Θανατωθέντα αιγοπρόβατα: Αποζημιώσεις της πλάκας, ρυθμός χελώνας

Oι αποζημιώσεις δεν φτάνουν ούτε για την ανασύσταση των κοπαδιών, ενώ δεν αποζημιώνεται το εισόδημα που χάνουν οι κτηνοτρόφοι

Της πλάκας είναι οι αποζημιώσεις που άρχισαν να δίνονται (στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης πριν από λίγες μέρες και στην περιφέρεια Θεσσαλίας από χθες, 16 Δεκέμβρη) στους κτηνοτρόφους που θανάτωσαν τα κοπάδια τους λόγω των ιών της πανώλης και της ευλογιάς. Δε φτάνουν ούτε για την ανασύσταση των θανατωθέντων ζώων, ενώ για το εισόδημα που έχασαν και συνεχίζουν να χάνουν οι κτηνοτρόφοι, λόγω της απώλειας των κοπαδιών τους, ο Τσιάρας και ο Μητσοτάκης «σφυρίζουν κλέφτικα»: δε δίνουν ούτε ένα ευρώ!

Προκλητικά αργός είναι και ο ρυθμός καταβολής των αποζημιώσεων. Ας πάρουμε,  όμως, τα πράγματα με τη σειρά.

Αν ο Τσιάρας εφάρμοζε τον κανονισμό 349/2005 (τον παραθέτουμε στο τέλος), οι κτηνοτρόφοι θα μπορούσαν να πάρουν χρηματοδότηση -εκτός από τον κρατικό- και από τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Με την προϋπόθεση, όμως, ότι θα στέλνονταν οι φάκελοι στην Κομισιόν για έγκριση μέσα σε τρεις μήνες από την επιβεβαίωση των πρώτων κρουσμάτων (μέσα Νοέμβρη για την πανώλη, τέλη Νοέμβρη για την ευλογιά).

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, όμως, ήδη από το 2019, με την πρώτη ΚΥΑ, απεμπόλησε αυτή τη δυνατότητα, μεταφέροντας τη χρηματοδότηση «του προγράμματος οικονομικών αποζημιώσεων και ενισχύσεων, που προκύπτουν από την επιβολή κτηνιατρικών μέτρων εξυγίανσης του ζωικού κεφαλαίου» στο ΠΔΕ και αναθέτοντας την καταβολή των αποζημιώσεων στις Περιφέρειες (σκέψεις 19, 20 και 21 στην ΚΥΑ του 2019). Η ίδια διαδικασία συνεχίστηκε και τα έτη 2020, 2021, 2022, 2023 και 2024. Με τη μεταφορά αυτή, η διαδικασία καταβολής των αποζημιώσεων γίνεται πιο γραφειοκρατική και κατά συνέπεια πιο χρονοβόρα.

Προβλέπουν οι σκέψεις 19, 20 και 21 της ΚΥΑ του 2019 (η έμφαση δική μας):

«19. Το αριθ. 2/77291/ΔΠΓΚ/29.10.2018 έγγραφο του ΓΛΚ «ένταξη στο ΠΔΕ συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων του Υπ.Α.Α.και Τ.».

20. Την από 13/08/2019 εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ.

21. Την αριθμ. 806/200447/06-08-2019 εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ του άρθρου 24, παραγρ. 5, περίπτ. ε’ του ν. 4270/2014, όπως ισχύει.

22. Το με αριθ. πρωτ. ΚΜΚΕ 89532 ΕΞ 2019 ΥΠΟΙΚ 12.08.2019, έγγραφο της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων του Υπ. Οικονομικών».

