Οι Πρυτανικές Αρχές του ΑΠΘ γιόρτασαν με πολλά ταρατατζούμ τον Απρίλιο του 2021 την ίδρυση Αγγλόγλωσσου Προγράμματος Προπτυχιακών Σπουδών Ιατρικής, για το οποίο απαιτούνται δίδακτρα 72.000 ευρώ για τα έξι χρόνια φοίτησης (12.000 ευρώ για κάθε έτος)!
Εγιναν «ατμομηχανή» για το πανεπιστήμιο της αγοράς ασκώντας και στη συνέχεια πιέσεις στα τμήματα και τις σχολές του Πανεπιστήμιου, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Aristotle International», να αποδεχθούν την ίδρυση και άλλων ξενόγλωσσων προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών με δίδακτρα.
Τώρα πληροφορούμαστε ότι όλο αυτό το πολυδιαφημισμένο εγχείρημα, το οποίο συνάντησε τη σφοδρή αντίδραση του Ενιαίου Συλλόγου Διδακτικού Ερευνητικού Προσωπικού (ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ), που κατήγγειλε ότι τα ΞΠΣ αποτελούν «μια ακόμη ψηφίδα στο ψηφιδωτό της εμπορευματικής “διεθνοποίησης και εξωστρέφειας” του ΑΠΘ, στρατηγικού στόχου της Ευρωπαϊκής Ενωσης και του αποκαλούμενου Ευρωπαϊκού Χώρου Εκπαίδευσης», ήταν μια αποτυχία.
Εξελίχθηκε σε φιάσκο, καθώς για τα οκτώ από τα εννέα τμήματα ΞΠΣ, που επρόκειτο να ιδρυθούν φέτος, δεν βρέθηκαν φοιτητές-πελάτες (σ.σ. ίσως γιατί οι άλλοι «εκπαιδευτικοί παράδεισοι» πώλησης πτυχίων ανώτατης εκπαίδευσης προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους, καθώς και χαμηλότερο κόστος διαβίωσης), ενώ το άλλο λειτουργεί κολοβό, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται η ΕφΣυν.
Το φιάσκο επιβεβαιώνεται και από τα ερωτήματα που απηύθυνε ο ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ προς τις Πρυτανικές Αρχές, τη Σύγκλητο, το Συμβούλιο Διοίκησης και τους προέδρους των Τμημάτων που υποτίθεται ότι θα φιλοξενούσαν τα ΞΠΣ.
Ερωτήματα όπως πόσοι τελικά φοιτητές έχουν ήδη εγγραφεί στα 9 νέα αυτά προγράμματα, αν κάποια από αυτά δεν ξεκίνησαν και ποιοι είναι οι λόγοι αναστολής της λειτουργίας τους κατά ένα έτος, ποια προβλέπεται να είναι η συνολική διοικητική τους δαπάνη, ποιο το ύψος της δαπάνης για την κάλυψη εξόδων προώθησης (πχ ιστοσελίδες, πρόσληψη συμβούλων προώθησης, διαφημιστικές δαπάνες, ταξίδια προώθησης στο εξωτερικό) το 2025-26, ποια η προβλεπόμενη σχετική δαπάνη για το τρέχον ακαδημαϊκό έτος και από ποιους πόρους καλύφθηκαν οι ως άνω δαπάνες, πόσους διοικητικούς υπαλλήλους των ήδη υπαρχόντων δωρεάν προγραμμάτων σπουδών απασχόλησαν τα 9 νέα ΞΠΠΣ, πόσες και ποιες υποδομές του ΑΠΘ πρόκειται να χρησιμοποιήσουν τα εν λόγω προγράμματα, κ.λπ.
