Επειδή από την περασμένη Τρίτη δεν ακούμε τίποτ’ άλλο εκτός από φωνές για «πλήγμα στην ενημέρωση», ενώ η φασιστική Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου περνάει σε δεύτερη μοίρα, όταν δεν εξαφανίζεται τελείως, σπεύδουμε πριν από οτιδήποτε άλλο να πούμε ότι για μας ένα μόνο ζήτημα υπάρχει: η απόλυση 2.656 εργαζόμενων, με μια υπογραφή και με συνοπτικές διαδικασίες, που ανοίγει το δρόμο και σε άλλες τέτοιες κινήσεις, αν κριθούν απαραίτητες.
Κανένα πλήγμα στην ενημέρωση δεν υπήρξε, για τον απλούστατο λόγο ότι η ΕΡΤ δεν ήταν παρά μια κυβερνητική ντουντούκα, που έκοβε και έραβε τις ειδήσεις με το πατρόν που της έδινε ο εκάστοτε πολιτικός της προϊστάμενος. Ηταν ένας σταθμός απόλυτα εχθρικός προς τα συμφέροντα των εργαζόμενων, προς τα πραγματικά συμφέροντα του ελληνικού λαού. Και εκείνοι οι δημοσιογράφοι που έβγαιναν μπροστά δεν ήταν παρά παπαγαλάκια αυτής της προπαγάνδας. Πίσω απ’ αυτούς, όμως, υπάρχουν άνθρωποι του μεροκάματου, άνθρωποι δεκάδων ειδικοτήτων, ακόμη και δημοσιογράφοι που επέλεγαν να μη βγουν μπροστά, να μη λειτουργήσουν σαν παπαγαλάκια. Γύρω στους 2.000 απ’ αυτούς τους εργαζόμενους δεν πρόκειται να προσληφθούν στη ΝΕΡΙΤ ΑΕ, που ετοιμάζει ο Σαμαράς, όπως βγαίνει από τα ίδια τα λεγόμενα του πρωθυπουργού.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης (ΣΥΡΙΖΑ, Περισσός, Καμμένος), που σκούζουν τώρα για το «πλήγμα στην ενημέρωση», έχουν τους δικούς τους λόγους να πηγαίνουν εκεί τη συζήτηση. Χάρη στις πολιτικές συμφωνίες που γίνονταν, τα στελέχη τους είχαν πρόσβαση στην ΕΡΤ, ενώ τα ιδιωτικά κανάλια καλούν όποιον γουστάρουν τ’ αφεντικά τους. Αυτή την πρόσβαση θέλουν να διατηρήσουν και γι’ αυτό ανέβηκαν στα κεραμίδια.
Αυτά ως τοποθέτηση αρχών, για να ξέρουμε γιατί αγωνίζεται ο καθένας μας. Τι προτάσσει.
Βοναπάρτης
Το βασίλειο της κινεζοποίησης, το βασίλειο του «αποφασίζομεν και διατάσσομεν», το βασίλειο με τη διακοσμητική Βουλή που δεν ασκεί καν τον τυπικό νομοθετικό της ρόλο, χρειαζόταν και το Βοναπάρτη του. Αυτός είναι ο Αντώνης Σαμαράς. Πνευματικό παιδί του Αβέρωφ, ακροδεξιός εθνικιστής στην ιδεολογία του, με μια δράκα συμβούλων του ίδιου φυράματος, επέλεξε να κάνει μια κίνηση «υψηλού ρίσκου», γονατίζοντας τους κυβερνητικούς εταίρους του και παίρνοντας το στέμμα, με τη σιγουριά ότι δεν θα βρεθούν Κάσσιος και Βρούτος να τον εκτελέσουν. Αν του βγει αυτή η «ζαριά» κανένας πολιτικός εταίρος ή αντίπαλος δε θα μπορεί να του κουνηθεί. Εκτός αυτού, θα έχει τσαλακώσει άγρια και την αξιοπρέπεια των εργαζόμενων, γιατί 2.656 απολύσεις με μια απλή υπογραφή δεν έχουν ξαναγίνει. Και μάλιστα τόσες απολύσεις στο δημόσιο τομέα. Αυτή ήταν η βασική σκέψη που ώθησε τον Σαμαρά να κάνει τη συγκεκριμένη κίνηση.
