Ενα δυνατό χαστούκι στην υποκρισία των δυτικών πολιτιστικών θεσμών. Η τυνήσια σκηνοθέτιδα Κάουθερ Μπεν Χανία, υποψήφια για Μπάφτα και Οσκαρ με την ταινία «Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ», έτριψε στη μούρη των γερμανών διοργανωτών το βραβείο για την «Πιο Πολύτιμη Ταινία» του «Κινηματογράφος για την Ειρήνη», διοργάνωσης που εδώ και 25 χρόνια «τρέχει» παράλληλα με τη Berlinale.
Με μια προκλητική απόφαση, οι διοργανωτές του “Cinema for Peace” έδωσαν βραβείο στη «Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ» και στην ταινία «Ο δρόμος ανάμεσά μας», που περιγράφει τα πολεμικά «κατορθώματα» του στρατηγού του σιωναζιστικού στρατού Νόαμ Τιμπόν στις 7 Οκτώβρη του 2023!
Η Κάουθερ Μπεν Χανία ανέβηκε στην εξέδρα και με μια πύρινη ομιλία τούς άφησε σύξυλους, αυτούς και το βραβείο τους. Πρώτη μούρη στο ακροατήριο ήταν η… Χίλαρι Κλίντον!
«Πρέπει να τα διαβάσω… Η πιο πολύτιμη ταινία της χρονιάς… είναι πάρα πολύ για εμένα… Καλησπέρα. Απόψε αισθάνομαι περισσότερο ευθύνη παρά ευγνωμοσύνη. «Η Φωνή της Χιντ Ρατζάμπ» δεν αφορά μόνο ένα παιδί. Αφορά το σύστημα που κατέστησε δυνατή τη δολοφονία του. Αυτό που συνέβη στη Χιντ Ρατζάμπ δεν είναι μια εξαίρεση. Είναι μέρος μιας γενοκτονίας. Κι απόψε, στο Βερολίνο, υπάρχουν άνθρωποι που έδωσαν πολιτική κάλυψη σ’ αυτή τη δολοφονία. Επανασχηματοποιώντας τις μαζικές δολοφονίες πολιτών σαν “αυτοάμυνα”. Σαν “περίπλοκες περιστάσεις”. Δυσφημώντας εκείνους που διαδήλωναν. Αλλά, όπως ίσως γνωρίζετε, η ειρήνη δεν είναι άρωμα που ψεκάζεται πάνω από τη βία, ώστε η εξουσία να εξευγενίζεται και να μπορεί να αισθάνεται άνετα. Και ο κινηματογράφος δεν είναι πλυντήριο με εικόνες. Οταν μιλάμε για ειρήνη, πρέπει να μιλάμε για δικαιοσύνη. Δικαιοσύνη σημαίνει λογοδοσία. Χωρίς λογοδοσία δεν υπάρχει ειρήνη. Ο ισραηλινός στρατός σκότωσε τη Χιντ Ρατζάμπ, σκότωσε την οικογένειά της, σκότωσε τους δύο διασώστες που πήγαν να τη σώσουν, με την εμπλοκή των πιο ισχυρών κυβερνήσεων και θεσμών του κόσμου. Aρνούμαι ν’ αφήσω τους θανάτους τους να γίνουν σκηνικά μιας ευγενικής ομιλίας για την ειρήνη. Οχι, όσο οι δομές που κατέστησαν δυνατούς τους θανάτους τους παραμένουν άθιχτες. Γι’ αυτό, απόψε, δε θα πάρω μαζί μου αυτό το βραβείο. Το αφήνω εδώ ως υπενθύμιση. Οταν η ειρήνη θα επιδιωχτεί ως νομική και ηθική υποχρέωση, βασισμένη στη λογοδοσία για γενοκτονία, τότε θα επιστρέψω και θα το αποδεχτώ με χαρά. Σας ευχαριστώ πολύ».
View this post on Instagram
Στο μεταξύ, περισσότεροι από 80 ηθοποιοί, σκηνοθέτες και άλλοι καλλιτέχνες που έχουν συμμετάσχει στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου, μεταξύ των οποίων η Τίλντα Σουίντον και ο Χαβιέρ Μπαρδέμ, οι ηθοποιοί Ανταμ ΜακΚέι, Αλια Σαουκάτ και Μπράιαν Κοξ, καθώς και ο σκηνοθέτης Mάικ Λι, υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή προς τους διοργανωτές, η οποία δημοσιεύτηκε χτες στο περιοδικό της βιομηχανίας ψυχαγωγίας Variety, καλώντας τους να λάβουν σαφή θέση για τον πόλεμο του Ισραήλ στη Γάζα.
