Συνεχίζοντας την έρευνα για το σύγχρονο δουλεμπόριο συναντηθήκαμε αυτή τη βδομάδα με εκπροσώπους του σωματείου καθαριστριών και οικιακού προσωπικού (ΠΕΚΟΠ) και στελέχη του εργατοπατερικού συνδικαλισμού, που έπαιζαν και παίζουν σοβαρό ρόλο. Ετσι, ενημερωθήκαμε και για άλλες πτυχές του δουλεμπορίου, που δεν μας ήταν γνωστές. Ετσι, αναγκαζόμαστε ν’ αλλάξουμε τον αρχικό σχεδιασμό, που προέβλεπε αναφορά στις εγκληματικές ευθύνες και στο ρόλο των εργατοπατέρων, για να επανέλθουμε σε πτυχές στις οποίες αναφερθήκαμε την προηγούμενη βδομάδα. Δεν κρύβουμε, ότι είναι λίγος ο καιρός που αρχίσαμε να ψάχνουμε το θέμα και θα συνεχίσουμε προκειμένου να το μελετήσουμε ολόπλευρα.
Ο πρώην (πλέον) διευθύνων σύμβουλος του ΗΣΑΠ Ν. Παπαθανάσης, απαντώντας στις 26 Γενάρη του 2009 στο βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Π. Λαφαζάνη, ισχυρίστηκε ότι η ΠΕΚΟΠ δεν είχε κάνει καμία αναφορά που να καταγγέλλει παραβίαση στις εργασιακές σχέσεις και ότι δεν είχαν κατατεθεί στον ΗΣΑΠ καταγγελίες για παραβίαση εργατικών δικαιωμάτων από άλλους φορείς. Την προηγού-μενη εβδομάδα αποδείξαμε έμμεσα, μέσα από την ανάλυση των συμβάσεων και των παρανομιών του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ότι ο Ν. Παπαθανάσης λέει ψέματα. Υπάρχουν, όμως, και απτά γεγονότα που αποδεικνύουν ότι εν γνώσει του είπε ψέματα.
Στις 18 Μάη του 2006, η ΠΕΚΟΠ έστειλε στο ΔΣ του ΗΣΑΠ ένα έγγραφο. Παραθέτουμε το μεγαλύτερο μέρος του: «Κύριοι. Το σωματείο εδώ και καιρό δέχθηκε καταγγελίες από εργαζόμενους που αφορούν παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας. Προχωρώντας σε έλεγχο με την Επιθεώρηση Εργασίας διαπιστώθηκαν τα εξής: Οι εταιρίες που έχουν αναλάβει τον καθαρισμό σε όλους τους σταθμούς του ΗΣΑΠ (ΟΙΚΟΜΕΤ, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ) δεν τηρούν πρώτον τους όρους της σύμβασης που έχουν υπογράψει μαζί σας, όσον αφορά τα ωράριά τους, τα ρεπό κ.λπ. και δεύ-τερον δεν βρέθηκαν πουθενά καταστάσεις απασχολουμένου προσωπικού, βιβλίο παρουσίας, πρόγραμμα εργασίας και εβδομαδιαίας ανάπαυσης. Γι’ αυτό παρακαλούμε όπως μας δώσετε αντίγραφα των καταστάσεων προσωπικού που απασχολήθηκαν από το 2003 μέχρι σήμερα και τα ωράρια αυτών».
Ο Ν. Παπαθανάσης απάντησε στις 5 Ιούνη του 2006:
«Σε απάντηση του ανωτέρω σχετικού για παροχή στοιχείων αντιγράφων καταστάσεων προσωπικού που απασχολήθηκαν στον καθαρισμό χώρων μας, ωράρια κ.λ.π. σας γνωρίζουμε ότι αυτά εμπίπτουν στις διατάξεις του Ν.2472/1997 “Προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα” γι’ αυτό και δεν μπορούμε να ανταποκριθούμε στο αίτημά σας»!