Και είχε φροντίσει να πάρει τη στήριξη του Βερολίνου και των Βρυξελλών, αν κρίνουμε από τις επίσημες ανακοινώσεις. «Δεν είναι υπόθεση της γερμανικής κυβέρνησης, αλλά της κυβέρνησης της Ελλάδας, η οποία με αυτά και άλλα μέτρα ανταποκρίνεται στις προϋποθέσεις που έχει συμφωνήσει με την τρόικα», δήλωσε με νόημα ο εκπρόσωπος της καγκελαρίας Στέφεν Ζάιμπερτ, την ίδια ώρα που ο Λοράν Φαμπιούς έκανε ονειδιστικές δηλώσεις για την κίνηση του Σαμαρά, προφανώς επειδή το Παρίσι δεν είχε ενημερωθεί. «Η απόφαση των ελληνικών αρχών εντάσσεται στο πλαίσιο των μεγάλων και απαραίτητων προσπαθειών που καταβάλλουν για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής οικονομίας», σημείωνε η Κομισιόν στη δική της ανακοίνωση, που κατέληγε ως εξής: «Χαιρετίζουμε τη δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης να συστήσει έναν οργανισμό ενημέρωσης που θα εκπληρώνει τη σημαντική λειτουργία της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης και θα είναι οικονομικά βιώσιμος». Κι όμως, κάποια παπαγαλάκια τόλμησαν να ισχυριστούν ότι… η Κομισιόν κρατάει αποστάσεις.
Μ’ αυτή την κίνηση, ο Σαμαράς ικανοποίησε επιπλέον με τη μία τις απαιτήσεις της τρόικας για μαζικές απολύσεις στο δημόσιο τομέα και έστειλε στις ευρωπαϊκές ιμπεριαλιστικές πρωτεύουσες το μήνυμα, ότι αυτός δεν μοιάζει με τους προηγούμενους, που ταλαντεύονταν, αλλά είναι αποφασισμένος να προχωρήσει στα πιο σκληρά αντιλαϊκά μέτρα και γι’ αυτό θα πρέπει να τον στηρίξουν με νύχια και με δόντια.
Τέλος, σημασία έχει και το timing. Ο Σαμαράς αντιμετώπιζε μια προσωπική πολιτική ήττα με το φιάσκο του ξεπουλήματος της ΔΕΠΑ στη ρωσική Gazprom (αναλυτικά γράφουμε στη σελίδα 16). Επρεπε να κάνει κάτι «πολύ μεγάλο» για να θάψει το… θάψιμο του «success story». Ακόμη κι αν αρχικά είχε άλλο σχεδιασμό για την ΕΡΤ, η στιγμή απαιτούσε μια βοναπαρτιστική κίνηση.
Ακροδεξιοί
Από ένα ακροδεξιό επιτελείο δεν πρέπει να περιμένουμε πάντα ψύχραιμες κινήσεις και αναλύσεις όλων των δεδομένων. Ειδικά τον «παράγοντα λαό» δεν μπορούν να τον αναλύσουν σωστά. Η αλαζονεία τους τους οδηγεί στην υποτίμηση, στην αντιμετώπιση των εργαζόμενων ως όχλου, ως μιας άμορφης μάζας που μπορείς όποτε θέλεις να τη λιώνεις με τη μπότα της κρατικής καταστολής. Εβλεπε τον κόσμο να πλέει σ’ ένα πέλαγο ηττοπάθειας και νόμισε ότι μπορεί να τον πνίξει.
Ποντάριζε και σε κάτι ακόμα το ακροδεξιό επιτελείο του Σαμαρά. Στο ότι ο κόσμος αντιμετώπιζε την ΕΡΤ όπως και τα ιδιωτικά κανάλια. Σαν έναν εχθρικό οργανισμό. Δεν υπήρξε αγώνας εργαζόμενων όλ’ αυτά τα χρόνια που να μη λοιδορήθηκε, να μη συκοφαντήθηκε, να μη λασπώθηκε και από την ΕΡΤ. Γι’ αυτό και ο Κεδίκογλου έκανε αυτό το γκεμπελίστικο διάγγελμα, προσπαθώντας να καλλιεργήσει τον περιβόητο «κοινωνικό αυτοματισμό».
