Η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού έργου, του εκπαιδευτικού και των σχολικών μονάδων δεν θα έχει τιμωρητικό χαρακτήρα. Θα βοηθά στον εντοπισμό των προβλημάτων, ώστε στη συνέχεια με τα κατάλληλα υποστηρικτικά μέτρα να μπορούν τα προβλήματα αυτά να ξεπεραστούν.
Αυτά διατυμπανίζουν σε κάθε ευκαιρία οι ιθύνοντες του υπουργείου Παιδείας, απαντώντας στους κακόπιστους που διαδίδουν ότι η αξιολόγηση θα οδηγήσει σε πρώτη φάση στην κατηγοριοποίηση των σχολείων και στη συνέχεια στην επιλεκτική χρηματοδότησή τους, στην ένταση του αυταρχισμού στα σχολεία και την υποταγή και χειραγώγηση του εκπαιδευτικού.
Το σύστημα φορά το γλυκό και μειλίχιο προσωπείο του καλοκάγαθου παιδαγωγού, που νοιάζεται στ’ αλήθεια να φέρει την άνοιξη στα σχολειά του.
Πατά πάνω στην άγνοια, την επιλεκτική μνήμη, την απουσία οδυνηρών εμπειριών των νεότερων γενεών από τα «πέτρινα χρόνια» του επιθεωρητισμού, την γενική αδιαφορία και παθητικότητα.
Ας στρέψουμε, λοιπόν, το βλέμμα στο «πρωτοπόρο» Ηνωμένο Βασίλειο, που είναι 20 χρόνια «μπροστά» από μας, όσον αφορά στα μέτρα που πρόκειται να εφαρμοστούν τώρα και στη χώρα μας στην εκπαίδευση, για να κατανοήσουμε τη διαχείριση από τους ιθύνοντες του προϊόντος της αξιολόγησης.
Σύμφωνα με τη Guardian (6 Σεπτέμβρη 2005), τα σχολεία που αποτυγχάνουν, που κρίνονται δηλαδή αρνητικά κατά την αξιολόγησή τους, μπαίνουν σε καθεστώς «ειδικών μέτρων».
Η επιτήρησή τους διαρκεί ένα χρόνο. Στο διάστημα των 12 αυτών μηνών πρέπει να βελτιωθούν και να πιάσουν τους δείκτες αξιολόγησης. Διαφορετικά θα κλείσουν είτε θα τα αναλάβουν άλλοι. Τα σχολεία που κλείνουν, κάτω από αυτές τις συνθήκες, μπορούν να ξανανοίξουν στη συνέχεια με νέο όνομα, υπό νέα διεύθυνση και με νέο προσωπικό.
Στο τέλος του Μάρτη του 2005, 285 σχολεία της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είχαν τεθεί σε καθεστώς «ειδικών μέτρων».
Οι προβλέψεις όμως είναι περισσότερο δυσοίωνες για τη νέα χρονιά, καθώς οι επιθεωρητές θέτουν υψηλότερους στόχους και έτσι πολύ περισσότερα σχολεία αναμένεται να αντιμετωπίσουν πρόβλημα και να τεθούν υπό επιτήρηση. Η κυβέρνηση, μάλιστα, προτίθεται να μειώσει το χρόνο που χρειάζεται στα σχολεία για να αποδείξουν την πρόοδό τους και ότι ανταποκρίνονται με επιτυχία στα κριτήρια της αξιολόγησής τους.
Η παραπάνω πληροφόρηση της εφημερίδας είναι πολύ διαφωτιστική για μας εδώ στο Ελλαδιστάν, που προσδοκούμε να μοιάσουμε τάχιστα στην προηγμένη Ευρώπη.
Το παρασκήνιο της ιστορίας και τα συμπληρωματικά κομμάτια του παζλ, μπορούμε κάλλιστα να τα μαντέψουμε.
