Θρίαμβος του κυβερνητισμού και της «τηλεοπτικής δημοκρατίας». Τα μόλις 3 άκυρα και τα 11 λευκά ψηφοδέλτια, σε σύνολο 1.196 συνέδρων του ΣΥΝ είναι η σημαντικότερη είδηση του συνέδριου που ολοκληρώθηκε το μεσημέρι της περασμένης Κυριακής. Διότι η εκλογή Τσίπρα ήταν δεδομένη. Μάλιστα, το ποσοστό του κυμάνθηκε στο ανώτατο όριο των προβλέψεων που είχαν γίνει.
Γιατί θεωρούμε είδηση τα μόλις 14 άκυρα-λευκά (ποσοστό μόλις 1,2%); Γιατί είναι δηλωτικό του «μπετοναρίσματος» του συνόλου του ΣΥΝ στη γραμμή του άκρατου κυβερνητισμού, που κυριάρχησε σ’ αυτό το συνέδριο. Η επιλογή Τσίπρα με τόσο μεγάλο ποσοστό, που υπερβαίνει τους παραδοσιακούς διαχωρισμούς ανάμεσα στις θεσμικές φράξιες του ΣΥΝ, ήταν το λογικό αποτέλεσμα. Ολοι συμφώνησαν στη γραμμή και η μεγάλη πλειοψηφία συμφώνησε πως το καλύτερο πρόσωπο γι’ αυτή τη γραμμή είναι ο Τσίπρας.
Σε τι συνίσταται η γραμμή; Σε μια λέξη: κυβερνητισμός. Ο δικομματισμός περνά κρίση, το πολιτικό σύστημα δείχνει ασταθές, υπάρχει έντονη πολιτική ρευστότητα και κινητικότητα, άρα ήρθε η ώρα μας. Η πλάκα είναι πως παρά τις αριστερές διακηρύξεις, με τις οποίες είναι γεμάτα τα φλύαρα κείμενα του συνέδριου (αυτά με τα οποία ουδείς ασχολήθηκε), ο ΣΥΝ και ο νέος αρχηγός του έχουν προκαλέσει μεγάλο έρωτα σε όλα τα συγκροτήματα των ΜΜΕ. Ακόμα και ο Πρετεντεράκος, που παθαίνει αλλεργία όταν ακούει ή διαβάζει τη λέξη αριστερά, έγραψε έναν ύμνο, στον οποίο παρομοίασε τον ΣΥΝ με την «κουτάλα που ανακατεύει τη σούπα, μια σούπα που κάθε μέρα που περνάει χρειάζεται περισσότερο ανακάτεμα» διότι «ο δικομματισμός και κούρασε και κουράστηκε» και για τούτο «χρειάζεται ένα ισχυρό μερεμέτισμα», το οποίο «πιο σίγουρος για να κάνει φαίνεται (προς το παρόν τουλάχιστον…) ο Συνασπισμός» («Το Βήμα», 10.2.09). Ανάλογους ύμνους περιείχε το κύριο άρθρο της «Ελευθεροτυπίας» και γενικά όλος ο κυριακάτικος Τύπος. Οι υμνωδίες δε συνεχίστηκαν και την επόμενη μέρα.
Μήπως, όμως, αδικούμε το ΣΥΝ; Μήπως οι επιθέσεις αγάπης του αστικού Τύπου δεν βρίσκουν ανταπόκριση στην ηγεσία του, η οποία εμμένει σταθερά στη στρατηγική του «σοσιαλισμού με δημοκρατία»; Ας παραβλέψουμε το γεγονός ότι ο «σοσιαλισμός με δημοκρατία» ουδόλως συζητήθηκε στο συνέδριο, όπου κυριάρχησε η «εναλλακτική κυβερνητική λύση» (την οποία μάλιστα δεν έχουν ακόμα βρει, αλλά… θα βρουν) και ας υπογραμμίσουμε ένα μικρό απόσπασμα της πολιτικής απόφασης του συνέδριου το οποίο ορίζει το περιεχόμενο της «προοδευτικής εναλλακτικής λύσης» ως «μια διαδικασία κοινωνικών αγώνων που θα μετασχηματίζουν δημοκρατικά και σε βάθος το κράτος»!
Το τι ακριβώς σημαίνει αυτό το εξηγεί στις απανωτές συνεντεύξεις του, κυρίως σε ραδιοφωνικούς σταθμούς, ο cool Αλέξης με το μονίμως καρφιτσωμένο χαμόγελο και τον καλό λόγο για όλους. Σταχυολογούμε την αναφορά του, στο ραδιόφωνο του Σκάι (12.2.08) σε ένα «νέο πια θεσμικό καταστατικό χάρτη της χώρας, όπου θα ρυθμιστούν εκ νέου οι σχέσεις κράτους και κεφαλαίου, οι σχέσεις πολιτικής εξουσίας και οικονομικής εξουσίας». Οπως βλέπουμε, εδώ δεν έχουμε κανένα σοσιαλισμό (ο οποίος προϋποθέτει την κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής), αλλά έναν όμορφο καπιταλισμό, με χτύπημα της διαφθοράς και της διαπλοκής. Το γεγονός ότι μιλούν για «σοσιαλισμό με δημοκρατία» και όχι για «καπιταλισμό με ανθρώπινο πρόσωπο» θα μπορούσε άνετα να χαρακτηριστεί δείγμα πολιτικής αλητείας, αλλά οι χαρακτηρισμοί είναι το τελευταίο που μας απασχολεί εδώ.