Ο ΕΣΔΕΠ υπενθυμίζει για άλλη μια φορά τη ριζική διαφωνία του στην ίδρυση ΞΠΣ, που εκφράστηκε με απόφαση της Γενικής του Συνέλευσης (ΓΣ ΕΣΔΕΠ 23.09.2025). Και υπογραμμίζει ότι «τα ΞΠΠΣ αποκλειστικό σκοπό έχουν την προσέλκυση φοιτητών/πελατών από το εξωτερικό στο όνομα της οικονομικής αυτοτέλειας και χρηματοδοτικής εγκατάλειψης των δημόσιων πανεπιστημίων, με αρνητικές συνέπειες στην εκπαιδευτική διαδικασία και την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης στα υπάρχοντα δωρεάν προγράμματα σπουδών του πανεπιστημίου».
Αναλυτικά τα ερωτήματα του ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ προς τις Πρυτανικές Αρχές, τη Σύγκλητο, το Συμβούλιο Διοίκησης και τους Προέδρους των Τμημάτων.
Ο ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ με αναλυτικά τεκμηριωμένη απόφαση της Γενικής του Συνέλευσης (ΓΣ ΕΣΔΕΠ 23.09.2025) έχει εκφράσει τη ριζική του διαφωνία στη λειτουργία των ΞΠΠΣ με δίδακτρα στα δημόσια ΑΕΙ και ειδικότερα στο ΑΠΘ.
Όπως έχει επισημάνει τα ΞΠΠΣ αποκλειστικό σκοπό έχουν την προσέλκυση φοιτητών/πελατών από το εξωτερικό στο όνομα της οικονομικής αυτοτέλειας και χρηματοδοτικής εγκατάλειψης των δημόσιων πανεπιστημίων, με αρνητικές συνέπειες στην εκπαιδευτική διαδικασία και την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης στα υπάρχοντα δωρεάν προγράμματα σπουδών του πανεπιστημίου.
Σύμφωνα με περσινή ανακοίνωση των Πρυτανικών Αρχών το Σεπτέμβριο του 2026 θα ξεκινούσαν τη λειτουργία τους στο ΑΠΘ 9 νέα ΞΠΠΣ με δίδακτρα (πέραν αυτού που λειτουργεί στο Τμήμα Ιατρικής από το 2021).
Δεν υπήρξε παρόλα αυτά σχετική ενημέρωση ή ανακοίνωση για την έναρξη λειτουργίας τους, εγείροντας ερωτήματα για το αν και ποια από αυτά έχουν ξεκινήσει να λειτουργούν κανονικά βάσει της απόφασης ίδρυσης τους και αν κάποιων η λειτουργία έχει ανασταλεί προσωρινά.
Ο ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ θέτει τα ακόλουθα ερωτήματα προς τις Πρυτανικές Αρχές, τη Σύγκλητο του Πανεπιστήμιου, το Συμβούλιο Διοίκησης και τους Προέδρους των Τμημάτων που θα φιλοξενήσουν τα εν λόγω προγράμματα:
- Πόσες αιτήσεις έλαβαν το καθένα ξεχωριστά από αυτά τα νέα ΞΠΠΣ και πόσοι τελικά φοιτητές έχουν ήδη εγγραφεί στα 9 νέα αυτά προγράμματα;
- Αν κάποια από αυτά τα προγράμματα δεν ξεκίνησαν, ποιοι είναι οι λόγοι αναστολής κατά ένα έτος της λειτουργίας τους;
- Ποιο ήταν το ύψος της συνολικής διοικητικής δαπάνης για τη λειτουργία των 9 νέων αυτών ΞΠΠΣ κατά το ακαδημαϊκό έτος 2025-26 και ποια προβλέπεται να είναι η συνολική διοικητική τους δαπάνη για το τρέχον ακαδημαϊκό έτος;
- Ποιο το ύψος της δαπάνης για την κάλυψη εξόδων προώθησης (πχ ιστοσελίδες, πρόσληψη συμβούλων προώθησης, διαφημιστικές δαπάνες, ταξίδια προώθησης στο εξωτερικό) των εν λόγω προγραμμάτων κατά το ακαδημαϊκό έτος 2025-26 και ποια η προβλεπόμενη σχετική δαπάνη για το τρέχον ακαδημαϊκό έτος;