Η αξιολόγηση -και συνεπώς οι δείκτες της- θα βασίζεται στο κατά πόσο η σχολική μονάδα μπόρεσε να συνδεθεί με την αγορά και την παραγωγή. Τουτέστιν στο κατά πόσο μπόρεσε να προσανατολίσει το πρόγραμμα και τις δραστηριότητές της ώστε να ωφελούνται από αυτές οι λεγόμενες «τοπικές κοινωνίες», δηλαδή οι διάφοροι «φορείς», επιχειρήσεις, επαγγελματίες και τα ρέστα. Διαμορφώνοντας στα παιδιά ανάλογες συνειδήσεις και πρότυπα και προβάλλοντας το προϊόν και το έργο τους. Ολα αυτά βεβαίως γίνονται με αντάλλαγμα τη χρηματοδότηση του εκπαιδευτικού έργου και της λειτουργίας της σχολικής μονάδας από τους ευγενικούς αυτούς «χορηγούς».
Η πλήρης υποταγή του σχολείου στην αγορά και τους νόμους της είναι άλλωστε η νέα Μεγάλη Ιδέα της εκπαίδευσης τώρα και στην Ευρώπη (μετά την Αμερική).
Συνεπώς όλοι και όλα εκεί θα κρίνονται και θα βαθμολογούνται.
Η ελαχιστοποίηση του κόστους λειτουργίας των σχολείων, με την ανακούφιση του κρατικού προϋπολογισμού και το πέρασμα μερίδιου της χρηματοδότησης σε ιδιωτικούς φορείς -φυσικά όχι χωρίς αντάλλαγμα-, η απόλυτη κοστολόγηση όλων όσων προσφέρει το σχολείο, η πραγματοποίηση «καινοτόμων προγραμμάτων», που έχουν κατεύθυνση τα παραπάνω και συνάμα τη διάπλαση προσωπικοτήτων κατά τις απαιτήσεις του συστήματος, η ένθερμη υποστήριξη και εφαρμογή των κατευθύνσεων των υπουργείων Παιδείας, αλλά και η «απόδοση» των μαθητών που κρίνεται στις εξετάσεις, είναι οι δείκτες, τα κριτήρια της αξιολόγησης των σχολικών μονάδων.
Και φυσικά η υλοποίηση τούτων των κριτηρίων συνδέεται και με τα πρόσωπα. Με τη διεύθυνση του σχολείου και τους εκπαιδευτικούς, που πρέπει να πάρουν πόδι έτσι και αποτύχουν σ’ αυτή τους την αποστολή.
Μπορούμε να φανταστούμε τι σχολεία θα είναι αυτά; Οχι βέβαια τα σχολεία των αριστοκρατικών και πλούσιων περιοχών. Που διαθέτουν και τους τρόπους και τα μέσα να ανταποκριθούν στα χυδαία αυτά κριτήρια. Αλλωστε η αστική τάξη φροντίζει τα παιδιά της να τα στείλει σε σχολεία υψηλών προδιαγραφών (είναι γνωστό ότι ακόμα και στην Αγγλία, όπου από χρόνια επικρατεί το πνεύμα της Μπολόνια, το σύστημα έχει αναθεωρήσει την αντίληψη για την εκπαίδευση όσον αφορά στα εκπαιδευτικά ιδρύματα που φοιτούν τα μελλοντικά στελέχη του κρατικού μηχανισμού και των επιχειρήσεων και επιστρέφει στις ενιαίες βασικές σπουδές μεγάλης διάρκειας, ώστε να προσφέρεται πλατύτερο και στερεότερο υπόβαθρο βασικών γνώσεων).
Πρόκειται επομένως για σχολεία υποβαθμισμένων περιοχών, εκεί που ζουν εργάτες και μετανάστες.
Δεν είναι δα δύσκολο να το συμπεράνουμε αυτό. Αρκεί να ρίξουμε μια ματιά στις δικές μας φτωχοσυνοικίες και στη ρημαγμένη ύπαιθρο και στα αμέτρητα προβλήματα των σχολείων τους.
Πήραμε, λοιπόν, μια καλή γεύση από Αγγλία και μπορούμε τώρα να βγάλουμε τα δικά μας συμπεράσματα για το χαρακτήρα της αξιολόγησης στην εκπαίδευση.
Οσο δε για τις προθέσεις της κυβέρνησης, αρκεί να αναλογιστούμε ένα και μόνο στοιχείο. Την καθήλωση των δαπανών για την παιδεία στο 3,58, παρά τις προεκλογικές διακηρύξεις.
