Την Τρίτη 17 Γενάρη, το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου διοργάνωσε στο Ζάππειο Μέγαρο ένα πανηγύρι ξενοφοβίας για τα τρία χρόνια λειτουργίας του, με χρήματα της Ευρωπαϊκής Ενωσης, καθώς η εκδήλωση ήταν στο πλαίσιο της χρηματοδότησης των προγραμμάτων για τη Μετανάστευση και το Ασυλο.
Υπό τον τίτλο «3 χρόνια αποτελεσματική διαχείριση της Μεταναστευτικής Κρίσης», το πρόγραμμα περιλάμβανε απολογιστικές ομιλίες του Μητσοτάκη και του Νότη Μηταράκη και ως γλάστρα την καλοθελήτρια Beate Gminder, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ερχονται κι εκλογές κι όσο να ‘ναι το μεταναστευτικό πουλάει ως θέμα στο δεξιό ακροατήριο των ψηφοφόρων της ΝΔ, με τον Μηταράκη, επιπλέον να ποντάρει στο ότι με κάμποση ξενοφοβία και ψευδή αποτελεσματικότητα μπορεί να επηρεάσει θετικά τους δεξιούς στην εκλογική του περιφέρεια, τη Χίο, όπου είναι κόκκινο πανί για πολλούς. Οι Χιώτες δεν μπορούν εύκολα να ξεχάσουν ότι τους είχε φέρει τα ΜΑΤ στο νησί με το έτσι θέλω, για να καταστείλει τις διαμαρτυρίες τους ενάντια στο χτίσιμο νέου στρατόπεδου συγκέντρωσης προσφύγων. Μέχρι και σε σίριαλ στο ΑΝΤ1 έχει παίξει σε γκεστ πέρασμα γλάστρας, σε μια μόνο σκηνή, όπου από το πουθενά έγινε αναφορά στη Χίο και το πόσο πανέμορφο νησί είναι για να το επισκεφτεί κανείς.
Και τι δεν περιλάμβαναν οι προκλητικότατες ομιλίες τους: η μετανάστευση αναφερόταν ως κίνδυνος και απειλή για το έθνος, ο Κούλης έδωσε τα εύσημα στις «ελληνικές δυνάμεις – κυρίως το Λιμενικό – που έχουν σώσει δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους στο Αιγαίο, εκεί που τους στέλνουν – έρμαια του καιρού – οι συμμορίες της απέναντι όχθης», υμνώντας εμμέσως τις επαναπροωθήσεις με αναφορά στους αριθμούς αλλά και στο ότι «επιτέλους υψώθηκαν σύνορα στη θάλασσα του Αιγαίου, αυτά που τάχα δεν υπήρχαν». Κάνοντας χρήση χρυσαυγίτικου λεξιλογίου, ο Μητσοτάκης αναφερόταν στις προσφυγικές ροές μιλώντας για «μεταναστευτικές εισβολές». Μετρήσαμε στην ομιλία του τρεις αναφορές σε «εισβολή/εισβολές». Και η απάντηση φυσικά ήταν η «αποτροπή αυτής της εισβολής» με τη θωράκιση των συνόρων, ενώ ανακοίνωσε επέκταση του φράχτη της ντροπής στον Εβρο.
Για τον Κούλη «ανέπνευσαν και τα νησιά μας» με τη μείωση του αριθμού των προσφύγων που διαμένουν σε αυτά, ενώ η μείωση του αριθμού των στρατοπέδων που μένουν οι πρόσφυγες και το κλείσιμο δομών (Ελαιώνας, παλιά δομή Σάμου), που δήθεν οι εγκαταστάσεις τους αποδόθηκαν στους κατοίκους των περιοχών, παρουσιάστηκε ως νικηφόρό αποτέλεσμα. Γαργάρα έκαναν, φυσικά, και ο πρωθυπουργός και ο Μηταράκης το κλείσιμο του προγράμματος «Εστία», πρόγραμμα φιλοξενίας των πιο ευάλωτων προσφύγων, ενώ όλοι θυμόμαστε ότι το κλείσιμο της παλιάς «δομής» στη Σάμο έφερε στη θέση της ένα στρατόπεδο-φυλακή, με κατασπατάληση χρημάτων σε κάγκελα, περίφραξη και μηχανισμούς ελέγχου και επιτήρησης των διαμενόντων προσφύγων.
