Δεν πέρασε απαρατήρητη μια μαραθώνια εμφάνιση του υφυπουργού Οικονομικών Φ. Σαχινίδη στο πρωινάδικο του Mega στις 2 Σεπτέμβρη. Ομως, τα σχόλια αφορούσαν μόνο την –για πρώτη φορά– επιβεβαίωση από κυβερνητικά χείλη, ότι μελετούν την εξίσωση των φόρων στο πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης. Σημαντικό το θέμα, βέβαια, όμως εξίσου σημαντική ήταν μια κυνική παραδοχή του υφυπουργού ως προς ένα κομβικό θέμα των οικονομικών εξελίξεων, τον πληθωρισμό.
«Δεν σας κρύβω –είπε ο Σαχινίδης– ότι και για εμάς, αλλά πιστεύω και για την τρόικα, ήταν πολύ μεγάλη η έκπληξη, όταν διαπιστώσαμε ότι τελικά οι επιχειρήσεις περάσανε το σύνολο της αύξησης του ΦΠΑ στους καταναλωτές και δεν προσπάθησαν στις περισσότερες απ’ τις περιπτώσεις να απορροφήσουν ένα μέρος απ’ αυτή την αύξηση». Εκπληκτος ο Οικονομέας από την ομολογία του Σαχινίδη, τον ρώτησε αν είναι τόσο αιθεροβάμων για να πιστεύει αυτό το πράγμα και τον άκουσε να απαντά στο ίδιο μοτίβο: «Περιμέναμε ότι σε συνθήκες περιορισμένης ζήτησης, προκειμένου οι επιχειρήσεις να κρατήσουν το μερίδιό τους μέσα στην αγορά ή προκειμένου να κρατήσουν τους πελάτες τους, θα επεδίωκαν να απορροφήσουν ένα μέρος. Αποδεικνύεται τελικά ότι αυτό δεν το κάνουν οι επιχειρήσεις, γιατί έχουν μία ολιγοπωλιακή – μονοπωλιακή δύναμη μέσα στην αγορά».
Στο επίσης εύλογο ερώτημα, γιατί το άφησαν στην καλή διάθεση των εταιριών και δεν πήραν μέτρα, ο Σαχινίδης πέρασε στο αγαπημένο σπορ της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών, πετώντας το μπαλάκι στην Κατσέλη: «Αυτό θα μπορούσε να γίνει με πολύ αυστηρούς ελέγχους, στον τρόπο με τον οποίο διαθέτουν οι εταιρίες τα προϊόντα τους. Δηλαδή με ισχυροποίηση και αυστηροποίηση των ελέγχων, οι οποίοι πραγματοποιούνται και, βεβαίως, μέσα απ’ την ισχυροποίηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού».
Ολη αυτή η τοποθέτηση, που ξεκινά από την «έκπληξη» και καταλήγει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, είναι καθαρά υποκριτική. Είναι σκέτο παραμύθι. Ηξεραν πολύ καλά ότι οι φόροι με τους οποίους φόρτωσαν την κατανάλωση θα περνούσαν στις λιανικές τιμές. Αυτό γίνεται με όλα τα στοιχεία κόστους, γιατί να μη γίνει για τους φόρους; Γιατί να λειτουργήσει στη συγκεκριμένη περίπτωση ο ανταγωνισμός που δεν λειτουργεί σε όλες τις διακυμάνσεις των στοιχείων κόστους μέχρι τώρα;
Ο Σαχινίδης προτιμά να «λουστούν» ο ίδιος, ο υπουργός του και η τρόικα τους χαρακτηρισμούς των άσχετων και των αφελών, παρά να ομολογήσει ότι οι έμμεσοι φόροι είναι δεδομένο ότι θα μετακυλιστούν στην κατανάλωση, δηλαδή στα λαϊκά στρώματα κι αυτό το γνώριζαν πολύ καλά. Γι’ αυτό και επέλεξαν να ρίξουν το βάρος στους έμμεσους φόρους. Αν περίμεναν –όπως ψευδώς λέει– ότι οι έμμεσοι φόροι θα απορροφούνταν από τις επιχειρήσεις –μειώνοντας το περιθώριο κέρδους τους, προφανώς– τότε θα είχαν εξαρχής κατηγορηθεί για τη λήψη πρόσθετων αντιαναπτυξιακών και αντιεπιχειρηματικών μέτρων.
Οσο για τους «αυστηρούς ελέγχους», αυτοί δεν είναι παρά ένα φραστικό πυροτέχνημα. Εχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που η αγορά απελευθερώθηκε πλήρως, με την κατάργηση κάθε μορφής αγορανομικού ελέγχου. Το μόνο που υποτίθεται ότι ελέγχεται πλέον είναι οι «εναρμονισμένες πρακτικές» εκ μέρους των επιχειρήσεων. Ακόμη, όμως, και αν υποθέταμε ότι δεν γίνονται συμφωνίες και δεν διαμορφώνονται καρτέλ (πράγμα ανέφικτο), και πάλι αρκεί η μονοπώληση της αγοράς για να εξασφαλίσει τη μετακύληση των φόρων στις λιανικές τιμές. Υπάρχει μήπως κανένας νόμος που να απαγορεύει τη μονοπώληση της αγοράς; Οχι βέβαια. Επομένως, ο Σαχινίδης προσπαθεί με κυνισμό να μας εξαπατήσει.
Π.Γ.