Ομως, μοναδικό σύμμαχο σ’ αυτό το στόχο ο Σαμαράς βρήκε τους νεοναζί χρυσαυγίτες, οι οποίοι έσπευσαν να τον στηρίξουν με μια αλήτικη ανακοίνωση (αλήτικη στο περιεχόμενο και στο ύφος). Πέρα από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, που ήταν λογικό ν’ αντιδράσουν, αντέδρασαν και οι θλιβεροί εταίροι της ΝΔ στη συγκυβέρνηση, οι οποίοι αισθάνθηκαν μια ακόμη οδυνηρή εμπειρία βοναπαρτισμού του Σαμαρά, μετά απ’ αυτή του αντιρατσιστικού.
Αυτούς ο Σαμαράς εκτίμησε εκ των προτέρων ότι μπορεί να τους κάνει καλά με την απειλή της προσφυγής στην κάλπη. Προφανώς τους έχει ψυχολογήσει καλά στα διάφορα αλισβερίσια που έχουν. Εκείνο που σίγουρα απετέλεσε δυσάρεστη έκπληξη για την ακροδεξιά δράκα του Μαξίμου ήταν η πολύ ώριμη αντίδραση μεγάλου τμήματος του ελληνικού λαού. Από την Τρίτη το βράδυ χιλιάδες άνθρωποι συνέρρευσαν μέσα και έξω από το κτίριο της ΕΡΤ. Και την Πέμπτη, σε μια απεργία που κήρυξαν οι πουλημένες συνδικαλιστικές ηγεσίες της ΓΣΕΕ και της ΑΔΕΔΥ, έγινε μια συγκέντρωση που είχε πάρα πολύ καιρό να γίνει.
Ταυτόχρονα, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, η ΕΡΤ εκπέμπει και η θεαματικότητά της από το βράδυ της Τρίτης έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο. Ενα μεγάλο και καλά εξοπλισμένο κανάλι, με έμπειρο τεχνικό και δημοσιογραφικό προσωπικό, έχει μετατραπεί σε αντικυβερνητική ντουντού-κα κι αυτό σίγουρα δεν το περίμενε ο Σαμαράς. Οπως δεν περίμενε ότι ένα μεγάλο μέρος των σιωπηλών μέχρι τώρα καλλιτεχνών θα έβρισκε βήμα έκφρασης αντικυβερνητικών απόψεων, ότι ακόμα και ο Ιερώνυμος θα έκανε δήλωση ενάντια στο κλείσιμο της ΕΡΤ, λέγοντας ότι «είναι αδιανόητο εκατοντάδες εργαζόμενοι να γίνονται βορά στο βωμό σκοπιμοτήτων». Για να μη μιλήσουμε για τη διεθνή εικόνα, καθώς δεν ήταν καθόλου δύσκολο να χτυπήσουν τα δημοσιογραφικά «τέλια» και να υπάρξουν πρωτοσέλιδα σαν αυτό της Liberation και εκπομπές σαν αυτές του ΑRTE.
Ο Σαμαράς απέκτησε ξαφνικά μια αντιπολίτευση που μέχρι τώρα δεν την είχε, ενώ οι καναλάρχες, στους οποίους έκανε ένα τόσο σημαντικό δώρο, δεν μπορούν να βγουν και να στηρίξουν ανοιχτά την κίνηση Σαμαρά, έτσι όπως εξελίχτηκαν τα πράγματα. Και βέβαια, η ΝΔ του Σαμαρά δεν είναι το ΑΚΡ του Ερντογάν ή το κόμμα του Ντε Γκολ, για να μπορεί να κινητοποιήσει οπαδούς σε αντισυγκεντρώσεις.
Και τώρα τι θα κάνει ο Σαμαράς; Εκείνο που του μένει, αν δεν υπάρξει κάποια άλλη εξέλιξη, είναι να βάλει τα ΜΑΤ να καταλάβουν και να εκκενώσουν το ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής. Πόσο εύκολο είναι αυτό, όμως, με χιλιάδες ανθρώπους μέσα και γύρω από το κτίριο; Ενα πολυόροφο κτίριο δεν είναι η πλατεία Συντάγματος για να διώξεις τον κόσμο με τα χημικά. Από την άλλη, αν περιμένει να χαλαρώσει ο σημερινός ενθουσιασμός και να επέλθει κούραση, θα πρέπει να περιμένει μέρες και στη διάρκεια αυτών των ημερών οι εργαζόμενοι θα έχουν μια τόσο δυνατή ντουντούκα και ο ΣΥΡΙΖΑ (όχι μόνο ο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά κυρίως αυτός) ένα ακροατήριο που ούτε στα καλύτερα όνειρά τους δεν το φαντάζονταν τα στελέχη του αυτή την περίοδο.