Στην τριετία λειτουργίας του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου πιστώνεται ο αποκλεισμός των προσφύγων από τον ΑΜΚΑ (που είχε ξεκινήσει πριν από τη δημιουργία του υπουργείου, από τότε που ο Κούλης είχε τοποθετήσει τον Νότη υφυπουργό Εργασίας) και η αντικατάστασή του από τον προσωρινό αριθμό ΠΑΑΥΠΑ, που έκανε τη ζωή δύσκολη για τους ανθρώπους και όρθωσε τείχη στην πρόσβασή τους σε υπηρεσίες υγείας και παροχές (φαρμακευτική αγωγή κλπ). Επιπλέον, η άδεια εργασίας για τους αιτούντες άσυλο μετακινήθηκε 6 μήνες μετά την απόκτηση του δελτίου αιτούντων άσυλο, ενώ καταργήθηκε επίσης το καθεστώς αδείας διαμονής για ανθρωπιστικούς λόγους, που κάλυπτε τη δυνατότητα χορήγησης της σχετικής αδείας, στο πλαίσιο της διαδικασίας ασύλου, αλλά και στο πλαίσιο της μεταναστευτικής νομοθεσίας. Θυμίζουμε ότι η κυβέρνηση κατήργησε τη δυνατότητα που είχαν οι Επιτροπές της Αρχής Προσφυγών (που εξετάζουν τα αιτήματα ασύλου-διεθνούς προστασίας σε δεύτερο βαθμό) να παραπέμψουν προς εξέταση στις αρμόδιες αρχές μια αίτηση διεθνούς προστασίας, όταν αυτή απορρίπτεται, αλλά η Επιτροπή κρίνει ότι συντρέχουν ανθρωπιστικοί λόγοι για τη χορήγηση αδείας διαμονής στη χώρα.
Οι συνέπειες αυτής της κατάργησης είχαν αναδειχθεί σε ένα μικρό βαθμό με τις υποθέσεις των Σαϊντού, Καμαρά κ.ά., αφορούσαν όμως δεκάδες παιδιά που αντιμετώπισαν κίνδυνο να απελαθούν, όντας ασυνόδευτα προσφυγόπουλα, απλώς και μόνο επειδή ενηλικιώθηκαν και θεωρούνταν ότι δεν κινδυνεύει η ζωή τους αν επιστρέψουν πλέον στην πατρίδα τους.
Στις «επιτυχίες» του υπουργείου κατά την τριετή λειτουργία του συγκαταλέγονται οι μεγάλες καθυστερήσεις και οι δυσκολίες στην καταγραφή του αιτήματος ασύλου, που μπορεί να οδηγήσουν ανθρώπους να μείνουν μήνες χωρίς χαρτιά, αναμένοντας να καταφέρουν να κλείσουν ραντεβού για να ξεκινήσουν τη διαδικασία, ενώ δεν πρέπει να ξεχάσουμε τον καθορισμό χωρών ως ασφαλείς τρίτες χώρες και την κατάρτιση εθνικού καταλόγου ασφαλών τρίτων χωρών. Μετά την Τουρκία, που θεωρείται… ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες, είχαμε τις… ασφαλείς χώρες καταγωγής, αρχικά τις Γκάνα, Σενεγάλη, Τόγκο, Γκάμπια, Μαρόκο, Αλγερία, Τυνησία, Αλβανία, Γεωργία, Ουκρανία, Ινδία, Αρμενία, Πακιστάν και Μπαγκλαντές, ενώ στον κατάλογο προστέθηκαν η Αίγυπτος, το Νεπάλ και το Μπενίν, με το συνολικό αριθμό των ασφαλών χωρών καταγωγής που έχουν ενταχθεί στον κατάλογο να ανέρχεται πλέον σε δεκαεπτά (17), δένοντας τα χέρια των χειριστών στην Υπηρεσία Ασύλου, ώστε να παράγονται μαζικά απορριπτικές αποφάσεις σε αυτά τα προφίλ αιτιούντων.
Επιστρέφοντας στην ξενοφοβική φιέστα του Ζαππείου αξίζει να σημειώσουμε ότι σε αυτήν παρουσιάστηκε ένα νέο λογότυπο για να χρησιμοποιείται σε κάθε “δράση” και προϊόν του προγράμματος…
Σ’ αυτό το κιτς λογότυπο βλέπουμε αρχικά την ύπαρξη μιας ασπίδας (αυτή που θα μας θωρακίσει ως χώρα, αποκρούοντας τους εισβολείς;), ενώ οι τρεις παράλληλες γραμμές (που αναφέρονται στα τρία ταμεία: Ταμεία Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων – ΤΑΜΕΥ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη νέα προγραμματική περίοδο 2021-2027) διαβάζουμε ότι παραπέμπουν στην ελληνική σημαία, επενδύοντας το λογότυπο με λίγο πατριωτισμό και πασπαλίζοντας με λίγο αφήγημα περί ασφάλειας, αφού ασπίδα και ελληνική σημαία «προσδίδουν δυναμισμό» και αναδεικνύουν τους «στόχους των τριών ταμείων που είναι η ασφάλεια και η προστασία».
