O Μητσοτάκης στο «Forbes 30 Under 30»: «Νομίζω ότι είμαστε πια ώριμοι και έχουμε φτιάξει μία σχετική επιτροπή η οποία επεξεργάζεται το σχέδιο ώστε να δημιουργήσουμε ένα νέο υπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Και νομίζω ότι αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί πρέπει να ενοποιήσουμε τον χώρο της έρευνας στην Ελλάδα, ο οποίος αυτή τη στιγμή είναι κατακερματισμένος, σπασμένος ουσιαστικά μεταξύ των ερευνητικών κέντρων τα οποία χρηματοδοτούνται από το Υπουργείο Ανάπτυξης και των δραστηριοτήτων των πανεπιστημίων, που είναι ουσιαστικά στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Παιδείας.
Νομίζω ότι θα έχουν έτοιμη μία πρόταση. Αυτό για εμάς είναι σχέδιο τρίτης τετραετίας, εφόσον ο ελληνικός λαός μάς εμπιστευτεί και πάλι, αλλά αυτές οι κυβερνητικές αλλαγές θέλουν πολύ χρόνο προετοιμασίας και είμαστε σε μία ανοιχτή διαβούλευση με την επιστημονική κοινότητα ώστε να δημιουργήσουμε ένα υπουργείο το οποίο πραγματικά θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής».
Ο Μητσοτάκης μεθοδεύει σχέδιο να υποτάξει ολοκληρωτικά την έρευνα στις επιχειρήσεις. Προς το παρόν οι δηλώσεις του είναι σιβυλλικές, ώστε να μην αντιλαμβάνεται κανείς πλήρως το στόχο. Θα αποσπάσει πλήρως τα πανεπιστήμια από το υπουργείο Παιδείας, δημιουργώντας μια παραλλαγή του σχεδίου Τραμπ, που εμπνεύστηκε την κατάργηση του αμερικανικού υπουργείου Παιδείας, ή θα αποσπάσει σημαντικές αρμοδιότητές τους, απογυμνώνοντας τα πανεπιστημιακά ιδρύματα από έναν βασικό πυλώνα τους, όπως είναι η προαγωγή της επιστήμης μέσω της ερευνητικής δραστηριότητας; Μάλλον το δεύτερο φαίνεται πως θα συμβεί, ώστε μέσω του νέου υπουργείου να «ενοποιηθεί» η όποια έρευνα διεξάγεται τόσο από τα Ερευνητικά Κέντρα όσο και από τα πανεπιστήμια.
Σημειώνουμε ότι από τον Ιούλιο του 2019, αμέσως μετά την νίκη της ΝΔ στις βουλευτικές εκλογές και τον σχηματισμό της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η Γενική Γραμματεία Ερευνας και Καινοτομίας πέρασε στο υπουργείο Ανάπτυξης, ενώ μέχρι τότε ανήκε στο υπουργείο Παιδείας. Ηταν και αυτή μια χειρονομία του αγρίως νεοφιλελεύθερου Μητσοτάκη, που σηματοδοτούσε την υποταγή της όποιας έρευνας στις επιδιώξεις του κεφαλαίου και την απαξίωση της βασικής έρευνας που διεξαγόταν (στο βαθμό που διεξαγόταν και διεξάγεται) από τα πανεπιστημιακά ιδρύματα με στόχο την πρόοδο της επιστήμης για το γενικό καλό.
Σημειώνουμε ακόμη ότι η Γενική Γραμματεία Ερευνας και Καινοτομίας χρηματοδοτεί μέσω των ερευνητικών προγραμμάτων και ιδιωτικές επιχειρήσεις. Ενώ και οι ερευνητικές δραστηριότητες των πανεπιστημίων είναι σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένες με επιχειρηματικά συμφέροντα. Τα πανεπιστημιακά εργαστήρια, παρέχοντας τον εξοπλισμό και το επιστημονικό δυναμικό τους, λειτουργούν ως εργαστήρια για την ανάπτυξη της κερδοφορίας καπιταλιστικών επιχειρήσεων με τις οποίες κάνουν σχετικά κομπρεμί.
Συμπεραίνουμε, λοιπόν, πως η «ενοποίηση του χώρου της έρευνας» μέσω του νέου υπουργείου που ετοιμάζεται (με τμήματα και αρμοδιότητες από δύο υπουργεία, το Ανάπτυξης και το Παιδείας) θα βοηθήσει στην πλήρη υποταγή της έρευνας στις επιχειρήσεις, οι οποίες θα την κατευθύνουν καταπώς εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους, την δίψα τους για το ανώτατο κέρδος. Και βεβαίως θα διευκολύνει την χρηματοδότηση από τον κρατικό κορβανά και των ερευνητικών προγραμμάτων ιδιωτικών συμφερόντων.