Τα προσωπικά δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν για να καλύψουν το δουλεμπόριο του Οικονομάκη, που έκανε ό,τι έκανε σε πλήρη γνώση της διοίκησης του ΗΣΑΠ και του διευθύνοντος συμβούλου του.
Στις 28 Απρίλη του 2006, Επιθεωρητές του ΣΕΠΕ πραγματοποίησαν ελέγχους στην ΟΙΚΟΜΕΤ του Οικονομάκη στους σταθμούς του ΗΣΑΠ Ανω Πατησίων, Αγίου Νικολάου, Κάτω Πατησίων και Αττικής. Στους ελέγχους αυτούς είχαν παραστεί εκ μέρους της ΠΕΚΟΠ η Κωνσταντίνα Κούνεβα, η Βάσω Τσούνη και η Βλασσία Παπαθανάση. Κατά τους ελέγχους βρέθηκαν πολλές παραβιάσεις της εργατικής νομοθεσίας, για τις οποίες ενημερώθηκε, εκτός των άλλων, και το ΔΣ του ΗΣΑΠ. Ας αφήσουν λοιπόν τα παραμύθια τους ο Παπαθανάσης και το ΔΣ του ΗΣΑΠ (και όχι μόνο), ότι δεν γνώριζαν για την παραβίαση της εργατικής νομοθεσίας.
Ιδιαίτερα πρέπει να ντρέπονται οι εργατοπατέρες του χώρου, γιατί τον Οκτώβρη του 2008, καταθέτοντας στο πλαίσιο προκαταρκτικής εξέτασης (απ’ αφορμή ανώνυμη καταγγελία κατά της ΟΙΚΟΜΕΤ), είχαν το θράσος να χαρακτηρίσουν τη σύμβαση ΟΙΚΟΜΕΤ-ΗΣΑΠ σύννομη και να αναφέρουν ότι χάρη στη δική τους παρέμβαση συμπεριλαμβάνεται στη συγκεκριμένη σύμβαση, ο όρος ότι θα τηρούνται η ισχύουσα νομοθεσία και οι συλλογικές συμβάσεις εργασίας. Πρέπει να ντρέπονται, γιατί γνωρίζουν, ότι ο υπουργός Εργασίας και ο συναρμόδιος υπουργός Μεταφορών δεν έδωσαν ποτέ εντολή στα ΔΣ των εποπτευόμενων φορέων να κηρύξουν έκπτωτους τους εργολάβους-δουλέμπορους γι’ αυτές τις παραβιάσεις. Απλά, το ΣΕΠΕ τους βάζει πρόστιμο μερικών χιλιάδων ευρώ.
Γιατί να καμαρώνει ένα συνδικάτο ότι με παρέμβασή του αναφέρονται σε μια σύμβαση κάποιες δεσμεύσεις, των οποίων η εφαρμογή είναι αυτονόητη; Θα περίμενε κανείς, από ένα συνδικάτο, που δηλώνει ότι ενδιαφέρεται για εργαζόμενους που εργάζονται στους χώρους του και απασχολούνται από εργολάβο, από ένα συνδικάτο που έχει και διοικητική ευθύνη, αφού συμμετέχει με εκπρόσωπό του στο ΔΣ του ΗΣΑΠ, όχι να καμαρώνει που αναφέρθηκαν στη σύμβαση τα αυτονόητα, αλλά να κάνει δικούς του ελέγχους για να διαπιστώσει αν αυτά τα αυτονόητα εφαρμόζονται. Και βέβαια, να βοηθά τους λίγους συνδικαλιστές ενός χώρου που έχει να αντιμετωπίσει τη μαφία των εργολάβων, να παρεμβαίνουν προς όφελος των συναδέλφων τους. Ας μας απαντήσουν, λοιπόν, οι συνδικαλιστές του ΗΣΑΠ, τι έκαναν για να βοηθήσουν την ΠΕΚΟΠ, τι έκαναν για να υποχρεώσουν τον Οικονομάκη να εφαρμόζει τα αυτονόητα, τι έκαναν όταν πληροφορήθηκαν τις καταγγελίες της ΠΕΚΟΠ.