Ούτε είναι τυχαίες οι υμνητικές αναφορές του νεόκοπου προέδρου του ΣΥΝ στο «ΠΑΣΟΚ της μεταπολίτευσης», ούτε το ότι όταν ερωτάται (στην ίδια ραδιοφωνική συνέντευξη) να χαρακτηρίσει τον πολιτικό λόγο του Γ. Παπανδρέου, το μόνο που βρίσκει να πει είναι ότι «τον μπερδεύει» και «δεν μπορεί να κατανοήσει εύκολα πού μπορεί να κατατάξει κανείς τον πολιτικό λόγο του κ. Παπανδρέου και του ΠΑΣΟΚ συνολικά». Ισως να χρειάζεται εκείνα τα… τριφασικά γυαλιά της παλιάς προεκλογικής αφίσας του ΣΥΝ ο κ. Τσίπρας, αν μπερδεύεται ακόμα, μετά από 20 χρόνια εξουσίας, με τη γραμμή του ΠΑΣΟΚ.
Φυσικά και δεν μπερδεύεται. Ξέρουν πολύ καλά και ο ίδιος και εκείνοι που τον επέλεξαν για την προεδρία του ΣΥΝ τι είναι το ΠΑΣΟΚ. Οπως ξέρουν πολύ καλά ότι με το ΠΑΣΟΚ θέλουν να συγκυβερνήσουν. Οχι όμως με ένα ενδυναμωμένο ΠΑΣΟΚ, που θα τους κάνει μια μπουκιά και θα τους καταπιεί (δεν έχουν αυταπάτες για την αλαζονεία και το φαταουλισμό του ΠΑΣΟΚ), αλλά με ένα ΠΑΣΟΚ αποδυναμωμένο, που θα τους έχει ανάγκη, στις συνθήκες μιας «κρίσης ακυβερνησίας», που κανένα κόμμα δε θα μπορεί μόνο του να σχηματίσει κυβέρνηση. Αλλωστε, σήμερα, αντλούν δύναμη (στις εικονικές κάλπες των δημοσκοπήσεων) από την κρίση του ΠΑΣΟΚ. Οσο λοιπόν εμφανίζονται οι ίδιοι ως «το παλιό καλό ΠΑΣΟΚ» και ασκούν κριτική για «επιστροφή του ΠΑΣΟΚ στις ρίζες» τόσο ελπίζουν ότι το κύμα των διαρροών δεν θα ανακοπεί και θα σταθεροποιηθεί σε ποσοστό τέτοιο που θα τους επιτρέψει στο μέλλον να παίξουν το ρόλο του ρυθμιστή, που οραματίζονται. Αυτό, βέβαια, μπορεί να μη συμβεί ποτέ και να μείνουν με τη χαρά (σοφή η κουβέντα του Φ. Κουβέλη, ότι ο δικομματισμός βρίσκεται σε τέλμα, αλλά όχι στο τέρμα), όμως αυτή τη στιγμή αυτή η τακτική τους «πάει» και θα την υποστηρίξουν όσο μπορούν.
Γι’ αυτό το λόγο, άλλωστε, επελέγη ο Τσίπρας για την προεδρία. Πρόκειται για μια επιλογή τηλεοπτικού τύπου, για ένα δείγμα της δικτατορίας του lifestyle (που παραμένει lifestyle ακόμα και όταν είναι εναλλακτικό). Εκτός αν μας πουν ότι ο Τσίπρας έχει εισφέρει οτιδήποτε άλλο εκτός από μια ωραία εικόνα, κενή ιδεολογικοπολιτικού περιεχόμενου. Προσέξτε πόσο στερεότυπος, γεμάτος μοδάτα κλισέ και περιορισμένος σε ελάχιστα μηνύματα και λέξεις είναι ο λόγος του. Νομίζουμε πως την καλύτερη αιτιολογία της επιλογής Τσίπρα με τόσο μεγάλο ποσοστό την έδωσε ένας άλλος εκπρόσωπος του εναλλακτικού lifestyle, ο Γρ. Ψαριανός, δηλώνοντας στην «Ελευθεροτυπία» (11.2.08): «Ο Αλέξης εξυπηρετεί μια δυνατότητα: να μπουκάρει στο χώρο νέος κόσμος, όχι μόνο σε ηλικία». Καθαρά πράγματα. Ο νέος κόσμος (από το ΠΑΣΟΚ δηλαδή) θα «μπουκάρει» λόγω Τσίπρα και όχι λόγω πολιτικής. Αφού τον Τσίπρα «θέλουν» τα ΜΜΕ, αφού «γράφει» στο γυαλί, γιατί να μην εκμεταλλευτούμε την ευκαιρία; Δικαίωμά τους, βέβαια, όλα τούτα, αλλά να μη μας ζαλίζουν με «σοσιαλισμούς» και τα παρόμοια.
