Στις 2 τη νύχτα της περασμένης Δευτέρας προς Τρίτη, ο κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Νίκος Χριστοδουλίδης ανακοίνωσε τη διακοπή των συνομιλιών Αναστασιάδη-Ακιντζί στο Μον Πελεράν της Ελβετίας, επειδή, παρά τις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών, δεν υπήρξε συγκεκριμένη κατάληξη στο κριτήριο του εδαφικού, που αφορούσε τον αριθμό των προσφύγων οι οποίοι θα επέστρεφαν μετά τη λύση. Σύμφωνα με πληροφορίες, η διαφωνία που επέφερε τη διακοπή αφορούσε την επιστροφή της Μόρφου. Οπως ανέφερε ο κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος, αν υπήρχε πρόοδος στα κριτήρια για τους χάρτες, η ελληνοκυπριακή πλευρά ήταν έτοιμη, σε συνεννόηση και με την ελληνική κυβέρνηση, για ανακοίνωση ημερομηνίας πολυμερούς διάσκεψης. Κατέληξε εκφράζοντας λύπη και απογοήτευση για την κατάληξη των προσπαθειών, ενώ ανακοίνωσε ότι ο πρόεδρος Αναστασιάδης, μετά την επιστροφή του στην Κύπρο, θα παρουσιάσει όλα όσα έγιναν στην Ελβετία, θα γίνει ανασκόπηση της κατάστασης και θα ληφθούν συγκεκριμένες αποφάσεις.
Ο Ν. Χριστοδουλίδης υπήρξε ιδιαίτερα προσεκτικός στο να κρατήσει ανοιχτή την προοπτική επανάληψης της διαδικασίας. «Δεν είναι η ώρα της επίρριψης ευθυνών», είπε, τονίζοντας ιδιαίτερα ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά παραμένει σταθερά προσηλωμένη στη δημιουργία εκείνων των συνθηκών που θα οδηγήσουν σε τερματισμό της κατοχής και επανένωση της Κύπρου. Δεν παρέλειψε, βέβαια, να αποδοκιμάσει την ανακοίνωση του γραφείου του Ακιντζί, στην οποία γινόταν αναφορά σε κατάρρευση των συνομιλιών εξαιτίας μαξιμαλιστικών θέσεων της ελληνοκυπριακής πλευράς. Είναι «ατυχές και λυπηρό να χρησιμοποιούνται τέτοιου είδους αναφορές λίγη ώρα μετά την αρνητική κατάληξη των συνομιλιών», είπε, συμπληρώνοντας ότι η κριτική αυτή είναι καταδικαστέα και σε καμιά περίπτωση δεν αντικατοπτρίζει όσα έγιναν στο τραπέζι των συνομιλιών. Ο Χριστοδουλίδης σημείωσε αόριστα, ότι εξαιτίας της τουρκικής στάσης δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρωθεί μια ιδιαίτερα υποσχόμενη διαδικασία, η οποία μέσα από μια πολύ παραγωγική διαπραγμάτευση οδήγησε σε πολύ θετικές εξελίξεις για το σύνολο του κυπριακού λαού, ενώ δεν παρέλειψε να ευχηθεί να πραγματοποιηθεί η συνάντηση που επεδίωξε ο έλληνας πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν.
Ο εκπρόσωπος της τουρκοκυπριακής πλευράς Μπαρίς Μπουρτζού, δήλωσε: «Ηρθαν (σ.σ. οι Ελληνοκύπριοι) με μαξιμαλιστικές θέσεις σε όλα. Δεν ήταν καθόλου υποβοηθητική η στάση τους στο εδαφικό. Εβαλαν χωρίς διαπραγμάτευση τον αριθμό των 90.000 προσφύγων. Αυτό, δώδεκα χρόνια μετά το σχέδιο Ανάν δεν είναι βοηθητικό. Δεν προσπάθησαν καν να διαπραγματευτούν. Ηρθαν στην Ελβετία για να βάλουν στην τσέπη τους και όχι να βγάλουν».
Ανακοίνωση εξέδωσε και ο ΟΗΕ: «Ο Ε/κ ηγέτης κ. Νίκος Αναστασιάδης και ο Τ/κ ηγέτης κ. Μουσταφά Ακιντζί συμμετείχαν σε σοβαρές και συνεχείς διαπραγματεύσεις τις τελευταίες δύο ημέρες στο Μον Πελεράν. Παρά τις καλύτερες προσπάθειές τους, δεν κατέστη δυνατόν να επιτευχθούν οι αναγκαίες περαιτέρω συγκλίσεις σχετικά με τα κριτήρια για την εδαφική αναπροσαρμογή, που θα ανοίξει το δρόμο για την τελευταία φάση των συνομιλιών. Οι δύο πλευρές αποφάσισαν να επιστρέψουν στην Κύπρο και να συνεχίσουν την προσπάθεια ώστε να βρεθεί τρόπος αυτή να οδηγηθεί προς τα εμπρός. Ο ειδικός σύμβουλος του γενικού γραμματέα (SASG) κ. Εσπεν Μπαρθ Ειντα θα θέσει αυτές τις εξελίξεις υπόψη του γενικού γραμματέα».