Παραθέτουμε και ολόκληρη την ΚΥΑ του 2019:

Ποιοι ήταν οι εμπνευστές αυτού του καταστροφικού για τους κτηνοτρόφους ανοσιουργήματος;

Από τις σκέψεις 20 και 21 επιβεβαιώνεται ότι ήταν ο Αλεξανδρόπουλος, προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής (ΓΔΚ) του ΥΠΑΑΤ, και ο Τσαγκαλίδης, προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης  Οικονομικών Υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ. Από ενημέρωση που είχαμε από δημόσιους υπάλληλους που υπηρετούσαν εκείνη την περίοδο και «σέβονταν το ψωμί που έτρωγαν» επιβεβαιώσαμε ότι αυτοί οι δύο ήταν οι εμπνευστές του ανοσιουργήματος.

Οπως αναφέραμε και παραπάνω, το περιεχόμενο αυτών των σκέψεων παραμένει  το ίδιο και στις ΚΥΑ των ετών 2020 – 2024. Απλά αλλάζει η αρίθμησή τους.

Παραθέτουμε και το άρθρο 6 του κανονισμού 349/2005 (η έμφαση δική μας):

Αρθρο 6

Πληροφορίες που προηγούνται της χορήγησης χρηματοδοτικής συνδρομής της Κοινότητας

1.   Σε περίπτωση κατά την οποία μια από τις περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 1 παράγραφος 1 εμφανιστεί στο έδαφος κράτους μέλους, το εν λόγω κράτος ενημερώνει την Επιτροπή, εντός 30 ημερών από την επίσημη επιβεβαίωση της πρώτης εστίας, για τις σχετικές κατηγορίες ζώων ή προϊόντων και τις αγοραίες αξίες που αντιστοιχούν σε κάθε μία από τις εν λόγω κατηγορίες.

2.   Το αργότερο δύο μήνες μετά την επίσημη επιβεβαίωση της πρώτης εστίας και, κατόπιν, κάθε δύο μήνες, το κράτος μέλος διαβιβάζει, σε μορφή ηλεκτρονικού αρχείου και σύμφωνα με το υπόδειγμα που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙα, τις ακόλουθες βασικές πληροφορίες σχετικά με το κόστος των αποζημιώσεων: τον αριθμό ζώων που θανατώνονται ανά κατηγορία, ενδεχομένως τον αριθμό αβγών που καταστρέφονται, καθώς και το συνολικό ποσό, των αποζημιώσεων που χορηγήθηκαν ήδη για κάθε κατηγορία.

3.   Το αργότερο τρεις μήνες μετά την επίσημη επιβεβαίωση της πρώτης εστίας και, κατόπιν, κάθε δύο μήνες, το κράτος μέλος διαβιβάζει σε μορφή ηλεκτρονικού αρχείου και σύμφωνα με το υπόδειγμα που παρατίθεται στο παράρτημα ΙΙβ, τις ακόλουθες βασικές πληροφορίες σχετικά με τις λειτουργικές δαπάνες: τα ποσά που καταβάλλονται για τη θανάτωση, τη μεταφορά και την καταστροφή των σφαγίων, αβγών και γάλακτος, τον καθαρισμό, την απολύμανση και την απεντόμωση των εκμεταλλεύσεων, την καταστροφή των τροφίμων και, ενδεχομένως, των υλικών».

Σύμφωνα με το σύστημα wahis, οι εστίες του ιού της πανώλης στη χώρα μας ήταν 86 και θανατώθηκαν 34.065 αιγοπρόβατα. Ο ιός της πανώλης έχει ξεριζωθεί προς το παρόν, όχι όμως λόγω της επιδημιολογικής επιτήρησης από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες, όπως ισχυρίζεται ο Τσιάρας, «βλογώντας τα γένια του». Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες δεν μπόρεσαν και δεν μπορούν να κάνουν ολοκληρωμένη επιδημιολογική επιτήρηση, γιατί διαχρονικά είναι αποδιοργανωμένες απ’ όλες της κυβερνήσεις και γιατί δεν είχαν την απαραίτητη βοήθεια από άλλες δημόσιες υπηρεσίες. Την εξέλιξη της επιδημίας της πανώλης μπορούμε να την παραλληλίσουμε με τις καταστροφικές φωτιές που σβήνουν όταν φτάνουν στη θάλασσα!

