της
Δημοσίευση: Μiddle East Eye, 10 Ιουλη 2026
Το 2025, 742 Βρετανοί μετανάστευσαν στο Ισραήλ, ο υψηλότερος αριθμός από τη δεκαετία του 1980. Ωστόσο, δεν έκαναν αυτή τη μετακίνηση χωρίς βοήθεια. Φιλανθρωπικές οργανώσεις και άλλοι φορείς εγγεγραμμένοι στο Ηνωμένο Βασίλειο τους προσεγγίζουν μέσω προγραμμάτων «gap year», επιδοτούμενων ταξιδιών «Birthright» και παροχής βοήθειας για τη μετανάστευση.
Οπως αποκαλύπτει το Middle East Eye, τα προγράμματα αυτά προσφέρουν στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να μεταβούν σε κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, να εκπαιδευτούν με τον ισραηλινό στρατό ή να ζήσουν σε παράνομους εποικισμούς.
Η σημαντικότερη φιλανθρωπική οργάνωση που συνδέει Βρετανούς με το Ισραήλ είναι η United Jewish Israel Appeal (UJIA), η οποία διαχειρίζεται σημαντικά κεφάλαια και δήλωσε έσοδα ύψους 12,8 εκατομμυρίων λιρών (17 εκατ. δολαρίων) το 2024. Σύμφωνα με τη διακηρυγμένη αποστολή της, επιδιώκει να «εμπνεύσει τους νέους Εβραίους» ώστε να αναπτύξουν μια «σχέση με το Ισραήλ», υποστηρίζοντας οργανισμούς που διοργανώνουν ταξίδια και προγράμματα «gap year».
Οι απαρχές της UJIA ανάγονται πριν από περισσότερο από έναν αιώνα, όταν ιδρύθηκε ως Keren Hayesod, ένας παγκόσμιος οργανισμός συγκέντρωσης πόρων για το σιωνιστικό εγχείρημα και, στη συνέχεια, για το κράτος του Ισραήλ. Ο οργανισμός εξακολουθεί να υπάρχει μέχρι σήμερα, διατηρώντας στενούς δεσμούς με την ισραηλινή κυβέρνηση.
Το 2010, ως πρωθυπουργός, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου υπέγραψε επίσημη δήλωση συνεργασίας με το Keren Hayesod.
Σήμερα, η UJIA αποτελεί ξεχωριστό οργανισμό, εξακολουθεί όμως να καταγράφεται ως συνδεδεμένος φορέας του Keren Hayesod. Η έκταση της συνεργασίας τους παραμένει ασαφής, καθώς κανένας από τους δύο οργανισμούς δεν απάντησε στα αιτήματα του Middle East Eye για σχόλιο.
Οπως και η UJIA, το Keren Hayesod είναι εγγεγραμμένη φιλανθρωπική οργάνωση στο Ηνωμένο Βασίλειο. Επί του παρόντος δεν διαθέτει βρετανική διαδικτυακή παρουσία. Σε διεθνές επίπεδο, παρέχει υποστήριξη για την Aliyah, δηλαδή τη μετανάστευση Εβραίων στο Ισραήλ βάσει του δικαιώματος επιστροφής τους (σύμφωνα με την ισραηλινή νομοθεσία, κάθε Εβραίος έχει το απεριόριστο δικαίωμα να μεταναστεύσει στο Ισραήλ και να αποκτήσει ισραηλινή υπηκοότητα).
Σε συνεργασία με την κυβέρνηση του Ισραήλ, το Keren Hayesod έχει συμβάλει στη μετανάστευση περισσότερων από τριών εκατομμυρίων Εβραίων στο Ισραήλ από την ίδρυσή του το 1920.
Η UJIA, από την άλλη πλευρά, δεν προσφέρει δημόσια υπηρεσίες υποστήριξης για την Aliyah. Αντίθετα, καλλιεργεί τις προϋποθέσεις για τη μετανάστευση, διαφημίζοντας, μεταξύ άλλων, ταξίδια Birthright, δηλαδή επιδοτούμενες περιηγήσεις στο Ισραήλ.
Ταξίδια σε κατεχόμενα εδάφη
Παρότι η προώθηση της μετανάστευσης προς το Ισραήλ είναι νόμιμη, το Middle East Eye διαπίστωσε ότι ορισμένα από τα προγράμματα που προωθεί η UJIA στον ιστότοπό της περιλαμβάνουν εκδρομές που οδηγούν τους συμμετέχοντες σε παράνομα κατεχόμενα εδάφη.
