Στο χτεσινό άρθρο στο ΚΟΝΤΡΑ-eksegersi.gr για την Κοόρτη του Φοίνικα που αποφοίτησε από τις Ιατρικές Σχολές της Γάζας, ένα παθιασμένο κομμάτι, γραμμένο όμως με όλους τους κανόνες της δημοσιογραφικής γλώσσας, τράβηξε την προσοχή μου η υπογραφή της συγγραφέως του: Τάκουα Αλουάουι, παλαιστίνια συγγραφέας, ποιήτρια και επιμελήτρια από τη Γάζα. Τώρα σπουδάζω Αγγλική Γλώσσα και Λογοτεχνία στο Ισλαμικό Πανεπιστήμιο της Γάζας.
Ξεκινώντας από την προσωπική της ιστοσελίδα και ψάχνοντας παραπέρα, είδα ότι πρόκειται για ένα 19χρονο κορίτσι που έχει ήδη δεκάδες συμμετοχές με ανταποκρίσεις σε αγγλόφωνα Μέσα παλαιστινιακού, αραβικού και μεσανατολικού ενδιαφέροντος, καθώς και δημοσιεύσεις διηγημάτων και ποιημάτων. Πλουσιότατος απολογισμός για την ηλικία της.
Βρήκα ένα ποίημά της, γραμμένο στ’ αγγλικά. Είναι ένας διάλογός της με τον μάρτυρα ποιητή και ακαδημαϊκό Ριφάτ Αλαρίρ, που λίγο προτού δολοφονηθεί στοχευμένα από τους σιωναζιστές άφησε ως κληρονομιά στους Παλαιστίνιους και σε όλους τους ελεύθερους ανθρώπους του κόσμου το συγκλονιστικό Ιf I Must Die. Δεν ξέρω αν πρόλαβε να τον έχει δάσκαλό της (ο Ριφάτ δίδασκε αγγλική λογοτεχνία στο τμήμα που σπουδάζει η Τάκουα), σίγουρα όμως είχαν συνεργασία στο πλαίσιο των φιλολογικών κύκλων νέων που επί χρόνια οργάνωνε ο Αλαρίρ.
Η νεαρή Τάκουα Αλουάουι πατάει πάνω στα λόγια του δασκάλου και τα πάει ένα επίπεδο παραπάνω. Φτιάχνει μια ωδή στο σουμούντ, μια ωδή στην αντίσταση. Δεν πρόκειται να επιχειρήσω λογοτεχνική κριτική (δεν είμαι, άλλωστε, ο πλέον κατάλληλος). Αυτό που προσωπικά με συγκλονίζει είναι η ήρεμη αποφασιστικότητα μιας 19χρονης κοπέλας από τη Λωρίδα της Γάζας. Ο λόγος της δεν είναι προσωπικός αλλά συλλογικός. Χωρίς ίχνος νεανικής αλαζονείας, έχει τη βεβαιότητα ότι μιλά εξ ονόματος ενός ολόκληρου λαού. Κι έτσι, ο λόγος της γίνεται οικουμενικός.
Παραθέτω το ποίημα με μια πρόχειρη δική μου μετάφραση που κάθε άλλο παρά μεταφραστικές δάφνες διεκδικεί. Εγινε μόνο για να βοηθήσει τον αναγνώστη και την αναγνώστρια που δεν γνωρίζουν αγγλικά.
Π.Γ.
If I Must Fall, You Must Rise
Αν Πρέπει να Πέσω, Εσύ Πρέπει να Σηκωθείς
Αν πρέπει να πέσω, εσύ πρέπει να σηκωθείς,
Την αλήθεια να κρατήσεις κάτω απ’ αυτούς τους ουρανούς.
Αν η φωνή μου σβήσει μέσα στη νύχτα,
Γίνε σπίθα, φως που καίει.
Αν το μονοπάτι μου χαρακωμένο μείνει και σκαμμένο,
Να περπατάς συνέχισε στον τόπο που γεννήθηκα.
Οταν τα χέρια μου να χτίζουν πια δε θα μπορούν ή να γιατρεύουν,
Τα δικά σου θα βαστούν, τα δικά σου θα νιώθουν.
Αν η καρδιά μου απ’ τον πόνο σπάσει,
Η δικιά σου θα χτυπά και τις αλυσίδες θα σπάει.
Αν τα μάτια μου πια δεν βλέπουν,
Μάτια μου γίνε, κουβάλησέ με.
Αν χάσω, να πολεμάς ακόμα πρέπει,
Μπροστά τραβώντας μ’ όλη σου τη δύναμη.
Τα όνειρά μας — εχθρός κανείς να μας τα πάρει δεν μπορεί.
Οι ψυχές μας αντιστέκονται, με όποιο τίμημα.
Αν και το σκοτάδι να πνίξει και να τυφλώσει προσπαθεί,
σπιθίζουν οι ελπίδες μας και τα μελλούμενά μας λάμπουν.
Αν να πεθάνω πρέπει, εσύ πρέπει να ζήσεις,
Τις ιστορίες για να πεις που έχουμε να δώσουμε.
Η Γάζα είναι παραπάνω από ένα όνομα —
είναι ελπίδα, είναι φωτιά, μια άσβεστη φλόγα.
