Εχουμε αναφερθεί πολλές φορές στις υποτιθέμενες «δομές φιλοξενίας» (επί της ουσίας ανοιχτές φυλακές), που «διαθέτει» προς «αρωγή» των προσφύγων το ελληνικό κράτος, σε άμεση συνεργασία με την ΕΕ. Γνωρίζουμε και μάλιστα από πρώτο χέρι, από ρεπορτάζ, ότι οι συνθήκες διαβίωσης σ’ αυτές ήταν πάντα άθλιες, με τις ελάχιστες υποδομές υγιεινής, με πολύ κόσμο να διαμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα σε σκηνές (αντί έστω για κοντέινερ), πλήρως εκτεθειμένος στις καιρικές συνθήκες, με ελλείψεις σε ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό κλπ. Η λίστα δεν έχει τελειωμό. Και μιλάμε τόσο για τις «δομές» των νησιών όσο και γι’ αυτές της ενδοχώρας.
Αυτήν τη στιγμή, ωστόσο, η εικόνα που παρατηρείται, με πρόσχημα τη μείωση των ροών των προσφύγων, είναι όχι απλώς εκείνη της προηγούμενης άθλιας κατάστασης αλλά της απόλυτης διάλυσης και της πλήρους εγκατάλειψης από πλευράς παροχών και υποδομών. Τείχη έχουν υψωθεί, καθιστώντας τους χώρους απομονωμένους από την ευρύτερη περιοχή που είναι εγκατεστημένοι, ενώ οι έλεγχοι έχουν ενταθεί (με αφορμή τον κοροναϊό και τα μέτρα για την πανδημία ο «περιορισμός» των προσφύγων εντός των «δομών» ήρθε για να μείνει).
Λόγω ακριβώς της σκλήρυνσης της πολιτικής που εφαρμόζει το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου (στέλνοντας κατά τη γνώμη του ένα μήνυμα εντός και εκτός ελληνικών συνόρων προκειμένου να σταματήσει όπως-όπως τις προσφυγικές ροές) και της έντασης του ελέγχου (δηλαδή του μέγιστου δυνατού εγκλεισμού των προσφύγων), άνθρωποι που αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας (πάγια ή έκτακτα) αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην προσπάθειά τους να βγουν από τις δομές ώστε να προσεγγίσουν νοσοκομειακές μονάδες, δεν υπάρχει δυνατότητα διερμηνείας εκ μέρους του υπουργείου, ενώ παράλληλα πρόσφυγες που δεν έχουν καταγραφεί και δεν διαθέτουν έγγραφα αναγκάζονται να παραμένουν εγκλωβισμένοι επ’ αόριστον. Μιλάμε για μια ζοφερή πραγματικότητα.
Ταυτόχρονα, απ’ την όλη κατάσταση πλήττονται και οι εργαζόμενοι. Μετά τα τουρνικέ που εγκατέστησαν στις εισόδους των «δομών», από τις οποίες περνάνε με ειδικές κάρτες, πλέον τους ζητείται να υπογράφουν κατά την είσοδο ή την έξοδό τους. Επιπλέον, λόγω του περιορισμού της «πίτας» των κονδυλίων, που θα πρέπει να μοιραστούν στους λίγους κι εκλεκτούς ή (ακόμα χειρότερα) λόγω της μη κερδοφόρας πλέον δραστηριότητας στο πεδίο του προσφυγικού, πολλές μεγάλες οργανώσεις και φορείς εγκαταλείπουν τα πεδία και μαζί μ’ αυτά και τους ανθρώπους που μέχρι πρότινος έστω και στον ελάχιστο βαθμό εξυπηρετούσαν. Πλέον δε θα υπάρχει ούτε ο ανθρώπινος παράγοντας που «έσωζε» και ήταν ο κυματοθραύστης στην κρατική αναλγησία, για να συνδράμει τους έγκλειστους πρόσφυγες.
Αναλυτικότερα, ενώ τα προηγούμενα χρόνια στις «δομές» εργάζονταν κοινωνικοί λειτουργοί, ψυχολόγοι, δικηγόροι, διερμηνείς και άλλες ειδικότητες και παρείχαν υπηρεσίες υποστήριξης στους πρόσφυγες, μέσω προγραμμάτων που υλοποιούσαν ΜΚΟ, πλέον οι λιγοστοί φορείς που είχαν απομείνει αποχωρούν ή παραμένουν για λίγο ακόμα υπολειτουργώντας.
Ο ΔΟΜ (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης), που έχει προσωπικό στις «δομές» σε όλη την Ελλάδα, έχει ενημερώσει από τα τέλη του προηγούμενου χρόνου τους εργαζόμενούς του ότι στις 20/03 θα γίνουν μαζικές απολύσεις, λόγω ολοκλήρωσης του προγράμματος που υλοποιούσε (HARP project: «Εναρμόνιση των Πρακτικών Προστασίας στην Ελλάδα – Harmonizing Protection Practices In Greece»). Ενώ το κενό που ήδη έχει αρχίσει να προκύπτει στις περισσότερες δομές της ενδοχώρας ήταν γνωστό ήδη από τον Δεκέμβριο του 2022, δεν υπάρχει καμία μέριμνα από το υπουργείο για την κάλυψη αυτών των αναγκών.
