«Την Τρίτη οι συνάδελφοί μου εντόπισαν το αλιευτικό σκάφος, με το οποίο περίπου 600 άτομα, στοιβαγμένοι πιθανότατα από λαθρεμπόρους, κατευθύνονταν προς την Ελλάδα. Αναφέραμε το σκάφος στις τοπικές αρχές, όπως ήταν καθήκον μας. Είναι ασύλληπτα λυπηρό το γεγονός ότι βυθίστηκε την Τετάρτη και σημειώθηκε άλλο ένα τραγικό δυστύχημα. Πέταξα κατευθείαν στην Ελλάδα, για να διευκρινίσω τι ακριβώς συνέβη και πώς μπορούμε να παράσχουμε περισσότερη προστασία». Ξεχειλίζει η λύπη από το στόμα του Χανς Λέιτενς, του νέου επικεφαλής της FRONTEX, σε συνέντευξή του στη γερμανική «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ».
Αμέσως ακολουθεί η αποποίηση ευθύνης: «Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα δραματική, αλλά δεν μπορούμε να κάνουμε θαύματα». Είναι θαύμα να σώσεις 600 ζωές που έχουν φορτωθεί σαν τσαμπιά από σταφύλια πάνω σ’ ένα σάπιο σιδερένιο ψαράδικο, που ο καπετάνιος του το έχει εγκαταλείψει μεσοπέλαγα φεύγοντας με το «ντίνι»; Εχεις μπροστά σου μια ολόκληρη ημέρα και ο καιρός είναι μπονάτσα.
Ο Λέιτενς πετάει τη μπάλα στην κερκίδα: «Παρακολουθούμε μια θάλασσα διπλάσια από τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία μαζί. Είναι πολύ δύσκολο να βοηθήσεις όποιον έχει ανάγκη. Γιατί οι άνθρωποι είναι πρόθυμοι να πάρουν μεγάλα ρίσκα. Και φυσικά προσπαθούν να φτάσουν στην ευρωπαϊκή πλευρά απαρατήρητοι». Ναι, αλλά εδώ δεν έχουμε άγνωστα περιστατικά, έχουμε ένα γνωστό περιστατικό με συγκεκριμένες συνθήκες.
«Η διάσωση ζωών είναι κορυφαία προτεραιότητα», λέει ο Λέιτενς. Τότε γιατί δεν τους έσωσαν; Γιατί παρακολούθησαν με απάθεια να χάνονται τόσες εκατοντάδες ζωές μπροστά στα μάτια τους; «Ολες οι ερωτήσεις θα πρέπει να απευθυνθούν στο ελληνικό Κέντρο Συντονισμού Ερευνας & Διάσωση», ανέφερε στην ανακοίνωσή της η Frontex. Ο νοών νοείτω. Η Frontex απεκδύεται κάθε ευθύνης και δείχνει τις ελληνικές αρχές.
Δεν είναι η πρώτη φορά που οι «πολιτισμένοι Ευρωπαίοι», οι εμπνευστές της «Ευρώπης φρούριο», ρίχνουν τις ευθύνες στα τσιράκια τους, σ’ αυτούς που αναλαμβάνουν να κάνουν τη βρόμικη δουλειά στα σύνορα. Η Frontex επιχειρεί μαζί με το ελληνικό Λιμενικό στα στενά ανάμεσα τις τουρκικές ακτές και τα ελληνικά νησιά. Και συμμετέχει στα διαβόητα pushback. Οταν άρχισαν οι καταγγελίες, η Frontex τις διέψευδε (όπως κάνει και η ελληνική κυβέρνηση). Οταν οι καταγγελίες ντοκουμενταρίστηκαν με αδιαμφισβήτητα στοιχεία (βίντεο και μαρτυρίες προσφύγων και μελών ΜΚΟ), επιχειρήθηκε η «κάθαρση», με την αποπομπή του επικεφαλής της Frontex, Φαμπρίς Λεγκερί, που μέχρι την τελευταία στιγμή ισχυριζόταν ότι «δεν βλέπω καμία τεκμηριωμένη παραβίαση των θεμελιωδών δικαιωμάτων» (τοποθέτησή του στο Ευρωκοινοβούλιο).