Σύμφωνα με στοιχεία από το σύστημα wahis, οι εστίες ευλογιάς που δηλώθηκαν από τη Γενική Διεύθυνση Κτηνιατρικής του ΥΠΑΑΤ μέχρι τις 11 Δεκέμβρη ήταν 293 και θανατώθηκαν 74.089 αιγοπρόβατα. Ο επικίνδυνος ιός της ευλογιάς συνεχίζει να καταστρέφει κοπάδια με αιγοπρόβατα, για τους λόγους που προαναφέραμε.

Συνολικά, λοιπόν, μέχρι τις 11 Δεκέμβρη του 2024 θανατώθηκαν 108.154 αιγοπρόβατα (34.065 λόγω πανώλης και 74.089 λόγω ευλογιάς). 

Αν ήταν πλήρως συγκροτημένες οι κτηνιατρικές υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ και των Περιφερειών με το απαραίτητο προσωπικό, καταρχάς δε θα μπορούσε να γίνει παράνομο εμπόριο παραγωγικών ζώων γενικά και αιγοπροβάτων ειδικά από την Τουρκία και δε θα έμπαιναν στη χώρα μας οι ιοί της πανώλης και της ευλογιάς.

Αν τελικά έμπαιναν, για κάποιο λόγο, οι ιοί της πανώλης και της ευλογιάς, εφόσον λειτουργούσε σωστά η επιδημιολογική επιτήρηση ο ιός της ευλογιάς θα περιοριζόταν στον Εβρο και δε θα απλωνόταν στις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες της περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Ο δε ιός της πανώλης θα περιοριζόταν στα νησιά του Αιγαίου, από τα οποία μπήκαν παράνομα από την Τουρκία τα μολυσμένα αιγοπρόβατα.

Αν οι κτηνιατρικές υπηρεσίες, οι επιφορτισμένες με τον έλεγχο των φακέλων γα την καταβολή των αποζημιώσεων των κτηνοτρόφων, είχαν το απαραίτητο προσωπικό και αν το σύστημα δεν ήταν σκόπιμα γραφειοκρατικό, οι έλεγχοι θα είχαν ολοκληρωθεί στους πρώτους τρεις μήνες (όπως ορίζει το άρθρο 6 του κανονισμού 349/2005), οι φάκελοι θα είχαν αποσταλεί στην Κομισιόν για τον τελικό έλεγχο και δε θα είχε χαθεί η χρηματοδότηση από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Σε ποιο στάδιο βρίσκεται σήμερα η καταβολή των αποζημιώσεων;

Στις 9 του Δεκέμβρη, με Δελτίο Τύπου που εξέδωσε το Γραφείο Τύπου του ΥΠΑΑΤ, ο Τσιάρας ανακοίνωσε τα ποσά που δεσμεύτηκαν για την καταβολή των αποζημιώσεων για τις θανατώσεις των κοπαδιών εξαιτίας της πανώλης και της ευλογιάς:

Σύμφωνα με το παραπάνω Δελτίο Τύπου, δόθηκαν στις 3 και 9 Δεκέμβρη συνολικά 13,3 εκτ. ευρώ για να πληρωθούν τμηματικά οι κτηνοτρόφοι και να καταβληθούν τα λειτουργικά έξοδα των Περιφερειών.