- Από ποιους πόρους καλύφθηκαν οι ως άνω δαπάνες; Ποιο είναι το ύψος του δανεισμού των εν λόγω προγραμμάτων από τον ΕΛΚΕ του ΑΠΘ κατά το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος και ποιο το ύψος του προβλεπόμενου δανείου κατά το τρέχον ακαδημαϊκό έτος;
- Πόσους διοικητικούς υπαλλήλους των ήδη υπαρχόντων δωρεάν προγραμμάτων σπουδών απασχόλησαν τα 9 νέα ΞΠΠΣ κατά το προηγούμενο ακαδημαϊκό έτος για την κάλυψη της διοικητικής τους λειτουργίας και πόσους προβλέπεται να απασχολήσουν κατά το τρέχον ακαδημαϊκό έτος;
- Πόσες και ποιες υποδομές του ΑΠΘ πρόκειται να χρησιμοποιήσουν τα εν λόγω προγράμματα;
Ας θυμηθούμε τι είναι τα Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών
Τα Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών απευθύνονται (σ.σ. σε αυτήν την φάση) σε αλλοδαπούς πολίτες χωρών εντός ή εκτός ΕΕ. Προϋπόθεση για τη φοίτηση σε αυτά είναι το απολυτήριο Λυκείου και η καταβολή διδάκτρων.
Είναι μια άλλη μορφή ιδιωτικοποίησης των δημόσιων ΑΕΙ, που λειτουργεί παράλληλα με τα ήδη πανεπιστημιοποιημένα κολλέγια (Παραρτήματα-Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης) και με όσα δρομολογούνται με την εισαγωγή του International Baccalaureate στα δημόσια Πρότυπα Σχολεία.
Ολα τούτα, κατακερματίζουν την ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας, η οποία χάνει τον συμπαγή δημόσιο χαρακτήρα της, διαμορφώνεται βάσει επιχειρηματικών κριτηρίων και σε κοινωνικό επίπεδο αποθεώνει τον ταξικό διαχωρισμό.
Σε ακαδημαϊκό επίπεδο, υπονομεύουν την ποιότητα των παρεχόμενων σπουδών γιατί
– Προτρέπονται οι διδάσκοντες των δημόσιων ΑΕΙ να προβούν σε δραστηριότητες που υπονομεύουν το βασικό διδακτικό και ερευνητικό τους έργο, γιατί σύμφωνα με το νόμο η απασχόληση σε Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα αποτελεί πρόσθετη απασχόληση πέραν των νόμιμων υποχρεώσεών τους. Στην ουσία, οι διδάσκοντες των δημόσιων ΑΕΙ που επιλέγουν να διδάξουν στα Ξ.Π.Π. αλλοτριώνονται, απαγκιστρώνονται από τη βασική τους αποστολή ως διδάσκοντες του δημόσιου δωρεάν πανεπιστήμιου και ωθούνται σε επιστημονική και ηθική εξάντληση με στόχο τις πρόσθετες αμοιβές.
– Ανάθεση διδακτικού έργου γίνεται και σε ομότιμους καθηγητές, σε επισκέπτες καθηγητές ή και σε νέους επιστήμονες που μπορεί να είναι κάτοχοι ενός απλού διδακτορικού!
– Οι διδάσκοντες των Ξ.Π.Π. είναι απλώς διδάσκοντες και δεν έχουν καμιά ερευνητική δραστηριότητα, η οποία ειδικά σε παραγωγικές σχολές ή σε σχολές με σημαντικά εργαστήρια, όπως η Ιατρική, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την διευρυμένη, πλατιά και στέρεα επιστημονική τους κατάρτιση.