«Καλούμε τη Berlinale να εκπληρώσει το ηθικό της καθήκον και να δηλώσει ξεκάθαρα την αντίθεσή της στη γενοκτονία, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και στα εγκλήματα πολέμου του Ισραήλ εναντίον των Παλαιστινίων», αναφέρεται στην ανοιχτή επιστολή. «Είμαστε συγκλονισμένοι από τη θεσμική σιωπή της Berlinale».
Σύμφωνα με την επιστολή, οι διοργανωτές δεν ικανοποίησαν τα αιτήματα να εκδώσουν δήλωση που να επιβεβαιώνει το δικαίωμα των Παλαιστίνιων στη ζωή και να δεσμεύεται για την προάσπιση του δικαιώματος των καλλιτεχνών να εκφράζονται δημόσια για το ζήτημα. «Αυτό είναι το ελάχιστο που μπορεί — και οφείλει — να κάνει», καταλήγει η επιστολή.
Η επιστολή καταδίκασε επίσης τις δηλώσεις του φετινού προέδρου της κριτικής επιτροπής, του γερμανού σκηνοθέτη Βιμ Βέντερς, ότι οι δημιουργοί θα πρέπει να μένουν έξω από την πολιτική, επισημαίνοντας: «Δεν μπορείς να διαχωρίσεις το ένα από το άλλο».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ
Oι Παλαιστίνιοι τσάκισαν το «No Politica» στη Μπερλινάλε
Το φεστιβάλ δεν έκανε κανένα σχόλιο, μολονότι του ζητήθηκε από μεγάλα ευρωπαϊκά και αμερικάνικα Μέσα. Τον Βέντερς ανέλαβε να υπερασπιστεί από τη σκληρή επίθεση της Αρουντάτι Ρόι, που απέσυρε τη συμμετοχή της από το φεστιβάλ, η αμερικανίδα διευθύντρια της Μπερλινάλε, Τρίσια Τατλ. «Οι άνθρωποι ζητούν ελευθερία λόγου στο φεστιβάλ. Ελευθερία λόγου υπάρχει στη Μπερλινάλε», έγραψε. Και πρόσθεσε: «Ολο και περισσότερο, όμως, οι κινηματογραφιστές αναμένεται να απαντούν σε κάθε ερώτηση που τους τίθεται και επικρίνονται αν δεν απαντήσουν ή αν απαντήσουν και δεν μας αρέσει αυτό που λένε».
Σιγά, κυρία, ώρα είναι να μας πεις ότι ασκείται και τρομοκρατία σε βάρος του κάθε χρυσοκάνθαρου τύπου Βέντερς. Οσο μιλάς τόσο χειροτερεύεις τη θέση σου και τη θέση αυτουνού που έβαλες για να συγκρατήσει τα κύματα της καταγγελίας κατά των εγκληματιών σιωναζιστών, χρησιμοποιώντας τη φήμη του και επικαλούμενος το No Politica.
Δεκαετίες τώρα, το τρίτο από τα μεγάλα ευρωπαϊκά φεστιβάλ κινηματογράφου, αυτό του Βερολίνου, εμφανιζόταν σαν πιο πολιτικοποιημένο από αυτά των Καννών και της Βενετίας. Σαν το φεστιβάλ που έδινε χώρο σε διάφορους «αιρετικούς» του σινεμά, σε κολλεκτίβες, σε νέα ταλέντα και σε εθνικές κινηματογραφίες που υπο-εκπροσωπούνται διεθνώς. Ηρθε, όμως, η 7η Οκτώβρη και συνέτριψε αυτή την εικόνα. Η Μπερλινάλε ευθυγραμμίστηκε πλήρως με την εξωτερική πολιτική του γερμανικού ιμπεριαλισμού. Σκληρή στάση ενάντια στη Ρωσία, σκληρή στάση ενάντια στο ιρανικό καθεστώς, πέπλο προστασίας γύρω από τους σιωναζιστές και τη γενοκτονία στη Γάζα.
Τίποτα, όμως, δεν είναι όπως παλιά. Η σκληρή αντίδραση της Αρουντάτι Ρόι, η περηφάνια της Κάουθερ Μπεν Χανία, η επιθετική επιστολή των 80 ανθρώπων του κινηματογράφου, είναι η αντανάκλαση του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα των Παλαιστίνιων στην καρδιά μιας ιμπεριαλιστικής μητρόπολης, που δεν είναι διατεθειμένη ούτε τη γενοκτονία να καταγγείλει. Θέλουν δε θέλουν, η Παλαιστινιακή Υπόθεση είναι εδώ και θα τους στοιχειώνει.
