Εχουν νέα πλειοψηφία ή απλά μπλοφάρουν;

Μια παροιμιώδης φράση της αστικής πολιτικής λέει ότι οι υποτιμήσεις του νομίσματος και οι πρόωρες εκλογές δεν προαναγγέλλονται, αλλά διαψεύδονται μέχρι να πραγματοποιηθούν. Επομένως, η νέα διαβεβαίωση του κυβερνητικού εκπροσώπου ότι η κυβέρνηση θα εξαντλήσει την τετραετία δε θα είχε καμιά σημασία, δε θα χρειαζόταν να την πάρουμε τοις μετρητοίς. Αποκτά, όμως, εκ των πραγμάτων μια σημασία, καθώς έχει μια «ουρά». Η κυβέρνηση, λέει ο εκπρόσωπος του Τσίπρα, θα συνεχίσει με νέα σύνθεση, μετά την αναμενόμενη αποχώρηση των ΑΝΕΛ, όταν πάει στη Βουλή για κύρωση η Συμφωνία των Πρεσπών.
 
«Εφόσον έρθει η Συμφωνία των Πρεσπών στο ελληνικό Κοινοβούλιο, είπε (σ.σ. ο Καμμένος) ότι θα αποχωρήσει από την κυβέρνηση. Αυτό δε σημαίνει, σε καμία περίπτωση, ότι η κυβέρνηση δεν έχει τους πολιτικούς και κοινοβουλευτικούς όρους για να ολοκληρώσει τη συνταγματική της θητεία», δήλωσε ο Τζανακόπουλος την περασμένη Δευτέρα. Κι όταν ρωτήθηκε αν εννοεί ότι «η κυβέρνηση θα έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ακόμη και χωρίς τους ΑΝΕΛ», δεν άφησε κανένα περιθώριο αμφιβολίας: «Βεβαίως και θα έχει. Είμαι πεπεισμένος για αυτό».
 
Ο Τζανακόπουλος έσπευσε να συμπληρώσει απνευστί κάτι που συνιστά έμμεση απειλή προς τον Καμμένο: «Ωστόσο, θεωρώ ότι αυτή είναι μια συζήτηση, την οποία δεν είναι αναγκαίο να κάνουμε τώρα. Είναι μια συζήτηση, την οποία ο πρωθυπουργός και ο κυβερνητικός του εταίρος – με τον οποίο έχουν μια έντιμη, ειλικρινή σχέση, συνεργασία και τακτικότατη επαφή – θα το συζητήσουν στις αρχές του Μάρτη, όπως προέκυψε και από τη συζήτηση που έκαναν προ μερικών εβδομάδων». Ποια είναι η απειλή; Σ' αρέσει, δε σ' αρέσει, Πάνο Καμμένε, εμείς θα συνεχίσουμε, αφού σου τσιμπολογήσουμε και μερικούς βουλευτές.
 
Τέλος, ο Τζανακόπουλος δε δίστασε να «δώσει στα ίσια» τον Καμμένο, αποκαλύπτοντας τι έγινε στο θυελλώδες υπουργικό συμβούλιο της περασμένης βδομάδας. Επισημοποίησε αυτά που κυκλοφορούσαν ως διαρροές: «Εξάλλου, πρέπει να σας πω ότι ο κύριος Καμμένος, στο Υπουργικό Συμβούλιο της προηγούμενης εβδομάδας, δήλωσε με απόλυτη σαφήνεια και καθαρότητα ότι δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να συμπλεύσει με τη ΝΔ και τον κύριο Μητσοτάκη ή με οποιαδήποτε άλλη πολιτική δύναμη που θα επιχειρήσει να αποσταθεροποιήσει τη χώρα και να ρίξει την κυβέρνηση».
 
Είναι η πρώτη φορά που ο Τσίπρας δηλώνει διά του εκπροσώπου του ότι μπορεί να συνεχίσει να κυβερνά χωρίς τους ΑΝΕΛ. Δεν εννοεί, βέβαια, ότι θα συνεχίσει να κυβερνά ως κυβέρνηση μειοψηφίας, αλλά ως κυβέρνηση που θα στηρίζεται τουλάχιστον από 151 βουλευτές. Ο Τζανακόπουλος δεν το είπε καθαρά, αλλά «κράτησε πισινή». Οχυρώθηκε πίσω από την αόριστη διατύπωση για τους «πολιτικούς και κοινοβουλευτικούς όρους» που θα έχει η κυβέρνηση «για να ολοκληρώσει τη συνταγματική της θητεία».
 