Ενα παράδειγμα είναι το πρόγραμμα «Israel Classic Track gap year», το οποίο διοργανώνεται από τον ισραηλινό οργανισμό Aardvark και διαφημίζεται στον ιστότοπο της UJIA. Το πρόγραμμα, που διαρκεί από πέντε έως δέκα μήνες, περιλαμβάνει εβδομαδιαίες εκδρομές, με προορισμούς όπως η φυσική πηγή Ein Mabua και η «Ερημος της Ιουδαίας», οι οποίες βρίσκονται και οι δύο στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη.
Τα προγράμματα Tech Track και Culinary Track της Aardvark, τα οποία προωθούνται από την UJIA, περιλαμβάνουν επίσης εκδρομές. Σύμφωνα με τον ιστότοπο της Aardvark, οι συμμετέχοντες επισκέπτονται τη Χεβρώνα, μια παλαιστινιακή πόλη στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη, όπου ισραηλινοί έποικοι διαμένουν παράνομα υπό την προστασία του ισραηλινού στρατού.
Οι συμμετέχοντες επισκέπτονται επίσης το Ηρώδειο, ένα αρχαίο φρούριο στη Δυτική Οχθη, και λαμβάνουν μέρος σε διανυκτερεύσεις στα Υψίπεδα του Γκολάν, τα οποία αποτελούν κατεχόμενο συριακό έδαφος.
Ομοίως, η UJIA προωθεί ένα πρόγραμμα gap year που διοργανώνεται από τον ισραηλινό οργανισμό Bina, το οποίο περιλαμβάνει επίσης εκδρομές «σε ολόκληρο το Ισραήλ» και μεταφέρει τους συμμετέχοντες στη Χεβρώνα και στα Υψίπεδα του Γκολάν.
Διαμονή σε βάση του ισραηλινού στρατού
Η Aardvark συνδέει επίσης τους συμμετέχοντες με τον ισραηλινό στρατό μέσω ενός εθελοντικού προγράμματος με την ονομασία Marva.
Το πρόγραμμα στρατιωτικής προσομοίωσης διοργανώνεται από τον ισραηλινό στρατό και τον Εβραϊκό Οργανισμό για το Ισραήλ (Jewish Agency for Israel). Οι συμμετέχοντες μπορούν να εγγραφούν σε αυτό ως μέρος του προγράμματος Israel Classic Track που προωθεί η UJIA.
Το προωθητικό κείμενο αναφέρει: «Αν αναρωτηθήκατε ποτέ… Πώς θα ήταν να φορέσετε τη στολή των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων; Τι περνούν οι Ισραηλινοί όταν κατατάσσονται; Θα μπορούσα πραγματικά να το κάνω; Τότε ίσως το Marva είναι για εσάς».
Η Aardvark αναφέρει ότι οι συμμετέχοντες στο Marva ζουν σε στρατιωτική βάση για έξι έως οκτώ εβδομάδες και έχουν την ευκαιρία «να συναντήσουν στρατιώτες, να φορέσουν στολή του ισραηλινού στρατού, να κρατήσουν όπλο και να μάθουν δεξιότητες επιβίωσης, εκπαίδευση πεδίου, αυτοάμυνα, τοπογραφία, προσανατολισμό και πολλά άλλα».
Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, σκοπός του Marva είναι να προσφέρει στους συμμετέχοντες «μια γεύση από τη στρατιωτική ζωή». «Αφού υπηρετήσετε δίπλα σε άλλους νέους Εβραίους από χώρες όλου του κόσμου, θα γνωρίζετε περισσότερα για την εσωτερική λειτουργία των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) απ’ όσα είχατε ποτέ φανταστεί και θα το έχετε βιώσει από πρώτο χέρι».
Σιωνιστική εκπαίδευση
Η UJIA προωθεί επίσης προγράμματα gap year που διοργανώνονται από το Bnei Akiva, το μεγαλύτερο θρησκευτικό σιωνιστικό κίνημα νεολαίας στον κόσμο.
Σύμφωνα με έγγραφα που έχουν κατατεθεί στην Επιτροπή Φιλανθρωπικών Οργανώσεων, η UJIA χορήγησε επιχορηγήσεις ύψους 194.000 λιρών (260.000 δολαρίων) στον οργανισμό το 2023 και 214.000 λιρών (287.000 δολαρίων) το 2022.
