας; Η κραυγαλέα προκλητικότητα των μελών του ΕΣΥΠ και της υπουργού Παιδείας οφείλεται εν πολλοίς στη δική μας αδράνεια των προηγούμενων χρόνων.
Πιστεύουν ότι μπορούν εύκολα να περάσουν και τις νέες αντιδραστικές αλλαγές τους. Πιστεύουν ότι το κίνημα των καταλήψεων είναι ένα πυροτέχνημα που σύντομα θα σβήσει. Και ότι την ώρα που εμείς θα ιδρώνουμε σε κάποια εξεταστική και θα ονειρευόμαστε την παραλία που θ’ αράξουμε τον Αύγουστο, αυτοί θα ψηφίζουν στη Βουλή το νόμο πλαίσιο, σπάζοντας πλάκα με τις κραυγούλες του αντιπολιτευόμενου κοινοβουλευτικού θιάσου.
Ας τους διαψεύσουμε. Αυτό είναι το πρώτο και βασικότερο καθήκον μας σήμερα. Να κρατήσουμε ζωντανό το κίνημα, να πλατύνουμε και να βαθύνουμε τη δράση μας, με πρώτο στόχο τη δέσμευση της κυβέρνησης, ότι δεν θα επιφέρει καμιά αλλαγή στο νόμο πλαίσιο. Ας επαναλάβουμε, στις σημερινές συνθήκες, τον άθλο του φοιτητικού κινήματος το 1979. Τότε που ένα κύμα καταλήψεων και συγκρούσεων στους δρόμους ανάγκασε την κυβέρνηση να καταργήσει ψηφισμένο νόμο (τον περιβόητο 815).
Κι αν η κυβέρνηση δεσμευτεί ότι δεν θα ψηφίσει τον καινούργιο νόμο πλαίσιο, τελειώσαμε; Καθαρίσαμε;
Πολλά είναι που δεν έγιναν, πολλά είναι που πρέπει να γίνουν. Είναι απαραίτητο να καλύψουμε σύντομα το χαμένο δρόμο, να συνολικοποιήσουμε τον αγώνα μας, να εμποδίσουμε στην πράξη την εφαρμογή των αντιδραστικών νόμων που πέρασε ανενόχλητη η κυβέρνηση το περασμένο καλοκαίρι, να διευρύνουμε το πλαίσιο των αιτήματων μας, να βαθύνουμε τη συνείδηση του κινήματός μας.
Η Μπολόνια σε εφαρμογή
Σήμερα πια είναι φανερό, όσο ποτέ άλλοτε, ότι οι εξελίξεις στην κυβερνητική πολιτική δρομολογούνται από τις βασικές επιταγές της συνόδου της Μπολόνια, το καλοκαίρι του 1999. Επιταγές που προωθούν τα συμφέροντα της ντόπιας και ευρωπαϊκής πλουτοκρατίας, προδιαγράφοντας ένα ζοφερό μέλλον για τη νεολαία και τους εργαζομένους. Σήμερα βιώνουμε την απόπειρα υλοποίησης των τριών βασικών αξόνων της διακήρυξης της Μπολόνια.
― «Υιοθέτηση ενός συστήματος τίτλων σπουδών που θα είναι ευκόλως αναγνωρίσιμοι και συγκρίσιμοι, με τη βοήθεια και του θεσμού του Συμπληρώματος Διπλώματος».
― «Υιοθέτηση ενός συστήματος σπουδών που θα στηρίζεται βασικά σε δυο κύριους κύκλους σπουδών, ένα προπτυχιακό και ένα μεταπτυχιακό»
― «Καθιέρωση συστήματος διδακτικών μονάδων»
Ηδη μια σειρά μέτρων για την εκπλήρωση αυτού του στόχου έχουν ψηφιστεί από τη Βουλή και άλλα ακολουθούν το δρόμο προς το κοινοβούλιο.