Αυλικοί
Ο Σαμαράς αντιμετώπισε τους Βενιζέλο και Κουβέλη σαν αυλικούς. Και αυτοί, όμως, αντέδρασαν σαν αυλικοί. Την Κυριακή το βράδυ έκαναν μυστική συνάντηση με τον Σαμαρά (στο πατρικό του σπίτι στη Μουρούζη), είχαν πλήρη ενημέρωση, αλλά δεν είπαν λέξη. Αφησαν τον Σαμαρά να ετοιμάσει με άκρα μυστικότητα τον αιφνιδιασμό και απλώς διέταξαν τους τέσσερις υπουργούς τους να μην υπογράψουν την ΠΝΠ. Μάλιστα, ο Βενιζέλος έσπευσε να διευκρινίσει ότι η ΠΝΠ είναι τυπικά σωστή και χωρίς τις υπογραφές τεσσάρων υπουργών. Την ίδια μυστικότητα τήρησε και ο «φίλος του λαού» Κ. Παπούλιας, που προσυπέγραψε την ΠΝΠ σαν καλό σκυλάκι (όπως κάνει πάντοτε).
Γι’ αυτή τη μυστική συνάντηση δε θα μαθαίναμε ποτέ, αν οι Βενιζέλος και Κουβέλης δεν δήλωναν δήθεν αιφνιδιασμένοι από τον Σαμαρά, για να τους «δώσει» αδίστακτα ο Κεδίκογλου και ν’ αναγκαστούν να επιβεβαιώσουν τη συνάντηση με ανακοίνωση της Ιπποκράτους (ο Κουβέλης το κατάπιε και δεν είπε τίποτα).
Οταν εκδηλώθηκε η αιφνιδιαστική επίθεση της κυβέρνησης, βγήκαν αναγκαστικά στα κεραμίδια. Οχι γιατί τους ένοιαξαν οι 2.700 εργαζόμενοι, αλλά γιατί ο Σαμαράς τους προσέβαλε βαθύτατα με τη βοναπαρτιστική συμπεριφορά του. Το πρώτο τους μέλημα ήταν να δηλώσουν ότι αυτοί δε θέλουν εκλογές και ν’ αρχίσουν ένα γαϊτανάκι υπαινιγμών και διαρροών, σύμφωνα με τις οποίες ο Σαμαράς έχει αποφασίσει να πάει σε εκλογές και θέλει να τις χρεώσει σ’ αυτούς.
Το δεύτερο μέλημά τους ήταν να ρίξουν τους τόνους, να διαδηλώνουν με όλους τους τρόπους την πίστη τους στο θεάρεστο έργο της τροκομματικής κυβέρνησης και να καλούν τον Σαμαρά να τους καλέσει για διαβούλευση στο Μαξίμου. Παράλληλα, βέβαια, έλεγαν και διάφορα ηρωικά με τα οποία γελούσε κάθε πικραμένος στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Οπως το αμίμητο «Η Δεξιά πρέπει να καταλάβει ότι δεν περνάει ο τσαμπουκάς της», που εκστόμισε η το πάλαι Πασιονάρια της ομάδας Ακη Τόνια Αντωνίου και το εξίσου αμίμητο «το ΠΑΣΟΚ δεν φοβάται τις εκλογές, απλώς δεν θέλει εκλογές γιατί η χώρα δεν τις χρειάζεται», που εκστόμισε ο Βενιζέλος.
Το πιο γελοίο (αν δεν ήταν συμφωνημένο) ήταν πως την ώρα που ο Βενιζέλος έλεγε στα στελέχη του ΠΑΣΟΚ (που τα συγκάλεσε σε έκτακτη συνεδρίαση), ότι «είχαμε έτοιμο σχέδιο κι είχα την ευκαιρία να μιλήσω σήμερα με όλους εκείνους που είχαν εμπλακεί το προηγούμενο διάστημα στην προσπάθεια αυτή, με τους προηγούμενους Υπουργούς τον Ηλία Μόσιαλο, τον Παντελή Καψή, με τον Πρόεδρο της ομάδας εργασίας τον Καθηγητή Νίκο Αλιβιζάτο, με τα στελέχη του Υπουργείου Τύπου και της ΕΡΤ που είχαν ασχοληθεί με την αναδιοργάνωση», ο Σαμαράς έβαζε τον Κεδίκογλου να θέσει σε διαβούλευση το σχέδιο νόμου που είχε φτιάξει η επιτροπή Αλιβιζάτου (επί Μόσιαλου). Δηλαδή, ο Σαμαράς προωθούσε αυτό που την ίδια στιγμή πρότεινε ο Βενιζέλος. Με τη διαφορά ότι ο μεν Σαμαράς είχε ήδη βάλει λουκέτο στην ΕΡΤ και είχε απολύσει όλο τον κόσμο, ο δε Βενιζέλος (και ο Κουβέλης) ζητούσε οι αλλαγές να γίνουν με την ΕΡΤ σε λειτουργία.