Η οργάνωση νεολαίας δραστηριοποιείται σε περισσότερες από 37 χώρες και διαθέτει 20 Svivot (τοπικά παραρτήματα) στο Ηνωμένο Βασίλειο, καθώς και γραφεία στο Λονδίνο και στο Μάντσεστερ.
Διοργανώνει εβδομαδιαίες δραστηριότητες, εκδρομές, κατασκηνώσεις και προγράμματα gap year στο Ισραήλ, με στόχο «να εμπνεύσει και να ενδυναμώσει τους νέους Εβραίους με αίσθημα δέσμευσης προς τον εβραϊκό λαό, τη Γη του Ισραήλ και την Τορά».
Παρότι δεν υπάρχει εγγεγραμμένη φιλανθρωπική οργάνωση με την ονομασία Bnei Akiva UK, υπάρχει μια φιλανθρωπική οργάνωση με την επωνυμία «Friends of Bnei Akiva (Bachad)». Το 2025 δήλωσε έσοδα ύψους 141.735 λιρών (189.000 δολαρίων) και δαπάνες ύψους 390.347 λιρών (522.000 δολαρίων). Τα οικονομικά της αποθεματικά ανέρχονταν σε περίπου 1,86 εκατομμύρια λίρες (2,5 εκατομμύρια δολάρια).
Η Bnei Akiva UK ενθαρρύνει τις δωρεές προς το Friends of Bnei Akiva μέσω του ιστότοπού της και αναφέρει ότι η φιλανθρωπική οργάνωση συνεργάζεται μαζί της «στενά, σε πνεύμα φιλίας και συνεργασίας».
Η τελευταία ετήσια έκθεση της φιλανθρωπικής οργάνωσης επιβεβαιώνει τους ισχυρούς δεσμούς, αναφέροντας ότι οι κύριες φιλανθρωπικές της δραστηριότητες περιλαμβάνουν τη χορήγηση επιχορηγήσεων προς τη Bnei Akiva, τη διοργάνωση εκδηλώσεων και τη διατήρηση κέντρων νεολαίας στο Λονδίνο και στο Μάντσεστερ.
Το Friends of Bnei Akiva δεν διαθέτει ανεξάρτητη διαδικτυακή παρουσία. Η δηλωμένη διεύθυνσή του είναι η ίδια με εκείνη του γραφείου της Bnei Akiva UK στο Λονδίνο.
Διαμονή σε εποικισμό
Παρότι η Bnei Akiva παρουσιάζεται στο διαδίκτυο ως μια αθώα οργάνωση νεολαίας, οι δραστηριότητές της πραγματοποιούνται σε παράνομα κατεχόμενα εδάφη.
Φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν σε έναν από τους διεθνείς λογαριασμούς της στο Instagram δείχνουν συμμετέχοντες σε εκδρομή στο Ουάντι Κελτ, στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη, να «εξερευνούν την ομορφιά του Ισραήλ».
Ωστόσο, η Bnei Akiva δεν διοργανώνει μόνο ταξίδια σε κατεχόμενα εδάφη· στεγάζει επίσης τους συμμετέχοντες στα προγράμματα gap year σε παράνομο εποικισμό.
Βίντεο που δημοσιεύτηκε στον διεθνή λογαριασμό της στο Instagram δείχνει συμμετέχοντες στο πρόγραμμα Mechina Olamit gap year να παρουσιάζουν τα δωμάτια του καταλύματός τους στον εποικισμό Μικντάλ Οζ.
https://www.instagram.com/reel/DUXz3SQjMXp/?utm_source=ig_embed&ig_rid=AB7HM6_kkMXZQGWc-OFRCKj
Η Bnei Akiva αναφέρει ότι το σπίτι αυτό αποτελεί το «σπίτι» των συμμετεχόντων της «για όλη τη διάρκεια του προγράμματος gap year». Ο Μικντάλ Οζ είναι παράνομος ισραηλινός εποικισμός που βρίσκεται στη Δυτική Οχθη.
Μέχρι πρόσφατα, τόσο ο βρετανικός όσο και ο διεθνής ιστότοπος της Bnei Akiva επιβεβαίωναν ότι οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα Mechina Olamit διαμένουν στον συγκεκριμένο εποικισμό. Ωστόσο, αφού το Middle East Eye επικοινώνησε με την οργάνωση, η πληροφορία αυτή τροποποιήθηκε στον διεθνή ιστότοπο, ο οποίος πλέον αναφέρει ότι οι συμμετέχοντες διαμένουν στην Ιερουσαλήμ.