Τα μέτρα που ψηφίστηκαν
ΔΟΑΤΑΠ: Το ΔΟΑΤΑΠ είναι ο διάδοχος του ΔΙΚΑΤΣΑ, ψηφίστηκε το 2005 και αφορά στην ισοτιμία τίτλων που αποκτώνται από τριετείς σπουδές με τις δικές μας τετραετείς πανεπιστημιακές σπουδές και στην έμμεση αναγνώριση των Κέντρων Ελευθέρων Σπουδών. Η εξίσωση των τίτλων σπουδών του προπτυχιακού κύκλου σπουδών ήταν ένας από τους βασικούς άξονες της διακήρυξης της Μπολόνια.
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ: Το σχέδιο νόμου για την αξιολόγηση ΑΕΙ-ΤΕΙ κατατέθηκε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος στη Βουλή, το Μάιο του 2005, λίγο πριν τη σύνοδο των υπουργών Παιδείας της ΕΕ στο Μπέργκεν της Νορβηγίας. Πριν μερικές μέρες, ο Πρόεδρος της «ανεξάρτητης» Αρχής της Διασφάλισης της Ποιότητας (τη σύσταση της οποίας προβλέπει ο αντίστοιχος νόμος) Σπ. Αμούργης, καθηγητής στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο, έκανε σκόνη τα περίφημα επιχειρήματα της υπουργού Παιδείας ότι στόχος της αξιολόγησης είναι η «πιστοποίηση της ποιότητας των πανεπιστημίων», δηλώνοντας ότι η αξιολόγηση των ΑΕΙ-ΤΕΙ θα συνδεθεί με την χρηματοδότησή τους.
ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ: Το Σεπτέμβρη του 2005 ανακοινώνεται η ίδρυση του Διεθνούς Πανεπιστήμιου της Ελλάδας (ΔΙΠΑΕ) με έδρα τη Θεσσαλονίκη, βάσει νόμου που ψηφίστηκε στο τέλους του Αυγούστου του ίδιου έτους. Στόχος η δημιουργία ενός πανεπιστημίου που τύποις θα είναι δημόσιο (νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου), θα λειτουργεί όμως με ιδιωιτικοοικονομικά κριτήρια (προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί θα καταβάλλουν δίδακτρα), θα αντιμετωπίζει τους φοιτητές ως πελάτες και θα έχει όλες τις προδιαγραφές που θέτει η Μπολόνια.
Τα μέτρα που θα ψηφιστούν
Η αλλαγή του άθρου 16 του Συντάγματος θα επιτρέψει τη λειτουργία των ιδιωτικών πανεπιστημίων, αποτελειώνοντας και τα τελευταία ψήγματα «δημόσιου χαρακτήρα» στην ανώτατη εκπαίδευση. Σε συνδυασμό με την τροποποίηση του νόμου πλαισίου για τα πανεπιστήμια, βάσει του πορίσματος του ΕΣΥΠ, και την αξιολόγηση, τα πανεπιστήμια θα μετατραπούν σε παραρτήματα των καπιταλιστικών επιχειρήσεων. Το περίφημο «αυτοδιοίκητο» των πανεπιστημίων, το οποίο επαγγέλεται το πόρισμα του ΕΣΥΠ, δεν είναι τίποτα άλλο από αυτοχρηματοδοτούμενα πανεπιστήμια-επιχειρήσεις, με μάνατζερ στις κορυφές τους, που θα κλείνουν συμφωνίες για μπίζνες με τις επιχειρήσεις. Από τις «ανταποδοτικές υποτροφίες» των 40 ωρών, οι κυβερνώντες εύκολα θα φτάσουν στην επιβολή διδάκτρων.