Ας υποθέσουμε (υπόθεση εργασίας) ότι τα 13,3 εκατ. ευρώ δόθηκαν στις Περιφέρειες αποκλειστικά γα να αποζημιωθούν οι κτηνοτρόφοι. Στην ΚΥΑ που δημοσιεύτηκε στις 17 Οκτώβρη, στο άρθρο 8,προβλέπονται δύο κατηγορίες αιγοπροβάτων: Τα αιγοπρόβατα με επίσημα γενεαλογικά πιστοποιητικά καθαροαιμίας και τα αιγοπρόβατα κοινών ή ημίαιμων φυλών. Παραθέτουμε την ΚΥΑ:

Δεν έχουμε ακριβή στοιχεία για τον αριθμό των αιγοπροβάτων στις δύο κατηγορίες. Για την πρόοδο της έρευνάς μας υποθέτουμε ότι τα αιγοπρόβατα που θανατώθηκαν ήταν στη συντριπτική τους πλειοψηφία κοινών ή ημίαιμων φυλών. Υποθέτουμε, ακόμα, ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αιγοπροβάτων ήταν ηλικίας από έξι μήνες και μία ημέρα μέχρι πέντε χρόνια.

Σύμφωνα με την παραπάνω ΚΥΑ (Οκτώβρη του 2024), για τα αιγοπρόβατα ηλικίας από έξι μήνες και μια ημέρα μέχρι τρία χρόνια δίνεται αποζημίωση 220 ευρώ, ενώ γα τα αιγοπρόβατα ηλικίας από τρία χρόνια και μία ημέρα μέχρι πέντε χρόνια δίνεται αποζημίωση 176 ευρώ. Επειδή δεν γνωρίζουμε τους ακριβείς αριθμούς στις δύο αυτές κατηγορίες, παίρνουμε τον μέσο όρο αποζημίωσης: 198 ευρώ για κάθε θανατωθέν ζώο.

Αν διαιρέσουμε τα 13,3 εκατ. ευρώ με τα 198 ευρώ που πήραμε ως μέση αποζημίωση για κάθε ζώο, βγαίνει (προσεγγιστικά, με τις παραδοχές που κάναμε), ότι οι κτηνοτρόφοι θα αποζημιωθούν για 67.172 θανατωθέντα αιγοπρόβατα.

Επειδή όμως κάναμε αρκετές παραδοχές και ιδιαίτερα ότι τα 13,3 εκατ. ευρώ θα δοθούν αποκλειστικά για τις αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων, γίνεται φανερό ότι θα δοθούν αποζημιώσεις για λιγότερα από 67.172 θανατωθέντα αιγοπρόβατα, όταν το σύνολο των ζώων που θανατώθηκαν μέχρι 11.12.2024 ήταν 108.154 αιγοπρόβατα!

Σύμφωνα με πληροφορίες μας, στην περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης καταβλήθηκαν 2,2 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων, ενώ τα θανατωθέντα αιγοπρόβατα λόγω ευλογιάς ανέρχονται σε 60.000! Με μια απλή διαίρεση (2,2 εκατ. ευρώ διά 198 ευρώ ανά θανατωθέν ζώο) προκύπτει ότι δόθηκαν αποζημιώσεις μόνο για 11.111 αιγοπρόβατα!

Το συμπέρασμα είναι πως υπάρχει πολύς δρόμος ακόμα για να πάρουν όλοι οι κτηνοτρόφοι που θανάτωσαν τα κοπάδια τους αυτές τις ισχνές αποζημιώσεις, που δεν φτάνουν με τίποτα ούτε για την ανασύσταση των κοπαδιών τους. 

Θυμίζουμε πως μέχρι τις 11 Δεκέμβρη είχαν θανατωθεί 108.154 αιγοπρόβατα, πως ο ιός της ευλογιάς εξακολουθεί να πλήττει κοπάδια αιγοπροβάτων στις 9 από τις 13 Περιφέρειες της χώρας και να έχουμε νέες θανατώσεις ζώων και ότι είναι άμεσος ο κίνδυνος να περάσει ο ιός και στις υπόλοιπες Περιφέρειες. 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ 

Κομισιόν: Παράταση τουλάχιστον μέχρι της 15 Γενάρη στην απαγόρευση μετακινήσεων αιγοπροβάτων εκτός Ελλάδας

Ο Κανονισμός 349/2005

Γεράσιμος Λιόντος