♦ ΡΟΜΑΝ ΓΚΟΥΠΙΛ
Να πεθαίνεις στα τριάντα
Μια από τις λίγες αυθεντικές μαρτυρίες για το Μάη του `68, αφού η ταινία αυτή γυρίστηκε κατά τη διάρκεια εκείνου του μήνα και στην πραγματικότητα είναι το κινηματογραφικό ημερολόγιο του νεαρού μαθητή τότε Ρομάν Γκουπίλ, που συγκέντρωσε το υλικό του μέσα από τις συζητήσεις, διαδηλώσεις και την καθημερινή δική του ακτιβίστικη δραστηριότητα .
Παράλληλα, ο Γκουπίλ αποτίει φόρο τιμής στο μέντορά του Μισέλ Ρεκανατί, που δέκα χρόνια μετά, στα τριάντα του, αυτοκτόνησε, αδυνατώντας να κατανοήσει τα γυρίσματα των καιρών.
Πάντως, με την ταινία αυτή ο θεατής έχει τη δυνατότητα να μπει στο γνήσιο πνεύμα μιας εποχής που παραποιήθηκε όσο λίγες από τον ορυμαγδό των αφιερωμάτων και των μαρτυριών, που αλλοίωσαν το πρόσωπό της κατά το δοκούν του καθενός.
♦ ΕΡΑΝ ΡΙΚΛΙΣ
Η λεμονιά
Μια ταινία για την καταπιεσμένη Παλαιστίνη, το δημοκρατικό Ισραήλ και την ανύποπτη Δύση. Μια ταινία πολιτικοποιημένη, που όμως βάζει στο κέντρο της τον άνθρωπο, τη μοναξιά του και τη φύση. Ή, όπως είπε και ο Ισραηλινός σκηνοθέτης της, «η λεμονιά είναι μια ιστορία για τους ανθρώπους που βρίσκονται στη δύσκολη θέση να παλεύουν για ζητήματα τα οποία θα μπορούσαν να είχαν λυθεί εύκολα, εάν και μόνο άκουγαν προσεκτικά ο ένας τον άλλο»!!!
Μάλιστα, τόσο απλά! Το Ισραήλ είναι μια δημοκρατία (και όχι προχωρημένο φυλάκιο των ΗΠΑ στη Μ.Ανατολή), που ο φόβος για την ασφάλεια και την κρατική του υπόσταση το έχει κάνει να υπερβεί κάθε μέτρο, η Παλαιστίνη είναι το αδύναμο θύμα, έρμαιο μιας ισχυρότερης χώρας, αλλά και των φανατικών της Χαμάς, που επηρεάζει ως και την προσωπική ζωή των ανθρώπων, και όλα θα ήταν πιο απλά, αν και μόνο ακουγόταν πιο δυνατά η φωνή της λογικής.
Οποιος, όμως, γνωρίζει ότι εκεί δεν έχουμε απλώς την επιβολή του ισχυρότερου, αλλά μια πραγματική γενοκτονία, ότι το Ισραήλ έχει υποτάξει τις πιο εύφορες περιοχές, δημιουργώντας συνεχώς νέους οικισμούς, ότι το τείχος χαράζει στην ουσία νέο χάρτη, ότι το υποτιθέμενο παλαιστινιακό κράτος είναι στην πραγματικότητα ένα τεράστιο στρατόπεδο συγκέντρωσης, όπου οι λιμοκτονούντες εγκλωβισμένοι κάτοικοί του περνούν ατελείωτες ταπεινώσεις και ταλαιπωρίες για ένα μεροκάματο, ότι η οικονομική εξάρτηση από το Ισραήλ είναι πλήρης σε όλα τα επίπεδα, ότι οι γκανγκστερικές δολοφονίες και φυλακίσεις στελεχών της Παλαιστινιακής Αντίστασης και αμάχων βρίσκονται στην ημερήσια διάταξη, αντιλαμβάνεται ότι εδώ έχουμε μια ταινία στα όρια της πρόκλησης, που επικεντρώνεται στην επιφάνεια και όχι την ουσία, που αγνοεί τον καθημερινό θάνατο, που φιλοτεχνεί το «δημοκρατικό» προφίλ μιας χώρας-μπάτσου, που οι υψηλά ιστάμενοι κρατικοί λειτουργοί της έχουν ιδιαίτερες ευαισθησίες και δεν συμμαζεύεται. Με άλλα λόγια, η ιστορία της αγέρωχης παλαιστίνιας χήρας που αγωνίζεται να σώσει τις λεμονιές της από το γείτονά της ισραηλινό υπουργό Αμύνης, του οποίου η ασφάλεια (Μοσάντ) τις θεωρεί ύποπτες εξόρμησης τρομοκρατών, μπορεί να συγκινήσει μόνο τους ομοϊδεάτες του Αμος Οζ στο Ισραήλ, να χαϊδέψει τ’ αυτιά της επαναπαυμένης Δύσης και να εκφράσει ως ένα βαθμό τους βολεμένους παρακαθήμενους της Παλαιστινιακής Αρχής και τη μικρή παλαιστινιακή ολιγαρχία που νέμεται τα όποια αμερικανικά κονδύλια για να ενισχύει τους κατασταλτικούς μηχανισμούς ενάντια στην πλειοψηφούσα αντίσταση.
Μην περιμένετε, όμως, ότι στη «Λεμονιά» θα δείτε μια χοντροκομμένη προπαγάνδα υπέρ της αλληλοκατανόησης των δύο λαών. Τουναντίον, είναι μια καλογυρισμένη, προσεγμένη παραγωγή, φροντισμένη στις λεπτομέρειές της, με ρυθμό, χιούμορ, κριτική διάθεση και εξαιρετικές ερμηνείες, που θ` αφήσει ευχαριστημένο το θεατή. Ομως, μόνον εκείνον που είναι ή που θέλει να είναι αφελής.
Ελένη Σταματίου