Ο ανομολόγητος πόθος της Μπολόνια
Ο ανομολόγητος πόθος των εμπνευστών της Μπολόνια είναι η δημιουργία μιας μεγάλης στρατιάς «αναλώσιμων» αποφοίτων του τριετούς κύκλου σπουδών. Οι απόφοιτοι αυτοί θα λαμβάνουν εξειδικευμένες γνώσεις σε λογισμικό και υλικό της τρέχουσας τεχνολογίας, στερούμενοι βασικών επιστημονικών γνώσεων, και δε θα μπορούν να αντεπεξέρχονται με προσωπική μελέτη στις ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις του μέλλοντος. Το «κόστος παραγωγής» αυτών των αποφοίτων θα είναι μικρότερο σε σχέση με τους σημερινούς αποφοίτους των πανεπιστημίων. Αντίστοιχα θα μειωθεί και ο μισθός τους. Επιπρόσθετα, οι εργοδότες δεν θα δίνουν δεκάρα για την εξειδίκευση των αποφοίτων υπαλλήλων τους στα μηχανήματά τους. Αυτό θα το αναλαμβάνει το πανεπιστήμιο με λεφτά των φορολογούμενων εργαζόμενων. Για την προσαρμογή στις νέες τεχνολογίες οι απόφοιτοι θα πληρώνουν στα ΙΔΒΕ (Ινστιτούτα Διά Βίου Εκπαίδευσης) για την επανακατάρτισή τους.
Παράλληλα, η έρευνα και η διδασκαλία των περισσότερων ιδρυμάτων θα περιοριστεί αποκλειστικά στις ανάγκες μεγιστοποίησης του κέρδους των επιχειρήσεων. Τέλος, η δημιουργία, δυο ταχυτήτων αποφοίτων, η ταυτόχρονη λειτουγία πανεπιστημίων για την πλειοψηφούσα «πλέμπα» και την μειοψηφούσα ελίτ, που θα μπορεί οικονομικά να αναλάβει το κόστος του επόμενου κύκλου σπουδών, θα διογκώσει τους ταξικούς φραγμούς στην παιδεία, θα γιγαντώσει το μονοπώλιο στη γνώση.
Γι’ αυτό και πρέπει να δούμε το σημερινό κίνημα των καταλήψεων ως μια αρχή για το ξαναχτίσιμο μιας νέας συλλογικότητας, για την δημιουργία ενός φοιτητικού κινήματος που θα διεκδικεί και δε θα σκύβει το κεφάλι.
Kανείς από μας, που μπήκε με όνειρα στο Πανεπιστήμιο, που ποθεί μόρφωση, διεύρυνση του πνευματικού του ορίζοντα, ανάπτυξη της προσωπικότητας και των ιδιαίτερων ικανοτήτων του, εμβάθυνση στην επιστήμη του, μόνιμη και σταθερή δουλειά, θα νιώσει ευτυχής με αυτά που έγιναν σε βάρος της Παιδείας. Iσα-ίσα που θ΄αγανακτήσει, θα θυμώσει. Θα αρνηθεί κάθε «ευκαιρία στο διάλογο» και θα διεκδικήσει στο δρόμο αυτά που του ανήκουν.
Δική μας επιλογή ας είναι ο μαζικός, παρατεταμένος αγώνας στις σχολές και στους δρόμους. Σε ενότητα μ’ όλη την νεολαία και την εργαζόμενη κοινωνία
♦ Για την ενίσχυση της Δημόσιας Δωρεάν Παιδείας σε όλες τις βαθμίδες της.
♦ Για να μην περάσουν τα σχέδια για ιδιωτικά πανεπιστήμια και κάθε είδους ιδιωτικοποίηση.
♦ Για την κατάργηση όλων των ταξικών φραγμών στη μόρφωση.
♦ Eνάντια στην ψευδεπίγραφη «ανωτατοποίηση των TEI».
♦ Για την κατάργηση της διάκρισης άμεσα σε AEI και TEI.
♦ Για ενιαία ανώτατη εκπαίδευση για όλους.
♦ Για να μην περάσει η υποβάθμιση των σπουδών μέσω των σπουδών τριετούς διάρκειας.
♦Για την κατάργηση όλων των αντιεκπαιδευτικών νόμων.
♦ Eνάντια στο Πανεπιστήμιο – Eπιχείρηση.
♦ Για ελεύθερη πρόσβαση σ’ όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης.
♦ Για MOPΦΩΣH και ΔOYΛEIA για OΛOYΣ.
