Εξι νεκροί και 42 τραυματίες από την ανατροπή ενός βαν, στο οποίο ήταν στοιβαγμένοι οι αφγανοί πρόσφυγες, λίγα χιλιόμετρα πριν επιβιβαστούν σε κάποιο σαπιοκάραβο με προορισμό την Ιταλία.
Ενας νεκρός από ψύχος σε νησίδα του Εβρου, όπου 15 μετανάστες εγκλωβίστηκαν (φούσκωσαν τα νερά του ποταμιού), καθώς προσπαθούσαν να μπουν από την Τουρκία στην Ελλάδα.
Ενα εννιάχρονο κοριτσάκι και ο 55χρονος παππούς του αγνοούνται, καθώς παρασύρθηκαν από τα παγωμένα νερά του Εβρου, όταν η βαρκούλα που τους περνούσε από την Τουρκία στην Ελλάδα, μαζί με άλλους εννιά μετανάστες, μπατάρισε.
Αυτός είναι ο τραγικός απολογισμός ενός διήμερου αυτής της βδομάδας στο μέτωπο της μετανάστευσης. Ενός διήμερου όχι ξεχωριστού, αφού ανάλογα περιστατικά συμβαίνουν συνέχεια.
Κοινός τόπος στην κίνηση των μεταναστών ένας τόπος-φυλακή. Η Ελλάδα. Μια μεγάλη ανοιχτή φυλακή για εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες και πρόσφυγες που έχουν ως τελικό τους προορισμό κάποια ευρωπαϊκή χώρα. Εκεί που στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων έχουν κάποιους συγγενείς που θα τους προσφέρουν προσωρινά στέγη και τροφή, μέχρι να βρουν ένα μεροκάματο πείνας.
Ο δρόμος προς τη Δύση περνάει υποχρεωτικά από την Ελλάδα. Κι εδώ σταματάει. Επειδή το όνειρο δεν πεθαίνει, όμως, οι προσπάθειες απόδρασης απ’ αυτή τη μεγάλη ανοιχτή φυλακή είναι συνεχείς. Κι ας πνίγονται κάποιοι στη θάλασσα. Κι ας πεθαίνουν από ασφυξία μέσα σε καρότσες φορτηγών. Κι ας σκοτώνονται ή σακατεύονται σ’ ένα απλό αυτοκινητιστικό δυστύχημα έτσι όπως είναι στοιβαγμένοι.
Αλλοι δοκιμάζουν να φύγουν με τα πόδια από τα βόρεια σύνορα. Περνούν τη δική τους Οδύσσεια. Ελάχιστοι καταφέρνουν να περάσουν. Οι πιο πολλοί πιάνονται κάπου στα ουγγροσερβικά σύνορα, ξυλοκοπούνται, φυλακίζονται και μετά, σύνορο το σύνορο, με άγριο ξύλο, πετάγονται πίσω στην Ελλάδα από κάποιο αφύλαχτο σημείο της ελληνομακεδονικής μεθορίου.
Αλλοι συλλαμβάνονται στην Πάτρα ή την Ηγουμενίτσα, κλείνονται στη φυλακή για μήνες και μετά αφήνονται ελεύθεροι με την εντολή εντός μηνός να εγκαταλείψουν την Ελλάδα. Και η περιπλάνηση αρχίζει ξανά. Οικογενειακές οικονομίες ξετινάζονται για να βρεθεί ένα δουλεμπορικό κύκλωμα που θα οδηγήσει το μετανάστη εκτός Ελλάδας. Τα ποσά είναι ιλιγγιώδη: από δυόμισι μέχρι τέσσερις χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με την… εγγύηση που δίνει το κύκλωμα. Πολλοί πέφτουν θύματα αετονύχηδων. Τους παίρνουν την προκαταβολή και τους παρατούν σύξυλους.
Ο δρόμος προς την Ελλάδα περνάει από ναρκοπέδια, από παγωμένο ποτάμι, από χιονισμένα βουνά, όπου καραδοκεί ο θάνατος. Μετά έρχεται η φυλακή. Μέσα από τα κάγκελα ή έξω απ’ αυτά, ίδιο είναι το αποτέλεσμα. Μια φυλακή που απειλεί να συντρίψει το όνειρο. Και η δραπέτευση από την Ελλάδα-φυλακή, όμως, κρύβει τους ίδιους θανάσιμους κινδύνους.
Αυτή είναι η περιπέτεια του ανθρώπου, θα πουν οι φιλοσοφούντες. Εδώ, όμως, δεν χρειάζονται φιλοσοφικοί στοχασμοί. Εδώ χρειάζεται πρακτική πολιτική δράση. Αλλιώς, θα γίνουμε έρμαια του θανάτου. Οχι μόνο του θανάτου που παραμονεύει στο δρόμο του μετανάστη προς τη Δύση, αλλά και του κοινωνικού θανάτου για τη δική μας κοινωνία που βυθίζεται καθημερινά στην ξενοφοβία και το ρατσισμό, ανίκανη να συσπειρωθεί γύρω από ένα σύνθημα: Δώστε στους ανθρώπους χαρτιά να πάνε στον προορισμό τους.
Π.Γ.