Γι’ αυτό και ο νέος επικεφαλής της Frontex πετάει το μπαλάκι στις ελληνικές αρχές, αποφεύγοντας ο ίδιος να μιλήσει για οποιονδήποτε βαθμό ευθύνης και αρθρώνοντας μόνο υπερασπιστικό λόγο. Το ρόλο της ευρωπαϊκής υπηρεσίας που διοικεί τον αντιλαμβάνεται ως… τροχονομικό. «Εμείς εντοπίσαμε το σκάφος, ειδοποιήσαμε Ελλάδα και Ιταλία και… απομακρυνθήκαμε»!
Αν οι αποκαλύψεις κατακλύσουν τον ευρωπαϊκό Τύπο, τότε θ’ αρχίσουν να ξαναμιλούν τα στελέχη της Κομισιόν και να αποδίδουν κάποιες ευθύνες στις ελληνικές αρχές. Στις αρχές, όχι στην κυβέρνηση. Και θα φροντίσουν να περιχαρακώσουν την απόδοση ευθυνών σε επίπεδο αμέλειας, προκειμένου να μην υπάρξει οτιδήποτε που θ’ αποδίδει συνειδητή εγκληματική δράση, απόρροια των αρχών της «Ευρώπης φρούριο».
Στο μεταξύ, η «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ» δημοσίευσε καταγγελίες του Βαυαρικού Συμβούλιου Προσφύγων και δύο άλλων ΜΚΟ που καταγγέλλουν την ομοσπονδιακή αστυνομία της γερμανίας για επαναπροωθήσεις αιτούντων άσυλο στα σύνορα Βαυαρίας – Αυστρίας. Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, καμιά κυβέρνηση δεν έχει δικαίωμα επαναπροώθησης αιτούντος άσυλο, αν προηγουμένως δεν εξαντληθεί όλη η διοικητική και δικαστική διαδικασία που προβλέπεται για την κρίση του αιτήματος ασύλου. Γι’ αυτό και οι αστικές κυβερνήσεις επιλέγουν τις παράνομες επανοπροωθήσεις, ώστε να αφαιρέσουν από τον πρόσφυγα κάθε πιθανότητα να γίνει δεκτό το αίτημά του.
Επαναπροωθήσεις δε γίνονται μόνο από την ελληνική κυβέρνηση, σε συνεργασία με τη Frontex, στο Αιγαίο και τον Εβρο, αλλά και στην καρδιά της Ευρώπης, όπου υποτίθεται πως έχουν καταργηθεί οι έλεγχοι στα σύνορα. Η αυστριακή ΜΚΟ Alarm Austria είχε καταγγείλει επαναπροωθήσεις από την Αυστρία προς τη Σλοβενία στα σύνορα των δύο χωρών. Κάποιες απ’ αυτές κρίθηκαν παράνομες από αυστριακά δικαστήρια.
Η ίδια ΜΚΟ καταγγέλλει τώρα ότι «δεκάδες σύριοι επιζώντες του πολέμου καταγγέλλουν πρακτικές pushback από γερμανούς αστυνομικούς στη συνοριακή περιοχή με την Αυστρία» τονίζοντας ότι «δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για συστηματική πρακτική». Αναφέρει το παράδειγμα ενός Σύριου που στις 15 Νοέμβρη του 2022 πήρε το τρένο από το Ζάλτσμπουργκ προς το Μόναχο, συνελήφθη στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό του Μονάχου και μεταφέρθηκε σε καταυλισμό προσφύγων. Ομως μετά από τρεις μέρες, ο συγκεκριμένος πρόσφυγας και άλλοι τρεις, που όλοι τους είχαν υποβάλει αίτημα ασύλου στη Γερμανία, φορτώθηκαν σε βαν της γερμανικής αστυνομίας και μεταφέρθηκαν πίσω στο Ζάλτσμπουργκ.
Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, πόση υποκρισία κρύβει η θλίψη των ευρωπαίων ιθυνόντων (και των ελλήνων, φυσικά) για το ναυάγιο-έγκλημα ανοιχτά της Πύλου.