Και οι ομάδες του ΕΟΔΥ, που δραστηριοποιούνται στα καμπ των προσφύγων παρέχοντας κάποιες ιατρικές υπηρεσίες και ψυχοκοινωνική υποστήριξη, έχουν λάβει για ακόμα μια φορά παράταση για την λειτουργία τους μέχρι τις 31/05, με το νόμο 5007/22, στα περισσότερα καμπ όμως υπολειτουργούν καθώς δεν έχουν προσωπικό (βασικές ελλείψεις σε γιατρούς και σε ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς).
Επιπλέον, στον τομέα της «διαχείρισης» των δομών, όπου η κυβέρνηση έδωσε ρέστα επικοινωνιακά, με δηλώσεις ότι πρέπει να ανακτηθεί ο έλεγχος από τις κακές ΜΚΟ και να περάσει στο κράτος, θυμίζουμε ότι αντί το κράτος να διατηρήσει τη λειτουργία αυτών των τομέων, οι περισσότεροι πέρασαν με απευθείας αναθέσεις σε ιδιωτικές εταιρίες ημέτερων, που ανέλαβαν τη φύλαξη: υπηρεσίες σεκιούριτι, υπηρεσίες καθαριότητας, διανομής φαγητού στους αιτούντες άσυλο (αλλά όχι στους αναγνωρισμένους πρόσφυγες) και υπηρεσίες συντήρησης.
Στον τομέα της συντήρησης και των επισκευών, σε πολλές «δομές» έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο οι ζημιές και οι βλάβες στα κοντέινερ, στις τουαλέτες, στους κοινόχρηστους χώρους απλά να καταγράφονται από τους υπαλλήλους των ιδιωτικών εταιριών, που έχουν εντολή να μην τις επισκευάζουν, αλλά να μένουν στην καταγραφή τους, καθώς δεν υπάρχει κάποια πρόβλεψη για αγορά ανταλλακτικών. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ μας, είναι ηλεκτρολόγοι και τεχνικοί, εκτελώντας εντολές των εργοδοτών τους, αντί να κάνουν τη δουλειά για την οποία προσελήφθησαν, να μένουν αναγκαστικά στη συμπλήρωση αρχείων καταγραφής των βλαβών, με τις οικογένειες των προσφύγων να μένουν χωρίς λάμπες, χωρίς λειτουργικό air-condition κτλ!
Με βάση τα παραπάνω, αναρωτιόμαστε: τι διαφορά έχει ένα καμπ, μια «δομή φιλοξενίας», από μια φυλακή; Μια «δομή φιλοξενίας», που θεωρητικά στεγάζει ανθρώπους ευάλωτους και κατατρεγμένους, από μια φυλακή που εγκλωβίζει χωρίς καμία παροχή ή βοήθεια; Καμία. Κι όμως, κάποιοι επιμένουν να τις βαφτίζουν έτσι. Ακούγεται καλύτερα. Δεν χτυπάει άσχημα στο αυτί του «μέσου πολίτη».
Ενός κακού μύρια έπονται, λέει μια λαϊκή ρήση. Και ο θυμόσοφος λαός δεν το έβγαλε τυχαία αυτό το συμπέρασμα. Γιατί άπαξ και ανοίξει ο ασκός του Αιόλου, οι άνεμοι απελευθερώνονται και τσακίζουν οποιονδήποτε και οτιδήποτε στο πέρασμά τους. Στην προκειμένη περίπτωση, η σκληρή αντιπροσφυγική πολιτική που εφαρμόζει η ΕΕ και ο συνοριοφύλακάς της, η ελληνική κυβέρνηση, οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια όλο και περισσότερους ανθρώπους στο θάνατο στα θαλάσσια και χερσαία σύνορα. Αλλά και η «μοίρα» όσων καταφέρουν να περάσουν τα ευρωπαϊκά σύνορα δεν προμηνύεται τελικά καλύτερη.
ΥΓ. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έρχονται και οι εκλογές, αργά ή γρήγορα. Φαίνεται ότι το χαϊδεμένο παιδί του Μητσοτάκη, που έχει πράξει τα δέοντα ως όφειλε και ως του υποδείχτηκαν, πλασάρεται πρώτο όνομα στο ψηφοδέλτιο της ΝΔ στη Χίο, την εκλογική του περιφέρεια. Με την κίνησή του αυτή, ο Μητσοτάκης δείχνει τη γενικότερη επιβράβευσή του σ’ έναν υπουργό που εφάρμοσε με περισσή προσήλωση και ευλάβεια τις ξενοφοβικές και ρατσιστικές πολιτικές της ΕΕ ενάντια στον πολύπαθο προσφυγικό πληθυσμό. Ευτυχώς γι’ αυτόν, οι πρόσφυγες δεν έχουν δικαίωμα ψήφου. Γιατί το μαύρο στον Μαυρογιαλούρο θα πήγαινε σύννεφο. Τώρα θα του μείνουν μόνο οι μούντζες.