Τυπικά, η κυβέρνηση μπορεί να συνεχίσει και χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία, εφόσον τυχόν πρόταση δυσπιστίας της αντιπολίτευσης δεν πάρει 151 ψήφους. Πολιτικά, όμως, δύσκολα μπορεί να σταθεί μια τέτοια κυβέρνηση. Δεν είναι στην ελληνική πολιτική παράδοση. Θα ήταν μια επιλογή έσχατης καταφυγής για τον Τσίπρα, ώστε να δρομολογήσει τις εκλογές με όσο πιο ευνοϊκό για τον ΣΥΡΙΖΑ τρόπο. Ομως, δε θα μπορούσε να παρατείνει για πολύ τη θητεία αυτής της κυβέρνησης, όχι μόνο γιατί η ύπαρξή της και μόνο θα τροφοδοτούσε την επικαιρότητα, σε καθημερινή βάση, με κάθε είδους καταγγελίες, σχόλια κτλ., κάθε άλλο παρά κολακευτικά για τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και γιατί μια κυβέρνηση μειοψηφίας δε θα μπορούσε να περάσει τίποτα από τη Βουλή. Θα ήταν μια κυβέρνηση απογυμνωμένη από τη νομοθετική πρωτοβουλία. Οχι τυπικά αλλά ουσιαστικά.
 
Επομένως, για τον ΣΥΡΙΖΑ είναι μονόδρομος ο σχηματισμός νέας πλειοψηφίας, χωρίς τον Καμμένο. Οχι για να εξαντλήσει κατ' ανάγκη τη συνταγματική της θητεία η κυβέρνηση (μολονότι και αυτό δεν αποκλείεται ως επιλογή, αν εκτιμηθεί ότι οι τετραπλές εκλογές τον Μάη δε βολεύουν τον ΣΥΡΙΖΑ), αλλά για να φτάσει τουλάχιστον μέχρι τον Μάη. Υπάρχει η δυνατότητα σχηματισμού νέας πλειοψηφίας, χωρίς τον Καμμένο; Η αριθμητική δείχνει ότι υπάρχει, έστω και οριακά.
 
Εκατόν σαράντα πέντε βουλευτές ο ΣΥΡΙΖΑ (μετά την προσθήκη της Μεγαλοοικονόμου). Μία η Παπακώστα (αυτό δε χρειάζεται να το συζητήσουμε) και δύο σίγουροι ανελίτες (Κουντουρά και Παπαχριστόπουλος), φτάνουν τους 148. Συν ο Ζουράρις, που εκλέχτηκε με τους ΑΝΕΛ, αλλά είναι… αρχηγός κόμματος («Πυρίκαυστος Ελλάς», αν θυμόμαστε καλά) και έχει δηλώσει ότι δε θα ρίξει την «αριστερή κυβέρνηση», φτάνουν τους 149. Αν προστεθούν ο Δανέλλης του Ποταμιού, που έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα στήριζε μια κυβέρνηση χωρίς τους ΑΝΕΛ και ο… ανησυχητικά σιωπηλός Χάρης Θεοχάρης (όσο να 'ναι, τη θέλει τη συνέχιση της πολιτικής του καριέρας), συμπληρώνεται ο μαγικός αριθμός 151. Με μια τέτοια κοινοβουλευτική σύνθεση, ο Τσίπρας μπορεί να πάει όσο μακριά θέλει την κυβερνητική του θητεία, γιατί θα είναι όλοι δεμένοι στο στόχο της επανεκλογής τους μέσω του ΣΥΡΙΖΑ. Μένει να αποδειχτεί αν τους έχει όλους.
 
Ενα ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι γιατί ο Τσίπρας δεν προχώρησε από τώρα στο σχηματισμό αυτής της νέας κυβερνητικής πλειοψηφίας, αν έχει τη δυνατότητα. Γιατί δεν ξεφορτώθηκε τον Καμμένο τώρα, που είχε κάθε λόγο να το κάνει; Επειδή τον… αγαπάει, όπως υπαινίχτηκε ο Κοτζιάς; Σιγά μην υπάρχει χώρος για προσωπικά αισθήματα στην αστική πολιτική. Το πιθανότερο είναι πως η νέα πλειοψηφία δεν έχει ακόμα σχηματιστεί. Γι' αυτό και ο Τσίπρας κέρδισε χρόνο, στηρίζοντας τον Καμμένο στην κόντρα του με τον Κοτζιά. Ισως και να ελπίζει ότι ο Καμμένος θα κάνει μια ακόμα κωλοτούμπα, καταψηφίζοντας τη Συμφωνία των Πρεσπών, αλλά παραμένοντας στην κυβέρνηση. Κανένας μας δεν είναι μπροστά όταν τα λένε Τσίπρας και Καμμένος, μεταξύ κοντοσουβλίου και αγκινάρων αλά πολίτα, για να ξέρουμε τι λέει ο ένας στον άλλο και σε τι συμφωνίες καταλήγουν.
 
Μέχρι στιγμής, πάντως, ο Τσίπρας έχει ήδη κάνει τη μεγάλη χάρη στον Καμμένο, βοηθώντας τον να προσπαθήσει να σώσει την παρτίδα. Δίνοντάς του το δικαίωμα να κάνει όλα όσα κάνει. Δεν είμαστε καθόλου σίγουροι ότι διαθέτει εναλλακτική κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ότι δεν κάνει την ανάγκη φιλοτιμία. Ισως τελικά αυτά που δήλωσε ο Τζανακόπουλος να ήταν απλά πολιτική μπλόφα.