Επιστρέφοντας στην Κύπρο, ο Αναστασιάδης έδωσε εσπευσμένα διακαναλική συνέντευξη, καθώς μερίδα του κυπριακού Τύπου έριχνε ευθύνες για το ναυάγιο και στην ελληνική πλευρά και συγκεκριμένα στον Κοτζιά. Ο Αναστασιάδης, χωρίς να αναφερθεί συγκεκριμένα στη Μόρφου, επέρριψε τις ευθύνες στον Ακιντζί, ο οποίος στο ζήτημα της επιστροφής ελληνοκυπρίων προσφύγων έφτασε μέχρι τους 65.000 (ενώ οι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ μιλούσαν για έναν αριθμό μεταξύ 78.000 και 94.000). Η πρόταση του Ακιντζί κρίθηκε απαράδεκτη, είπε ο Αναστασιάδης, καθώς απέκλειε την επιστροφή «περιοχών ειδικού ενδιαφέροντος» στην ελληνοκυπριακή πλευρά (τη Μόρφου δηλαδή). Παράλληλα, ο κύπριος πρόεδρος τόνισε ότι είχε πάντοτε άριστη συνεργασία με τον έλληνα πρωθυπουργό και χαρακτήρισε «παραπολιτικά και κουτσομπολιά» τα δημοσιεύματα με τον Κοτζιά, τονίζοντας ότι ο ίδιος συνομιλεί με τον έλληνα πρωθυπουργό και έχει τη στήριξη της συντριπτικής πλειοψηφίας των ελληνικών κομμάτων. Παράλληλα, η ελληνοκυπριακή πλευρά τροφοδότησε τον Τύπο σε Αθήνα και Λευκωσία με την πληροφορία ότι ήταν ο Ερντογάν που έκανε ένα οργισμένο τηλεφώνημα στον Ακιντζί και του ζήτησε να τα μαζέψει και να φύγει από το Μον Πελεράν, τινάζοντας τις συνομιλίες στον αέρα.
Αυτά λέει το ρεπορτάζ, που προέρχεται κυρίως από επίσημες ανακοινώσεις, οι οποίες δεν λένε πάντοτε (για να μην πούμε ποτέ) την αλήθεια. Το ρεπορτάζ από διαρροές λέει, επίσης, ότι έχουν πάρει φωτιά οι τηλεφωνικές γραμμές ανάμεσα στους «επιτετραμμένους» διάφορων ιμπεριαλιστικών πρωτευουσών, που αναζητούν τρόπο να οργανώσουν την περιβόητη πολυμερή, ίσως σε κάποια αραβική πρωτεύουσα. Η Βικτόρια Νούλαντ, υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, που έχει χρεωθεί την υπόθεση «με 108», αναμένεται να φτάσει στη Λευκωσία και -σύμφωνα με πηγές της Λευκωσίας- βγάζει καπνούς από τ' αυτιά για τη «μπαμπεσιά» του Ερντογάν (όποιος θέλει τις πιστεύει αυτές τις «πληροφορίες»).