Ρευστό σκηνικό
Υπάρχει ένα κομβικό ερώτημα: θέλει ο Σαμαράς εκλογές; Γιατί να τις θέλει; Για να μη μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση, μετά το αναμενόμενο ξεπουπούλιασμα του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ; Τόσο πολύ τζογαδόρος είναι; Αν ο Σαμαράς πήγαινε σε εκλογές τώρα, αυτό θα έμοιαζε περισσότερο με ηρωική έξοδο. Σαν εκείνη που επιχείρησε ο Γιωργάκης με το δημοψήφισμα που ανακοίνωσε και ποτέ δεν έκανε, γιατί τον «παραίτησαν» η Μέρκελ με τον Σαρκοζί. Αν όμως ο Σαμαράς αισθάνεται ότι δεν του βγαίνει τίποτα κι ότι αύριο τα πράγματα θα είναι γι’ αυτόν χειρότερα, δεν αποκλείεται να έσπρωχνε τα πράγματα προς εκλογές.
Το βέβαιο είναι ότι δεν του βγήκαν όπως ήθελε, γιατί λειτούργησε όχι ο «κοινωνικός αυτοματισμός» που προσπάθησαν να καλλιεργήσουν Σαμαράς και χρυσαυγίτες, αλλά ένα αίσθημα (αν όχι αλληλεγγύης, τουλάχιστον) κοινού κινδύνου από δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους.
Γι’ αυτό και ο Σαμαράς που αρχικά έδειχνε αγέρωχος ως Βοναπάρτης, από το μεσημέρι της Πέμπτης άρχισε διαρροές συναινετικού τύπου. Ορισε συνάντηση του τρίο ξεφτίλα για τη Δευτέρα, ενώ τα στελέχη του άρχισαν να διαρρέουν σχέδια για ετοιμασία της ΝΕΡΙΤ ΑΕ «όχι με μαύρο σήμα». Δηλαδή, διαρρέει πως θέλει ν’ αναζητήσει με τους συνεταίρους του στο τρίο ξεφτίλα μια συμβιβαστική λύση, «ώστε να μη βγει κανένας ηττημένος». Την απόλυση των 2.656 εργαζόμενων της ΕΡΤ, όμως, δεν την διαπραγματεύεται. Κι αυτό είναι απολύτως λογικό από τη μεριά του, γιατί θα ήταν σαν να γράφει μια μεγάλη ήττα και να προσφέρει μια απρόσμενη νίκη στους Βενιζέλο και Κουβέλη. Τότε θα ήταν σαν να έπαιζε το έργο «Ο Καραγκιόζης Βοναπάρτης». Και πώς θα φύγει το «μαύρο» από τις οθόνες; Με καμιά δοκιμαστική λειτουργία, ίσως, με συμβασιούχους έργου ή ορισμένου χρόνου.
Το σκηνικό είναι εξαιρετικά ασαφές και ρευστό. Γι’ αυτό και δεν έχει νόημα να κάνουμε προβλέψεις. Πολλά μπορεί να γίνουν και μέχρι τη Δευτέρα. Ακόμη και αστυνομική επιχείρηση στην ΕΡΤ. Μπορεί και το τρίο ξεφτίλα να τα σπάσει, γιατί δεν μπορεί να πάει άλλο. Θεσμικά έχουν όλες τις δυνατότητες να κουκουλώσουν τα πράγματα, αλλά θα πρέπει πρώτα να συμφωνήσουν πολιτικά. Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι θέσεις εργασίας τόσων ανθρώπων στην ΕΡΤ δε θα εξαρτηθούν από τα παζάρια ανάμεσα στα μέλη του τρίο ξεφτίλα, αλλά από το δικό τους κουράγιο, το δικό τους αγώνα.
