ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ
The Zero Years («Κανείς δε θα ξεφύγει»)
Αυτή η κινηματογραφική στήλη δεν θα επαινέσει τον Νίκο Νικολαΐδη για τις αναντίρρητες έτσι κι αλλιώς σκηνοθετικές του δεξιότητες ή για τη συνέπεια που επί τόσα χρόνια επιβεβαιώνει η ιδεολογική και φιλοσοφική συνοχή του έργου του. Θα πάρει όμως το σλόγκαν που συνοδεύει τον εξαιρετικά εύγλωττο τίτλο του τελευταίου του εγχειρήματος ως αφορμή για να επαναλάβει την τοποθέτησή της σχετικά με τη στάση απέναντι στον κόσμο που το συνολικό έργο του συγκεκριμένου σκηνοθέτη υπερασπίζεται: «Κανείς δε θα ξεφύγει», υποστηρίζει το τελευταίο μέρος της τριλογίας του με θέμα “το σχήμα του εφιάλτη που έρχεται” – προηγήθηκαν τα “Eυριδίκη BA 2037” (1975) και “Πρωϊνή Περίπολος” (1987).
Στα χρόνια του μηδέν, τέσσερις γυναίκες είναι εγκλωβισμένες σε έναν κρατικό οίκο ανοχής, όπου εκτελούν τα καθήκοντά τους κάνοντας σεξ και ξυλοκοπώντας ανελέητα ανθρώπους που πληρώνουν γι’ αυτή την «υπηρεσία». Η ζωή τους συνίσταται στην απόλυτη σχεδόν ανέχεια και στην αιώνια επανάληψη τελετουργικών σεξουαλικής διαστροφής (τόσο μεταξύ τους όσο και με τους πελάτες τους), αρρώστιας, πόνου και παρανοϊκού παραληρήματος. Στο κλειστοφοβικό αυτό σκηνικό αποτυπώνεται η απόλυτη επικράτηση ενός δυναστευτικού πολιτικού συστήματος τύπου Μεγάλου Αδελφού, που διαχειρίζεται με άγριες κατασταλτικές μεθόδους παρακολούθησης και φαρμακευτικού ελέγχου ηττημένα, χωρίς ελπίδα όντα -βλ. την ανθρωπότητα- τα οποία τελικά εξοντώνει. Οταν μία από τις τέσσερις αυτές γυναίκες-πόρνες θα φτάσει επιτέλους στο τέλος της θητείας της και θα βγει στον «έξω κόσμο», σύντομα θα αντιληφθεί ότι «έξω» είναι ακόμα χειρότερα απ’ ό,τι «μέσα» -ο δημόσιος χώρος αποδεικνύεται στις ταινίες του Νικολαϊδη πιο απάνθρωπος από τον ιδιωτικό- και θα επιστρέψει στη φυλακή της.
«Φριχτά δικαιωμένος που ο εφιάλτης προχωράει κατά κει που υπολόγιζα, δεν έχω να πώ τίποτα άλλο», εξηγεί ο σκηνοθέτης στο σχετικό με τα Zero Years σημείωμά του. Γι’ αυτόν, ο (σάπιος αυτός) κόσμος έχει φτάσει στο τέλος του, ή όπως και να ‘χει βρίσκεται πολύ κοντά σε αυτό. Η σημασία αυτής της πολιτικής στάσης είναι για εμάς ξεκάθαρη, είναι η στάση της ήττας. Αυτός που υποτάσσεται είναι ζωντανός-νεκρός, σε πείσμα όμως των πεποιθήσεων του Νίκου Νικολαΐδη, η ανθρωπότητα δεν υπήρξε ποτέ απολύτως υποταγμένη σε κάποιο σύστημα και κανένα σύστημα δεν είναι άτρωτο ή αιώνιο. Οι ηττημένοι ας μη διατυμπανίζουν την ήττα τους, απλώς ας σιωπήσουν.
Γ. ΑΡΝΤΖ, Μ. ΤΣΑΣΙ, Μ. ΒΙΣΕΝΤΕ
Τι στο μπιιιπ ξέρουμε
Ενα πολύχρωμο μείγμα φαντεζί τηλεοπτικής αισθητικής, τρισδιάστατων κινουμένων σχεδίων, μεταφυσικών και θρησκευτικών γκουρού, επιστημόνων, ακαδημαϊκών, μυστικιστών, γιόγκι και άλλων «ειδικών» συνθέτουν αυτό το δραματοποιημένο συμβουλευτικό ντοκιμαντέρ περί κβαντικής φυσικής, νοήματος της ύπαρξης, φύσης της πραγματικότητας και ψευδοεπιστημονικών μεθόδων για την κατάκτηση της προσωπικής ευτυχίας. Αυτά πάνω κάτω είναι το «What the bleep do we know» ή, όπως λέμε στην αργκό, μια «αμερικανιά» με τα όλα της. Σύμφωνα με το δελτίο τύπου της ταινίας, η τελευταία «μας “ανοίγει τα μάτια” στις ατελείωτες δυνατότητες ζωής που υπάρχουν γύρω μας» -μη σας παραξενεύει το ότι μπορεί να επιτευχθεί μέσω της θέασης μιας ταινίας. Η όλη, ωστόσο, συζήτηση περί κβαντικής φυσικής που κυριαρχεί στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζει ενδιαφέρον και, αν μη τι άλλο, το κιτς αισθητικής αυτό προϊόν του ανεξάρτητου κινηματογράφου παρουσιάζει ενδιαφέρον ακόμα και στην περίπτωση που βρίσκει κάποιον απόλυτα αντίθετο. Μπορείτε ίσως να το ρισκάρετε…
Ε.Γ.