Οι εκπρόσωποι της ΠΕΚΟΠ, μετά την άρνηση του Ν. Παπαθανάση να τους δώσει τα έγραφα που ζήτησαν, απευθύνθηκαν στον αρμόδιο υπουργό Μεταφορών Μ. Λιάπη και κοινοποίησαν την επιστολή τους στον υφυπουργό Εργασίας, στον πρωθυπουργό και στον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Παραθέτουμε απόσπασμα αυτής της επιστολής:
«Αξιότιμε κύριε υπουργέ
Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στον ΗΣΑΠ σε όλους τους σταθμούς, από Κηφισιά έως Πειραιά, με τις εταιρίες που έχουν κάνει κοινοπραξία, ΟΙΚΟΜΕΤ, ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ, κατήγγειλαν στο σωματείο ότι παραβιάζεται εις βάρος τους η εργατική νομοθεσία εξ ολοκλήρου, και η σύμβαση έργου. Ζητήσαμε έλεγχο από την Επιθεώρηση Εργασίας…
Ενημερώσαμε τον ΗΣΑΠ ζητώντας ταυτόχρονα τις καταστάσεις προσωπικού…
Μας απάντησαν στις 5/6/2006 ότι δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο αίτημά μας διότι εμπίπτουν στο Ν. 2472/1997.
ΕΛΕΟΣ ΚΥΡΙΕ ΥΠΟΥΡΓΕ
Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο, δεν αντέχεται άλλο. Σε τι διλήμματα βάζετε τους εργαζόμενους να εκτίθενται με τις καταγγελίες στις Επιθεωρήσεις Εργασίας, ΙΚΑ…
Ποιος προστατεύει αυ- τούς που μετά απολύονται…
Και ποιος θα τους πει γιατί δεν μπορούν να εκτελεστούν οι δικαιωμένες δικαστικές αποφάσεις…
Ποιος τελικά θα μπορέσει να πει σε όσους απολύθηκαν γιατί δεν βρίσκουν δουλειά επειδή τόλμησαν να καταγγείλουν και μπήκαν σε μαύρη λίστα.
ΚΥΡΙΕ ΥΠΟΥΡΓΕ
Η κατάσταση είναι εξαιρετικά δύσκολη, ζητάμε την άμεση παρέμβασή σας…».
Τόσο ο υπουργός Μεταφορών όσο και οι άλλοι αποδέκτες της διαμαρτυρίας της ΠΕΚΟΠ την «έγραψαν» κανονικά. Μόνο ο Γερ. Γιακουμάτος, απαντώτας εκείνη την περίοδο σε έγγραφη καταγγελία άλλων και όχι στην ΠΕΚΟΠ, εξέδωσε, στις 8 Ιού-νη του 2006, μια εγκύκλιο με την οποία απευθυνόταν σε υπουργεία, Οργανισμούς, ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ, και τα καλούσε να συμπεριλάβουν στις συμβάσεις τους ως βασικό όρο την «υποχρέωση της αναδόχου εταιρείας για την απαρέγκλιτη τήρηση των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, δηλαδή καταβολή των νομίμων αποδοχών, οι οποίες σε καμιά περίπτωση δεν μπορεί να είναι κατώτερες των προβλεπόμενων από την οικεία (κλαδική) ΣΣΕ, τήρηση του νόμιμου ωραρίου, ασφαλιστική κάλυψη, όροι υγιεινής και ασφάλειας των εργαζόμενων κ.λπ. Σε περίπτωση δε που διαπιστωθεί παράβαση του ανωτέρω όρου καταγγέλλεται η σύμβαση με την ανάδοχο εταιρεία… Οι επιθεωρητές Εργασίας εντέλλονται, όπως διενεργούν περιοδικούς ελέγχους… και επιβάλλουν τις προβλεπόμενες από το νόμο κυρώσεις…».