Παρολαυτά, η ενότητα Συχνών Ερωτήσεων (FAQ) του ιστότοπου εξακολουθεί να αναφέρει ότι «το Mechina Olamit εδρεύει στο Μικντάλ Οζ», όπου «οι συμμετέχοντες από το εξωτερικό ζουν μαζί με τους ισραηλινούς συνομηλίκους τους».
Το Middle East Eye δεν κατόρθωσε να εξακριβώσει αν η τοποθεσία είχε πράγματι αλλάξει. Επιπλέον, το Μικντάλ Οζ δεν φαίνεται να είναι η μοναδική παρουσία της Bnei Akiva στα κατεχόμενα εδάφη. Σύμφωνα με τους Χάρτες Google, η οργάνωση βρίσκεται επίσης στους παράνομους εποικισμούς Γκιβάτ Ζεέβ, Οφρα, Χασμοναΐμ, Γκίλο και Σααρέι Τίκβα.
Ενα «πραγματικά εμπνευσμένο» πρόγραμμα προετοιμασίας πριν από τη στρατιωτική θητεία
Παρότι η Bnei Akiva αναφέρει ότι δεν ενθαρρύνει τους συμμετέχοντες στο Mechina Olamit να καταταγούν στο στρατό, δηλώνει ότι «διασφαλίζει» πως όσοι επιθυμούν να καταταγούν θα είναι «όσο το δυνατόν καλύτερα προετοιμασμένοι».
Για τον σκοπό αυτό, το πρόγραμμα προσφέρει μαθήματα και δραστηριότητες που καλύπτουν «ένα ευρύ φάσμα θεμάτων σχετικά με τη στρατιωτική υπηρεσία». Οι συμμετέχοντες λαμβάνουν επίσης μέρος σε μαθήματα σωματικής εκπαίδευσης τρεις φορές την εβδομάδα.
«Ασχοληθήκαμε με πολλές διαφορετικές σωματικές ασκήσεις, όπως τρέξιμο, έρπην και βάδισμα μεταφέροντας φορεία, ενώ παράλληλα γνωρίσαμε καλύτερα τις Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF)», αναφέρει ένας Βρετανός απόφοιτος του προγράμματος Mechina Olamit σε ανάρτηση της Bnei Akiva International τον Φλεβάρη.
Τον Γενάρη, ένας ακόμη Βρετανός ανέφερε: «Μία από τις αγαπημένες μου στιγμές της χρονιάς μέχρι τώρα ήταν η τελευταία ημέρα της εβδομάδας των IDF… Αυτό το πρόγραμμα προετοιμασίας πριν από τη στρατιωτική θητεία είναι πραγματικά εμπνευσμένο από κάθε άποψη».
Η Bnei Akiva UK διοργανώνει επίσης το πρόγραμμα gap year Kadima, δημοσιεύοντας τακτικά στους διεθνείς λογαριασμούς της στο Instagram φωτογραφίες συμμετεχόντων στο πρόγραμμα Marva. Φορώντας στολές του ισραηλινού στρατού, δεν διακρίνονται από τους στρατιώτες. Σε ορισμένες φωτογραφίες ποζάρουν κρατώντας όπλα.
Σύμφωνα με την Bnei Akiva, η «εμπειρία» που διοργανώνεται από τον στρατό περιλαμβάνει «πεζοπορία στη χώρα με στολή, διαβίωση σε συνθήκες υπαίθρου, προσανατολισμό σε ερήμους και συμμετοχή σε σεμινάρια και διαλέξεις».
Μετανάστευση στο Ισραήλ
Πέρα από τα προγράμματα gap year, η Bnei Akiva ενθαρρύνει επίσης τους αλλοδαπούς να εγκατασταθούν μόνιμα στο Ισραήλ.
Η διακηρυγμένη αποστολή της οργάνωσης είναι να «καλλιεργήσει την αγάπη για το Ισραήλ μέσω της σιωνιστικής εκπαίδευσης» και η «ύψιστη έκφραση» της ιδεολογίας της είναι η πραγματοποίηση της Aliyah.