Υπάρχει και μια διαρροή από το Μαξίμου, στην οποία πρέπει να δώσουμε βάση. Σύμφωνα μ' αυτή, ο Τσίπρας επιμένει να συναντηθεί με τον Ερντογάν, ακόμα κι αν δε γίνει άμεσα η πολυμερής. Πριν διακοπούν οι συνομιλίες στο Μον Πελεράν, εκ μέρους της ελληνικής κυβέρνησης ανακοινώθηκε ότι ο Τσίπρας σκοπεύει να συναντηθεί με τον Ερντογάν πριν τη σύγκληση της πολυμερούς διάσκεψης, η οποία τότε θεωρούνταν βέβαιη και θα είχε ως αντικείμενο την επικύρωση της διαφαινόμενης συμφωνίας Αναστασιάδη-Ακιντζί και τη ρύθμιση κάποιων θεμάτων που ενδεχομένως θα έμεναν ανοιχτά. Οταν ο Τσίπρας διακηρύσσει (το έκανε και ενώπιον του Ομπάμα), ότι πρέπει να τελειώσει το αναχρονιστικό (έτσι το λέει, γιατί τη λέξη ιμπεριαλιστικό δεν τολμά να την ξεστομίσει) καθεστώς των εγγυήσεων, τι δουλειά έχει να συναντηθεί χωριστά με τον Ερντογάν; Πιστεύει ότι θα τον γοητεύσει και θα τον πείσει να κάνει πίσω στο ζήτημα της παραμονής κατοχικών στρατευμάτων για πολλά ακόμα χρόνια; Συζητώντας το Κυπριακό ο ίδιος με τον Ερντογάν, δεν το υποβιβάζει αμέσως σε διμερές ζήτημα, εφαρμόζοντας το ιμπεριαλιστικό καθεστώς των συνθηκών Ζυρίχης-Λονδίνου, βάσει των οποίων η ελληνική χούντα έκανε το πραξικόπημα κατά του Μακάριου και η Τουρκία βρήκε την ευκαιρία να εισβάλει και να επιβάλει κατοχή στο ένα τρίτο του νησιού, επικαλούμενη τα δικαιώματά της ως εγγυήτριας δύναμης; Τον Καραμανλή τον πρεσβύτερο τον συνόδευε πάντοτε το στίγμα των προδοτικών συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου (υπέγραψε την πρώτη με τον τούρκο πρωθυπουργό Μεντερές και τη δεύτερη με τον Μεντερές και τον βρετανό πρωθυπουργό Μακμίλαν). Φαίνεται πως ο Τσίπρας εζήλωσε τη… δόξα και θέλει να μείνει ως ο τρίτος (μετά τον Καραμανλή και τον χουνταίο Ιωαννίδη) που έβαλε ταφόπλακα στη διεκδίκηση για μια ενιαία και ανεξάρτητη Κύπρο, χωρίς εθνικιστικούς διαχωρισμούς, χωρίς ξένα στρατεύματα και εγγυήσεις ιμπεριαλιστικού τύπου.
Ακόμα και τους λόγους που προβλήθηκαν ως αιτία για το ναυάγιο του Μον Πελεράν να πάρουμε τοις μετρητοίς, θα διαπιστώσουμε ότι πάνω στις τύχες ενός λαού (αναφερόμαστε σε Κύπριους ανεξάρτητα από εθνική καταγωγή) γίνεται ένα «γύφτικο παζάρι» για κωμοπόλεις, χωριά και χιλιόμετρα ακτογραμμής, τη στιγμή που προωθείται μια λύση καθαρά διχοτομική, υπό το μανδύα μιας «διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας», που στην πραγματικότητα θα είναι συνομοσπονδία δύο «συνιστώντων κρατών» (ή «συνιστωσών πολιτειών», όπως λέει ο Αναστασιάδης, για να μην πει τη λέξη «κράτη»). Μια λύση που θα διαιωνίζει τη διαίρεση με βάση την εθνική καταγωγή (αντί της ταξικής διαίρεσης) και θα αναζωπυρώνει συνεχώς τις συγκρούσεις ανάμεσα στις δυο κοινότητες, όπως συνέβαινε στο παρελθόν, όταν άνθρωποι του μόχθου γίνονταν αθύρματα στα χέρια εθνικιστικών καθαρμάτων, όπως ο Γρίβας, ο Ντενκτάς, ο Σαμψών και πολλοί ακόμα και διέπρατταν φρικτά εθνικιστικά εγκλήματα (δεν έχει μόνο η τουρκοκυπριακή πλευρά αυτό το θλιβερό προνόμιο).
Πίσω από το «γύφτικο παζάρι» για τη Μόρφου, κάποιους θύλακες επιστροφής προσφύγων και κάποια χιλιόμετρα ακτογραμμής, προσπαθούν να κρύψουν τη νομιμοποίηση της διχοτόμησης. Δεν ξέρουμε αν η Τουρκία μπλόκαρε την επικείμενη συμφωνία στο πλαίσιο αυτού του παζαριού, για να πάρει περισσότερα όταν επαναληφθεί, ή αν όντως δε θέλει νομιμοποίηση της διχοτόμησης μέσω κάποιας συνομοσπονδιακής λύσης, γιατί θέλει να προχωρήσει σε προσαρτησιακού τύπου τυχοδιωκτισμό. Εκείνο που ξέρουμε σίγουρα είναι ότι η κυοφορούμενη λύση, την οποία πατρονάρουν περισσότερο από κάθε άλλον οι Αμερικανοί, είναι λύση διχοτομική, λύση εθνικιστικής διαίρεσης των εργατών και των φτωχών αγροτών της Κύπρου, λύση διαιώνισης της ιμπεριαλιστικής εξάρτησης του νησιού. Ετσι όπως έχουν έρθει τα πράγματα, στο παλιό σύνθημα «Κύπρος ενιαία ανεξάρτητη», που δονούσε το αντιιμπεριαλιστικό κίνημα, πρέπει να προσθέσουμε «και σοσιαλιστική». Είναι η μόνη λύση, εκ των πραγμάτων.
ΚΟΝΤΡΑ: ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΣΑΒΒΑΤΟΥ 26 ΝΟΕΜΒΡΗ