Εκ των πραγμάτων, ο ΣΥΝ αναγορεύεται σε χρυσή εφεδρεία του ελληνικού αστικού συστήματος στη σημερινή συγκυρία. Μια δύναμη δοκιμασμένη, φερέγγυα, που ξέρει να σέβεται τους κανόνες του παιχνιδιού και που τα στελέχη της έχουν δώσει πολλές φορές εξετάσεις. Από την εποχή του ΚΚΕ εσωτερικού ακόμη και μετέπειτα της ΕΑΡ. Από την εποχή που στήριζαν την προσπάθεια του Καραμανλή για την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ (θυμίζουμε ότι τότε το ΠΑΣΟΚ ήταν αντίθετο, άλλο αν την επαύριο της πρώτης εκλογικής του νίκης έκανε στροφή 180ο).
Βεβαίως, θα μας αντιτείνει κάποιος, πως στις δημόσιες τοποθετήσεις τους, ακόμα και τις πιο αβανταδόρικες προς το ΠΑΣΟΚ, τα στελέχη του ΣΥΝ δεν παραλείπουν να σημειώσουν πως δεν θέλουν συμμετοχή σε μια οποιαδήποτε κυβέρνηση, αλλά σε μια κυβέρνηση που θα κάνει φιλολαϊκές μεταρρυθμίσεις, θα απορρίψει τις νεοφιλελεύθερες λύσεις κ.λπ. Απαντούμε εν συντομία:
1. Η συγκεκριμένη κυβέρνηση θα είναι μια αστική κυβέρνηση. Επομένως θα ασκεί πολιτική υπέρ του κεφάλαιου προσπαθώντας στην καλύτερη περίπτωση να κατασιγάσει τις διεκδικήσεις των εργαζόμενων με ορισμένες μικροπαραχωρήσεις.
2. Και να θέλει μια κυβέρνηση να ασκήσει διαφορετική πολιτική, δε μπορεί να το κάνει. Διότι η ουσία της πολιτικής καθορίζεται από τους σιδερένιους νόμους του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Εκτός αν οι ΣΥΝασπισμένοι κατέχουν κάποια μυστική συνταγή που ουδείς άλλος στην ανθρώπινη ιστορία έχει ανακαλύψει.
3. Τα κόμματα και οι πολιτικές δεν κρίνονται από τη λαμπρή στολή που φορούν, δεν κρίνονται από τις διακηρύξεις, αλλά από την ουσία της πολιτικής τους. Ειδικά για το ΣΥΝ (και για τους τότε συνεταίρους του του Περισσού) υπάρχει το προηγούμενο των δυο κυβερνήσεων που πήραν μέρος το 1989-90. Δικός τους υπουργός ήταν που αποφάσισε την απόλυση χιλιάδων συμβασιούχων από το δημόσιο. Δικοί τους υπουργοί υπέγραφαν ανακοινώσεις που μιλούσαν για «άγριες και αντικοινωνικές απεργίες». Δικοί τους υπουργοί συναποφάσιζαν το κλείσιμο και το ξεπούλημα των λεγόμενων προβληματικών επιχειρήσεων, που πέταξε χιλιάδες εργάτες στο δρόμο.
Τι θα έχει πετύχει ο ΣΥΝ σε μια τέτοια περίπτωση; Θα έχει πετύχει να διαφθείρει ένα σημαντικό κομμάτι του λαού, ιδιαίτερα νέους ανθρώπους στους οποίους «πιάνουν» όλ’ αυτά τα «χαρωπά» και μοντέρνα, καλλιεργώντας τους αυταπάτες, ξεστρατίζοντάς τους από το δρόμο της ταξικής πάλης και την πορεία προς μια επαναστατική αυτοσυνείδηση και εγκλωβίζοντάς τους σε μια διαχειριστική λογική. Θα λειτουργήσει, δηλαδή, σαν σοσιαλδημοκρατία στη θέση της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας που περνάει κρίση.
Αυτό δεν πρέπει να υποτιμηθεί καθόλου, γιατί περνάμε μια περίοδο ατομοκεντρισμού και χαμηλής πολιτικοποίησης, μια περίοδο που η ταξική πάλη του προλεταριάτου και των άλλων εργαζόμενων στρωμάτων έχει υποχωρήσει και έτσι η δύναμη και η αποτελεσματικότητα των μηχανισμών χειραγώγησης (ΜΜΕ) έχει αυξηθεί. Το μέτωπο ενάντια σ’ αυτή τη νέα έκφανση της σοσιαλδημοκρατίας με την κινηματική ρητορική πρέπει να είναι συνέχεια ανοιχτό και η πολεμική οξύτατη.
Πέτρος Γιώτης