Αξιο αναφοράς είναι επίσης το γεγονός ότι το κονδύλι που ανακοινώθηκε πανηγυρικά ως επιτυχία της κυβέρνησης, τα 2 δισ. για το ΤΑΜΕΥ, δεν είναι δα και καμία μεγάλη επιτυχία, αφού ο ίδιος ο γενικός γραμματέας Μετανάστευσης Πάτροκλος Γεωργιάδης παραδέχτηκε στην ομιλία του στο Ζάππειο ότι το κόστος στη χώρα μας, οι ανάγκες για χρηματοδότηση στον τομέα της μετανάστευσης και του ασύλου αγγίζουν τα 8 δισ. Ομως και από τα 2 δισ. μόνο το ένα τέταρτο (περίπου 500 εκατ. ευρώ) αφορά προγράμματα ασύλου, μετανάστευσης και ένταξης, καθώς τα πολλά λεφτά πηγαίνουν πάλι να υπηρετήσουν το δόγμα της αποτροπής. Αφορούν, δηλαδή, αμυντικές δαπάνες: περίπου τα 1,4 δισ. ευρώ πηγαίνουν στην προστασία και ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων, ενώ 57 εκατ. ευρώ προορίζονται «για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, του οργανωμένου εγκλήματος και του κυβερνοεγκλήματος».
Στρεβλή ήταν ακόμα η παρουσίαση αριθμητικών μεγεθών, που έκαναν ο Μηταράκης και ο πολιτικός του προϊστάμενος Μητσοτάκης, αφού προσπάθησαν για λόγους εντυπωσιασμού να συγκρίνουν μεγέθη ροών του 2015, μιας περιόδου κρίσης υποδοχής των προσφύγων, με το 2019 και μετά, που η πανδημία περιόρισε τις μετακινήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο, για να καταλήξουν στο ότι η διαχείρισή τους ήταν επιτυχής, κάνοντας φυσικά γαργάρα τις επαναπροωθήσεις, ενώ δεν έκαναν αριθμητικές αναφορές στο ουκρανικό, κόβοντας και ράβοντας όπως τους βολεύει. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, μέχρι το Νοέμβριο του 2022 14.765 Ουκρανοί είχαν λάβει άδεια διαμονής (παροχή καθεστώτος προσωρινής προστασίας) με το συνολικό αριθμό των αφιχθέντων από την Ουκρανία στην Ελλάδα να είναι πολύ μεγαλύτερος, αφού δεν επιθυμούν όλοι να λάβουν το καθεστώς άδειας διαμονής στην Ελλάδα.
Η Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Beate Gminder, έπλεξε το εγκώμιο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, σημειώνοντας ότι «η χώρα σας βρίσκεται στην πρώτη γραμμή έχοντας καταγράψει σημαντική πρόοδο με την δική μας στήριξη και την στήριξη των Ηνωμένων Εθνών σε πολλούς τομείς. Καταφέρατε, ανάμεσα σε άλλα, να αντιμετωπίσετε τον συνωστισμό στα κέντρα, να δημιουργήσετε νέα κέντρα στα νησιά, να βελτιώσετε το σύστημα υποδοχής στην ενδοχώρα, να επιταχύνετε τις διαδικασίες χορήγησης ασύλου και να μειώσετε τον αριθμό των εκκρεμών αιτημάτων, να βελτιώσετε το καθεστώς προστασίας και φροντίδας για τα ασυνόδευτα ανήλικα και να θεμελιώσετε ένα νέο μηχανισμό ελέγχου για τα θεμελιώδη δικαιώματα. Εργαστήκατε όλοι πολύ σκληρά για να το πετύχετε, στις πιο δύσκολες ώρες με μεγάλη ενέργεια και ενθουσιασμό»…
Κλείνοντας, θα θέλαμε να θέσουμε κάποια ερωτήματα απλών μαθηματικών. Αν, όπως λένε ο Κούλης και ο Νότης το τσεκούρι (για να μην λησμονάμε και το παρατσούκλι που του είχαν αποδώσει οι εργαζόμενοι στο προσφυγικό, όταν έκοψε τον ΑΜΚΑ στους πρόσφυγες), έχουν σωθεί από λιμενόμπατσους και λοιπές δυνάμεις δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες, πού είναι όλοι αυτοί σήμερα; Αφού την ίδια στιγμή διακηρύττουν ότι στις δομές της χώρας έχουν απομείνει μόλις 14.000, οι υπόλοιποι πού πήγαν; οέο; Δε βγαίνουν, μάνα μου, δε βγαίνουν τα νούμερα. Μήπως -λέμε τώρα- αυτή είναι η απόλυτη ομολογία των επαναπροωθήσεων;
Σε μια εποχή που η μετανάστευση αντιμετωπίζεται ως πρόβλημα, ως κίνδυνος και απειλή, το αποτέλεσμα της πολιτικής της κυβέρνησης είναι να επιστρατεύονται θεωρίες κατασκοπείας και συνομωσίας για όσους αποκαλύπτουν τα pushbacks και να στοχοποιούνται ακτιβιστές, εθελοντές και δημοσιογράφοι .
Περιττό είναι τέλος να αναφέρουμε ότι στον απολογισμό του υπουργείου Μετανάστευσης δεν βρήκε θέση καμία θετική αναφορά στους ίδιους τους πρόσφυγες, ακόμα και σε αυτούς που ζουν στην Ελλάδα αρκετό διάστημα πλέον, ακόμα και χρόνια ορισμένες και ορισμένοι, και έχουν ο καθένας και η καθεμία τη δική τους συμβολή σε ζητήματα της καθημερινότητας μας.
