Η 15η Γενάρη κάποτε θα γιορτάζεται ως μέρα του γερμανικού προλεταριάτου. Αυτή τη μέρα, το 1919, επήλθε η ήττα των επαναστατημένων εργατών του Βερολίνου, που σφραγίστηκε με τη δολοφονία των ηγετών του «Σπάρτακου» και του μόλις ιδρυθέντος (την 1η Γενάρη) Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας, Ρόζα Λούξεμπουργκ και Καρλ Λίμπκνεχτ. Ο Λίμπκνεχτ πυροβολήθηκε στο κεφάλι και τάφηκε ως άγνωστος σε κοντινό νεκροταφείο. Η Λούξεμπουργκ βασανίστηκε και στο τέλος δέχτηκε δεκάδες σφαίρες τουφεκιών. Το νεκρό σώμα της πετάχτηκε σ’ ένα ποτάμι στο οποίο εξέβαλαν αποχετευτικοί αγωγοί.
Τους φοβούνταν ακόμα και νεκρούς. Ομως η φωνή της νεκρής Ρόζας είχε αποτυπωθεί ήδη στο τελευταίο φύλλο της «Κόκκινης Σημαίας» («Die Rote Fahne»), σ’ ένα εκπληκτικής ενάργειας και επαναστατικής αισιοδοξίας άρθρο, που υπό τον τίτλο «Τάξη επικρατεί στο Βερολίνο» παραδεχόταν την ήττα της εργατικής εξέγερσης:
«Ηταν μια ήττα καθορισμένη από την αντίφαση ανάμεσα στην ορμητική ενεργητικότητα των μαζών και στην ανεπαρκή ωριμότητα της κατάστασης ή μήπως προήλθε από την άτολμη και αδύναμη δράση;
Και τα δύο! Η αντίφαση ανάμεσα στη ρωμαλέα, αποφασιστική, επιθετική εξόρμηση των μαζών του Βερολίνου και στην αναποφασιστικότητα, δειλία, διστακτικότητα των βερολινέζων αρχηγών είναι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του τελευταίου αυτού επεισοδίου. Η διεύθυνση απέτυχε. Μα η διεύθυνση μπορεί και πρέπει να ανανεωθεί από τις μάζες, μέσα στις μάζες.
Οι μάζες είναι ο αποφασιστικός συντελεστής, αυτές είναι ο βράχος που πάνω του θα θεμελιωθεί η τελική νίκη της επανάστασης. Οι μάζες στάθηκαν στο ύψος τους, την ήττα αυτή την έκαναν πραγματικά έναν κρίκο στην αλυσίδα των ιστορικών εκείνων ηττών που είναι η δύναμη και η δόξα του διεθνούς σοσιαλισμού. Και γι’ αυτό μέσα απ’ αυτή την ήττα θα βλαστήσει η μελλοντική νίκη.
“Τάξη επικρατεί στο Βερολίνο”. Ηλίθιοι δήμιοι! Η “τάξη” σας είναι χτισμένη στην άμμο. Η επανάσταση αύριο θα υψώσει τη βροντερή της φωνή ως τους ουρανούς. Τρομαγμένοι θα ακούσετε το νικητήριο σάλπισμά της: Ημουν, Είμαι, Θα είμαι».
Η στήλη δεν προσφέρεται για μια κριτική επισκόπηση της γερμανικής επανάστασης και της εργατικής εξέγερσης του Βερολίνου το 1919, που απετέλεσε την κορυφαία πράξη της. Τονίζουμε, όμως, αυτά τα τελευταία γραπτά λόγια της Ρόζας, γιατί έχουν μια ξεχωριστή σημασία. Η Ρόζα ήξερε ότι η εξέγερση είχε ελάχιστες πιθανότητες να νικήσει. Ηξερε την ανοργανωσιά που βασίλευε στις εργατικές γραμμές, τις ταλαντεύσεις και τη δειλία των ηγετών του τότε κινήματος.
Συνέστησε αυτοσυγκράτηση και συγκέντρωση δυνάμεων, για να εξαπολυθεί μια εξέγερση που θα νικούσε και θα συμπαρέσυρε όχι μόνο τη Γερμανία αλλά ολόκληρη την Κεντρική Ευρώπη.
Ομως η εξέγερση άρχισε παρά τις προειδοποιήσεις της Ρόζας. Κι αυτή, όπως κάνουν οι πραγματικοί επαναστάτες, δε δίστασε. Δε σήκωσε αδιάφορα τους ώμους, δεν κοίταξε τους εξεγερμένους εργάτες αφ’ υψηλού. Βούτηξε μέσα στην εξέγερση, έγινε «ένα» με τους εξεγερμένους, έγινε η φωνή τους, προσπάθησε με το λόγο της να σπάσει τις ταλαντεύσεις. Γι’ αυτό και η θυσία της αποχτά ξεχωριστό νόημα.
Π.Γ.
