Αναφέρει: «Η μη πλήρης εφαρμογή των υποχρεώσεων (σ.σ. της Τουρκίας) θα επηρεάσει τη συνολική πρόοδο των διαπραγματεύσεων». Οταν μιλάμε για διαπραγματεύσεις που κανείς δεν ξέρει πόσο θα διαρκέσουν (για δεκαπενταετία τουλάχιστον γίνεται λόγος) και δεν καθορίζεται επακριβώς πώς ακριβώς θα τις επηρεάσει η πλήρης εφαρμογή του πρωτοκόλλου από την Τουρκία, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την τουρκική πλευρά. Οπως επίσης δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας από την αναφορά ότι «η ΕΕ θα παρακολουθήσει (σ.σ. την εφαρμογή του πρωτοκόλλου) βήμα προς βήμα και θα αξιολογήσει την πλήρη εφαρμογή το 2006». Δηλαδή, τί θα γίνει, θα βγει κάποια έκθεση αρνητική για την Τουρκία και θα επηρεαστούν οι διαπραγματεύσεις; Αν έχουν λόγο (δικό τους) οι «μεγάλοι» ναι. Αν όχι, θα βγει κάποια έκθεση που θα έχει όση πρακτική αξία έχουν οι διάφορες εκθέσεις του ΟΗΕ.
Θυμάστε τί ακούγαμε στα μέσα Αυγούστου για τις εξελίξεις στις σχέσεις Τουρκίας-ΕΕ, σε σχέση με το Κυπριακό; Εχει σημασία να τα θυμόμαστε, για να τα συγκρίνουμε με τα όσα συμφωνήθηκαν τώρα, ύστερα από ένα διπλωματικό μαραθώνιο ανάμεσα στη Βρετανική προεδρία και τους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών μελών της ΕΕ. Τον Αύγουστο, λοιπόν, η ελληνοκυπριακή πλευρά πανηγύριζε για τις δηλώσεις Ντε Βιλπέν, ζητούσε αυθορεί και παραχρήμα αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία και προεξοφλούσε ότι, αν αυτό δεν γίνει, δεν θα διστάσει να βάλει ακόμα και βέτο, ώστε στις 3 Οκτώβρη να μην ξεκινήσουν καν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας.
Και πού βρίσκονται τώρα; Εδώ και ένα δεκαήμερο παζαρεύουν λέξη προς λέξη μια άνευρη και πρακτικά ανίσχυρη δήλωση, εισπράττοντας στο τέλος μερικές λέξεις, με αντάλλαγμα να αφήσουν ήσυχους τους «μεγάλους» της Ευρωένωσης να κάνουν το δικό τους παιχνίδι με την Τουρκία, χωρίς να τους μπερδεύουν κάθε τρεις και λίγο με το Κυπριακό. Ο Παπαδόπουλος πήγε να πάρει και μερικές ακόμα λεξούλες (κάποιες φραστικές βελτιώσεις), όμως στην τελική φάση ο αντιπρόσωπος της Κύπρου βρέθηκε απομονωμένος ακόμα και από τον αντιπρόσωπο της Ελλάδας, οπότε διατάχθηκε να βάλει την ουρά στα σκέλια και να υπογράψει.
Μαζί με την αντιδήλωση υπάρχει και ένα παράρτημα. Μια παράγραφος σ’ αυτό αναφέρει ότι τα κράτη μέλη δεσμεύονται να μην ξανανοίξουν στη διάρκεια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων τα θέματα που καλύπτονται με τη συγκεκριμένη αντιδήλωση. Με μαστορικό τρόπο η πολύπειρη βρετανική διπλωματία έκλεισε στη γωνία την ελληνοκυπριακή πλευρά, της έδωσε δυο τρεις φραστικές βελτιώσεις στο αρχικό προκλητικό κείμενο της αντιδήλωσης και σε αντάλλαγμα της πήρε τη δέσμευση ότι… δεν θα τους ξαναζαλίσει με τα δικά της. Με άλλα λόγια, το Κυπριακό δεν επιτρέπεται να υπεισέλθει ως παράγοντας στις διαπραγματεύσεις της ΕΕ με την Τουρκία. Φυσικά, οι «μεγάλοι» μπορούν ανά πάσα στιγμή να το επικαλεστούν, όπως έκανε η Γαλλία για να «σπρώξει» το παζάρι της με τη Βρετανία, όμως ο Παπαδόπουλος θα τρώει στη μούρη το παράρτημα κάθε φορά που θα θέλει να χρησιμοποιήσει την ΕΕ για να προωθήσει τις θέσεις του στο Κυπριακό.
Πριν δούμε τι ακριβώς αλλαγές έγιναν στην αντιδήλωση, πρέπει να σημειώσουμε ότι η αντιδήλωση είναι ένα επίσης νομικά άκυρο κείμενο, όπως είναι και η δήλωση που έκανε η Τουρκία, περί μη αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ενα κείμενο που δεν ενοχλεί καθόλου την Τουρκία, αφού δεν αναστέλλει την έναρξη των ενταξιακών διαδικασιών, ούτε απαιτεί απ’ αυτή να πάρει πίσω τη δήλωσή της. Η ΕΕ απλά καταγράφει την διαφορετική της άποψη.
Τί άλλαξε από το αρχικό βρετανικό κείμενο;
Δεν συνδέει την εφαρμογή του πρωτοκόλλου (δηλαδή την αναγνώριση της Κύπρου) με την ένταξη της Τουρκίας, όπως προέβλεπε το αρχικό βρετανικό σχέδιο, αλλά ούτε με την έναρξη των διαπραγματεύσεων, όπως ζητούσε η Κύπρος.
Από την αντιδήλωση δεν διαγράφηκε η παράγραφος που συσχέτιζε το όλο ζήτημα με την πρωτοβουλία του ΓΓ του ΟΗΕ για επίλυση του Κυπριακού. Απλά, προστέθηκε μια αναφορά και στα «σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ». Μια αναφορά άνευ πρακτικής σημασίας, αφού τα παλιά ψηφίσματα του ΟΗΕ έχουν προ πολλού πεταχτεί στο καλάθι των αχρήστων. Ετσι και ο Κόφι Ανάν ξεκινήσει μια νέα πρωτοβουλία, ο Παπαδόπουλος θα βρεθεί και πάλι με την πλάτη στον τοίχο. Και αυτή τη φορά με χειρότερους όρους, γιατί θα είναι η δεύτερη.