Αν τώρα, βάλουμε στο «κάδρο» της χρηματοδοτούμενης από το κράτος «έρευνας» και τα πανεπιστημιοποιημένα κολλέγια που θα φέρουν το φωτοστέφανο του «πανεπιστήμιου» (ιδιωτικού αλλά «πανεπιστήμιου» κατά τον Μητσοτάκη), καθώς και τα αγγλόγλωσσα τμήματα με δίδακτρα των δημόσιων ΑΕΙ (οιονεί μίνι ιδιωτικά πανεπιστήμια μέσα στην αγκαλιά του δημόσιου πανεπιστήμιου), που ιδρύονται πλέον «με το κιλό», ή π.χ. τα «επαγγελματικά μεταπτυχιακά», τα «βιομηχανικά διδακτορικά» του νόμου πλαίσιο Κεραμέως, κ.λπ., αντιλαμβανόμαστε ότι η απομύζηση κρατικών κονδυλίων στο όνομα των μπίζνες τάχα της «στοχευμένης έρευνας» με τις καπιταλιστικές επιχειρήσεις, θα πάει σύννεφο, ενώ θα αδυνατίσει κι άλλο η χρηματοδότηση των δημόσιας τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Μια βρόμικη πραγματικότητα
Αναφέραμε παραπάνω ότι τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι σε μεγάλο βαθμό απογυμνωμένα από την βασική έρευνα. Και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με το ότι αυτή δεν είναι τέτοια-δηλαδή βασική- αλλά στοχευμένη, συγκεκριμένη, συνδεδεμένη με ιδιωτικές επιχειρήσεις. Εχει να κάνει με αυτόν καθαυτόν τον χαρακτήρα του ελληνικού καπιταλισμού, του μέσου επιπέδου ανάπτυξης, στον οποίο, ειδικά τα τελευταία χρόνια, έχει σχεδόν εξανεμιστεί κάθε παραγωγική δραστηριότητα, διότι έτσι επιτάσσει ο καπιταλιστικός καταμερισμός της εργασίας στον οποίο εντάσσεται και η Ελλάδα.
Η πραγματικότητα ήδη που βιώνει το διδακτικό-ερευνητικό προσωπικό στα δημόσια πανεπιστήμια είναι ζοφερή, δεδομένης και της σταθερής υποχρηματοδότησης. Μπορεί τα ερευνητικά προγράμματα να χαρακτηρίζονται ανταγωνιστικά αλλά στην πραγματικότητα γίνεται ανάθεση στα ίδια και στα ίδια άτομα. Στο έδαφος αυτό ματαιώνονται ελπίδες, διάθεση για πραγματική προσφορά και αναπτύσσονται φαινόμενα δούναι και λαβείν, που εξαγοράζουν συνειδήσεις.
Μόλις πρόσφατα έγιναν γνωστές οι προκλήσεις και οι γελοιότητες που συνέβησαν στη δράση «Trust your stars».
Στο πλαίσιό της, έγινε γνωστό ότι συγκροτήθηκε μια ολιγομελής επιτροπή για να κρίνει όλα τα ερευνητικά προγράμματα που κατατέθηκαν, τα οποία αφορούσαν δεκάδες διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα! «Αξιολογήθηκαν» δηλαδή και «κρίθηκαν» προτάσεις από ανθρώπους που ήταν αδύνατο να έχουν τις απαραίτητες επιστημονικές γνώσεις για όλα τα προγράμματα ή ήταν άσχετοι με το γνωστικό αντικείμενο. Αρα δεν μιλούμε για πραγματική αξιολόγηση και κρίση αλλά για χρηματοδότηση τελικά των προγραμμάτων που κατέθεσαν οι ημέτεροι.
Ο ασφυκτικός κορσές της κρατικής υποχρηματοδότησης και η δημιουργία ενός σάπιου κλίματος, όπου προνόμια απολαμβάνουν «οι δικοί τους», ευνοούν την καταφυγή σε κάθε είδους κομπίνες.
Ιδού κάποιες από τις συνηθισμένες:
Μέλη ΔΕΠ με άκρες στις Περιφέρειες (προφανώς με κομματικούς και ιδεολογικούς δεσμούς), απευθύνονται σε άλλους συναδέλφους τους που έχουν γνώση-ειδίκευση συγκεκριμένων γνωστικών αντικειμένων, ζητώντας να τους ετοιμάσουν ερευνητικό πρόγραμμα, στο οποίο να βάλουν επιστημονικό υπεύθυνο την αφεντιά τους. Στη συνέχεια το υποβάλουν στην Περιφέρεια, τσεπώνοντας σημαντική χρηματοδότηση.
Ή έχοντας πρόσβαση σε κάποιο υπουργείο ή τη ΓΓ Ερευνας και Καινοτομίας ο καταθέτων το ερευνητικό πρόγραμμα, έχει την υπόγεια δυνατότητα να ορίσει ο ίδιος εκείνους που θα το κρίνουν ώστε να βαθμολογηθεί με άριστα.
Υπάρχει και η περίπτωση των «αφανών» συμμετεχόντων σε ένα πρόγραμμα για την εκπόνηση του οποίου συνεργάζονται μερικά άτομα ακόμη. Ενας από τους ερευνητές, που έχει τις «κατάλληλες προσβάσεις», κανονίζει να κρίνουν το πρόγραμμα τα «αφανή» άτομα που φαίνεται ότι δεν συμμετέχουν. Κρίνουν, δηλαδή, οι ίδιοι το πρόγραμμα που καταθέτουν. Γιάννης κερνάει και Γιάννης πίνει!
Καμιά αξία, λοιπόν, δεν έχουν οι φανφάρες του Μητσοτάκη για προαγωγή της έρευνας, πέρα από την εξυπηρέτηση φίλων καπιταλιστών.