Για να «ενθαρρύνει» τη μετανάστευση, η οργάνωση νεολαίας συνεργάζεται με το ισραηλινό Υπουργείο Aliyah και Απορρόφησης Μεταναστών. Από την ίδρυσή της το 1929, η Bnei Akiva ισχυρίζεται ότι έχει βοηθήσει περισσότερους από 100.000 αλλοδαπούς να μεταναστεύσουν στο Ισραήλ.
Παραμένει ασαφές αν τα χρήματα που συγκεντρώνονται στο Ηνωμένο Βασίλειο κατευθύνονται σε δραστηριότητες που σχετίζονται με τον ισραηλινό στρατό ή με τους εποικισμούς. Το Middle East Eye δεν έλαβε απαντήσεις στα σχετικά ερωτήματά του.
Παραμένει επίσης ασαφές αν η UJIA χρηματοδοτεί προγράμματα που συνδέουν Βρετανούς με τον ισραηλινό στρατό ή με τα κατεχόμενα εδάφη. Δημοσίως, δεν διαφημίζει το πρόγραμμα Mechina Olamit της Bnei Akiva, το οποίο εδρεύει σε εποικισμό.
Στην πιο πρόσφατη ετήσια έκθεσή της, η φιλανθρωπική οργάνωση αναφέρει ότι οι δαπάνες της στο Ισραήλ «περιορίζονται σε έργα που βρίσκονται εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων του».
Νομικές προεκτάσεις
Οι δραστηριότητες της Bnei Akiva και της UJIA εγείρουν σοβαρά νομικά ζητήματα, δήλωσε στο Middle East Eye το International Centre of Justice for Palestinians (ICJP).
Τον Ιούλιο του 2024, το Διεθνές Δικαστήριο έκρινε ότι η ισραηλινή κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών είναι παράνομη και πρέπει να τερματιστεί.
«Η βρετανική κυβέρνηση δεν μπορεί απλώς να αγνοήσει αυτή τη νομική θέση· αποτελεί την αυθεντική διατύπωση του διεθνούς δικαίου επί του ζητήματος», ανέφερε το ICJP. «Το Ηνωμένο Βασίλειο υπέχει υποχρέωση να διασφαλίσει ότι δεν αναγνωρίζει ούτε συνδράμει την παράνομη αυτή κατάσταση, μεταξύ άλλων μέσω των δραστηριοτήτων οργανισμών που λειτουργούν εντός της δικαιοδοσίας του».
«Δεν μπορείτε να προωθείτε τους εποικισμούς ή να μεταφέρετε συμμετέχοντες σε αυτούς, επειδή οι ίδιοι οι εποικισμοί είναι παράνομοι», δήλωσε το ICJP.
Σύμφωνα με το ICJP, αποστέλλοντας άτομα σε εκδρομές στα κατεχόμενα εδάφη και στεγάζοντάς τα στον εποικισμό Μικντάλ Οζ, η Bnei Akiva, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, «αντιμετωπίζει τους ισραηλινούς εποικισμούς ως αναπόσπαστο μέρος της επικράτειας του Ισραήλ».
Το ίδιο ισχύει και για την UJIA. Σύμφωνα με το ICJP, οι φιλανθρωπικές οργανώσεις έχουν νομικές υποχρεώσεις να διασφαλίζουν ότι δεν διευκολύνουν παράνομες δραστηριότητες στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης και της διαφήμισης προγραμμάτων ή οργανισμών που παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.
Το πρόγραμμα Marva εγείρει ξεχωριστά νομικά ζητήματα. «Φαίνεται ότι αυτά τα προγράμματα ενδέχεται να μην έχουν απλώς εκπαιδευτικό ή παρατηρητικό χαρακτήρα», δήλωσε το ICJP στο Middle East Eye. «Η μεταφορά όπλων, η χρήση στρατιωτικών στολών και η διαμονή σε στρατιωτική βάση προσομοιάζουν περισσότερο σε προεκπαιδευτική στρατιωτική εκπαίδευση πριν από την κατάταξη παρά σε πολιτιστική ανταλλαγή».
* Η Μελίσα Μίλερ είναι ανεξάρτητη γερμανίδα δημοσιογράφος με έδρα την Ελβετία. Εχει εργαστεί για τη Blick, ένα από τα μεγαλύτερα μέσα ενημέρωσης της Ελβετίας, καθώς και για ανεξάρτητα ελβετικά μέσα ενημέρωσης και το Al Jazeera. Το έργο της επικεντρώνεται σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