– Οι διδάσκοντες των Ξ.Π.Π επιλέγονται από μια απλή εφταμελή Επιτροπή (Επιτροπή Προγράμματος Σπουδών με τον Πρόεδρο και Αναπληρωτή Πρόεδρο του Τμήματος και 5 μέλη ΔΕΠ του Τμήματος). Δεν υπάρχει δηλαδή καμιά σχέση με τις κρίσεις των καθηγητών των δημόσιων ΑΕΙ ούτε με τις διαδικασίες και τα κριτήριά τους. Η Επιτροπή αποφασίζει σχεδόν για τα πάντα όλα του Ξ.Π.Π.Σ.
– Τα Ξενόγλωσσα Προπτυχιακά Προγράμματα Σπουδών οικειοποιούνται τον τίτλο του δημόσιου ΑΕΙ στο οποίο ανήκουν. Επομένως, η υποβαθμισμένη ποιότητα σπουδών τους επηρεάζει δυσμενώς στη συνέχεια και το κύρος του ίδιου του πανεπιστήμιου και την αξία των πτυχίων του.
– Τα Ξ.Π.Π. σαφώς ανοίγουν το δρόμο για την επιβολή διδάκτρων και στα προπτυχιακά προγράμματα σπουδών χωρίς δίδακτρα των ΑΕΙ. Ανοίγουν το δρόμο για τη μετατροπή της δημόσιας Ανώτατης Εκπαίδευσης, της Παιδείας, από κοινωνικό αγαθό σε εμπόρευμα.
Σε επίπεδο λειτουργίας, τα Ξ.Π.Π.Σ. έχουν πλήρη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Είναι ένα παράσιτο στο πλευρό του Τμήματος, στο πλαίσιο του οποίου λειτουργούν και έχουν θεσμική απόσταση από αυτό (όπως προ-είπαμε κουμάντο ουσιαστικά κάνει η επταμελής Επιτροπή).
Τα Ξ.Π.Π.Σ. δεν προσφέρουν πρόσθετη χρηματοδότηση στα Τμήματα μέσα στα οποία λειτουργούν για τις πραγματικές τους ανάγκες γιατί
– Οι πόροι τους χρησιμοποιούνται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών τους, και εφόσον υπάρχουν ταμειακά διαθέσιμα, αυτά δύναται να διατίθενται για την κάλυψη άλλων εκπαιδευτικών και αναπτυξιακών αναγκών των Τμημάτων των ΑΕΙ, εντός των οποίων λειτουργούν.
– Δεν πληρώνουν ούτε ένα ευρώ για φως, νερό, τηλέφωνο, καθαρίστρια κ.λπ., τη στιγμή που χρησιμοποιούν με το αζημίωτο την υλικοτεχνική υποδομή του ΑΕΙ. Το συντριπτικό ποσοστό των εσόδων τους δαπανάται για την κάλυψη των εξόδων μισθοδοσίας του διδακτικού και λοιπού προσωπικού και αν περισσέψουν κάποια ψίχουλα, αυτά χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των λειτουργικών τους εξόδων και την αναβάθμιση υποδομών και εξοπλισμού άμεσης ή έμμεσης χρήσης από τα ΞΠΠΣ.
Εδώ σημειώνουμε την αντίφαση που υπάρχει ανάμεσα στην πρόβλεψη του άρθρου 86 παρ.1 του Ν. 4692/2020 (νόμος Κεραμέως): «Οι πόροι ενός Ξ.Π.Σ. μπορούν να προέρχονται… και ε) από ιδίους πόρους του οικείου Α.Ε.Ι.» και στην παράγ. 15 της ΥΑ βάσει της οποίας ιδρύθηκε το ξενόγλωσσο προπτυχιακό της Ιατρικής του ΑΠΘ η οποία αναφέρει ότι από τις διατάξεις της απόφασης «δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού και του προϋπολογισμού του ΑΠΘ».
– Δεν αποτελούν ουσιαστική μισθολογική αναβάθμιση του συνόλου του διδακτικού προσωπικού του ΑΕΙ, αλλά βασίζονται κυρίως στην άγρια εκμετάλλευση χαμηλά αμειβόμενου και ευέλικτου διδακτικού προσωπικού (κάτοχοι απλού διδακτορικού).