Και η εγκύκλιος Γιακουμάτου επαναλάμβανε το αυτονόητο: ότι πρέπει να τηρούνται η εργατική νομοθεσία και οι συλλογικές συμβάσεις. Αυτό, όμως, δεν είχε καμιά πρακτική αξία, αφού το ΣΕΠΕ περιοριζόταν απλά στην επιβολή χρηματικού προστίμου μερικών χιλιάδων ευρώ στη χειρότερη περίπτωση για τους εργολάβους δουλέμπορους. Ο κάθε Γιακουμάτος πρέπει να καταλάβει, ότι δεν μπορεί να εξακολουθήσει να δουλεύει τους εργάτες και τις εργάτριες καθαριότητας και την ΠΕΚΟΠ με τη μετάθεση των κυβερνητικών ευθυνών στο ΣΕΠΕ. Δεν μπορεί άλλο να τους δουλεύει παρουσιάζοντας αυτή τη φραστική διακήρυξη για την υπεράσπιση των εργατικών δικαιωμάτων σαν βασικό όρο της σύμβασης, σαν κάτι το σημαντικό. Γνωρίζουμε όλοι ότι, ανεξάρτητα του αν συμπεριλαμβάνεται ή όχι στη σύμβαση αυτή η διάταξη, η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και το ΣΕΠΕ όφειλαν να προχωρήσουν στην καταγγελία των συμβάσεων με τους εργολάβους–δουλέμπορους. Μόνο έτσι «θα έσφιγγαν μερικοί κώλοι», για να το πούμε στη γλώσσα που καταλαβαίνει καλύτερα ο Γιακουμάτος. Η ΠΕΚΟΠ ζήτησε τον Ιούνη του 2008 από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας να πάρει μέτρα κατά των εταιριών. Γιατί ο Γιακουμάτος το έκανε γαργάρα και μετά από μερικούς μήνες επανήλθε με αποστολή της ίδιας εγκυκλίου με μερικές φραστικές διορθώσεις;
Στις 26 Νοέμβρη του 2008, έγινε τριμερής συνάντηση στο υπουργείο Εργασίας, υπό την προεδρία του γενικού γραμματέα Δ. Κοντού. Σ’ αυτή τη συνάντηση πήραν μέρος και η ΟΙΚΟΜΕΤ μαζί με το εργοδοτικό σωματείο, οι εκπρόσωποι του οποίου ήταν ιδιαίτερα προκλητικοί. Το αναφέρουμε όχι μόνο για ιδεολογικούς λόγους, αλλά γιατί έχουμε στα χέρια μας το πρακτικό από τη συνάντηση αυτή. Ο γενικός γραμματέας ζήτησε με θρασύτητα από τους «εμπλεκόμενους» να συνεχίσουν το διάλογο βάζοντας στην ίδια μοίρα θύματα και θύτες, ενώ είχε την υποχρέωση να κάνει το αυτονόητο: να ξαποστείλει τους δουλέμπορους και να εισηγηθεί μαζί με το συναρμόδιο υπουργείο τη θεσμοθέτηση πρόσληψης προσωπικού άμεσα από τους ίδιους τους φορείς. Πέρασαν σχεδόν τέσσερις μήνες από τότε και ακόμα να απαντήσει ο γενικός γραμματέας, όπως είχε δεσμευτεί στην ΠΕΚΟΠ και στους εργατοπατέρες που πήραν μέρος στην τριμερή συνάντηση.
Στις 4 Μάρτη, αντιπροσωπεία της ΠΕΚΟΠ, της Πρωτοβουλίας Πρωτοβάθμιων Σωματείων και της Ενωσης Εργαζόμενων ΗΣΑΠ συναντήθηκε πάλι με το γενικό γραμματέα του υπουργείου Εργασίας. Ο Δ. Κοντός δεσμεύτηκε ότι θα στείλει στο ΔΣ του ΗΣΑΠ έγγραφο, με το οποίο θα ζητά να αποβάλει την ΟΙΚΟΜΕΤ του Οικονομάκη από τον καθαρισμό των χώρων και των κτιρίων του ΗΣΑΠ. Οι εκπρόσωποι του ΔΣ της ΠΕΚΟΠ ακόμη περιμένουν το χαρτί αυτό του Δ. Κοντού.
